Παγκόσμιο πρόβλημα η ανθεκτική φυματίωση

Η φυματίωση συνεχίζει να αποτελεί μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας παγκοσμίως, καθώς εκτιμάται ότι το ένα τρίτο του πληθυσμού της γης έχει μολυνθεί από το μυκοβακτηρίδιο ενώ ένας στους δέκα από αυτούς πρόκειται να εμφανίσει ενεργό νόσο στη διάρκεια της ζωής του.

Η 24η Μαρτίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης, με σκοπό να υπενθυμίζει σε όλους μας ότι το πρόβλημα της φυματίωσης εξακολουθεί να υπάρχει.

Εκατομμύρια τα αδιάγνωστα κρούσματα

Σύμφωνα με τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO) και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), το 2015 εκτιμάται ότι σημειώθηκαν παγκοσμίως 10.400.000 νέες περιπτώσεις φυματίωσης, από τις οποίες οι 323.000 στην Ευρώπη. Παρά το γεγονός της ύπαρξης αποτελεσματικής θεραπείας, το 2015, η φυματίωση ήταν υπεύθυνη για το θάνατο 1.8 εκατομμυρίου ανθρώπων, 400.000 από τους οποίους ήταν ασθενείς με HIV λοίμωξη.

Η φυματίωση παρόλα αυτά είναι νόσος που θεραπεύεται. Το διάστημα 2000–2015, σώθηκαν 49 εκατομμύρια ζωές μέσω της διάγνωσης και της αποτελεσματικής αντιφυματικής θεραπείας. Δυστυχώς όμως, εκτιμάται ότι 4.3 εκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε αυτές τις θεραπείες.

Η φυματίωση «αλλάζει» πρόσωπο

Η διασπορά ανθεκτικών στελεχών φυματίωσης και η αντοχή τους στα αντιφυματικά φάρμακα αποτελεί μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας. Κύριοι λόγοι της εξάπλωσης της αντοχής είναι η πλημμελής διαχείριση της αντιφυματικής θεραπείας (ακατάλληλα θεραπευτικά σχήματα, πλημμελής συμμόρφωση, πρόωρη διακοπή της θεραπείας) και η μετάδοση των ανθεκτικών μορφών της νόσου από άνθρωπο σε άνθρωπο. Στην περίπτωση της ανθεκτικής φυματίωσης (MDR/XDR TB), οι θεραπευτικές επιλογές είναι περιορισμένες, υψηλού κόστους και όχι πάντα διαθέσιμες. Οι ασθενείς ενδέχεται να παρουσιάσουν σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας θεραπείας και διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο δυσμενούς έκβασης.

Τα στοιχεία του ΚΕΕΛΠΝΟ για την Ελλάδα

Στην Ελλάδα, για το χρονικό διάστημα 2004-2015, δηλώθηκαν ετησίως, κατά μέσο όρο, 600 περιπτώσεις φυματίωσης. Αν και καταγράφεται ύφεση, επισημαίνεται ότι εξακολουθεί να διαπιστώνεται σημαντική υποδήλωση του νοσήματος και δεν αποτυπώνεται με σαφήνεια η επιδημιολογική εικόνα της φυματίωσης στη χώρα. Την τελευταία πενταετία έχει παρατηρηθεί αύξηση του αριθμού των περιπτώσεων φυματίωσης σε ασθενείς που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες (ασθενείς με HIV λοίμωξη, κρατούμενους, χρήστες ουσιών) ενώ οι ανθεκτικές μορφές φυματίωσης (MDR/XDR-TB) είναι υψηλότερες μεταξύ των αλλοδαπών.