Η φτώχεια επιδρά στον εγκέφαλο

Όσοι βρίσκονται ψηλότερα στην εισοδηματική κλίμακα, τείνουν να έχουν περισσότερη εγκεφαλική φαιά ουσία και πιο αποτελεσματική οργάνωση των εγκεφαλικών δικτύων τους, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι άνθρωποι αυτοί να υπερτερούν όχι μόνο στο εισόδημα αλλά και στην υγεία τους, καθώς φαίνεται πως διαθέτουν καλύτερη μνήμη και καλύτερη προστασία έναντι της άνοιας στην τρίτη ηλικία, σε σύγκριση με όσους έχουν χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο.

Πιο αναλυτικά, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ντάλας μελέτησαν τους εγκεφάλους 304 ανθρώπων, ηλικίας 20 έως 89 ετών, κυρίως με τη χρήση λειτουργικής μαγνητικής απεικόνισης (fMRI) αλλά και άλλων μεθόδων. Στη συνέχεια, συσχέτισαν τη δομή και ανατομία του εγκεφάλου των συμμετεχόντων με το εισοδηματικό, το μορφωτικό και εν γένει το κοινωνικοοικονομικό τους επίπεδο.

Διαπιστώθηκε ότι τα άτομα 35-64 ετών, που ανήκαν στο υψηλότερο επίπεδο της κλίμακας, είχαν περισσότερη φαιά ουσία και καλύτερη οργάνωση εγκεφαλικών δικτύων.

Αντίθετα, οι φτωχότεροι είχαν λεπτότερη φαιά ουσία και λιγότερο οργανωμένα εγκεφαλικά δίκτυα. Αυτό μάλιστα ίσχυε ανεξάρτητα από το αν ένας ενήλικας στην παιδική ηλικία του είχε περάσει άνετη ή φτωχική ζωή.

Επιπλέον, δεν διαπιστώθηκε η ίδια συσχέτιση μεταξύ εισοδηματικού επιπέδου και εγκεφάλου για τη μικρότερη ηλικιακή ομάδα (20-34 ετών), ούτε για τη μεγαλύτερη (άνω των 64 ετών). Αυτό είναι ανοιχτό σε διάφορες ερμηνείες, σύμφωνα με τους ερευνητές, όπως ότι οι πιο υγιείς έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες από τους φτωχούς να επιβιώσουν μετά τα 65 ή ότι όταν οι άνθρωποι φθάσουν στα 70 και στα 80 τους, οι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες είναι πια λιγότερο σημαντικοί για την υγεία του εγκεφάλου τους σε σχέση με τη βιολογική διαδικασία της γήρανσης.

Τα νέα ευρήματα έρχονται να προστεθούν σε αυτά προηγούμενων μελετών, που δείχνουν ότι η έλλειψη εισοδήματος μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη σκέψη, τη μνήμη και άλλες νοητικές λειτουργίες, καθώς επίσης να ευνοήσει την εκδήλωση νευροεκφυλιστικών και άλλων παθήσεων. Αυτό αποδίδεται στις συνέπειες των οικονομικών στερήσεων στη διάρκεια κυρίως της μέσης ηλικίας.

Οι άνθρωποι με χαμηλότερα αμειβόμενες δουλειές ή -ακόμη χειρότερα- οι άνεργοι ή οι υποαπασχολούμενοι συχνά έχουν μικρότερη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, τρώνε φαγητό χειρότερης ποιότητας, μένουν σε γειτονιές με περισσότερη ρύπανση, έχουν λιγότερα πνευματικά ερεθίσματα κ.ά.

Επιπλέον, και μόνο το ότι βρίσκονται στο κάτω μέρος της «σκάλας», συνήθως τους δημιουργεί ψυχολογικό στρες. Εξαιτίας όλων αυτών, ολοένα περισσότεροι επιστήμονες συμφωνούν πλέον ότι η χρόνια φτώχεια επιδρά αρνητικά στον εγκέφαλο.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS).

ΑΠΕ-ΜΠΕ