Πρόοδος στις βλαστοκυτταρικές θεραπείες και στην αντιμετώπιση σπάνιων ασθενειών

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τη λεγόμενη «πρώτη βλαστοκυτταρική θεραπεία στο Δυτικό Κόσμο», μια ιταλική καινοτομία για την αντιμετώπιση μιας σπάνιας πάθησης, της μέτριας έως σοβαρής ανεπάρκειας των επιχείλιων βλαστικών κυττάρων (LSCD) που οφείλεται σε φυσικά ή χημικά εγκαύματα στα μάτια.

Ονομάζεται Holoclar, είναι της εταιρείας Chiesi και πρόκειται για ένα φακό επαφής εμποτισμένο με βλαστικά κύτταρα από το όριο ανάμεσα στον κερατοειδή και τον σκληρό χιτώνα του ματιού. Τα κύτταρα αυτά είναι σημαντικά για την αναγέννηση και την επούλωση των πληγών στην εξωτερική στοιβάδα του κερατοειδούς (επιθήλιο).

Το φάρμακο παρασκευάζεται με τη λήψη δείγματος από το υγιές τμήμα του κερατοειδούς του ασθενούς (το ελάχιστο που λαμβάνεται είναι 1-2 χιλιοστά), για να γίνει καλλιέργεια των κυττάρων στο εργαστήριο και μετά να τοποθετηθούν στο άρρωστο τμήμα του ματιού.

Σύμφωνα με τον ΕΜΑ (που είχε δώσει θετική γνωμοδότηση στο Holoclar το Δεκέμβριο) μελέτες έδειξαν ότι το φάρμακο μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική λύση στη μεταμόσχευση κερατοειδούς, αλλά και να αυξήσει τις πιθανότητες επιτυχίας μίας μεταμόσχευσης, όταν το έγκαυμα έχει προκαλέσει εκτεταμένη βλάβη. Με το φάρμακο μειώνεται επίσης ο κίνδυνος απόρριψης του μοσχεύματος, ενώ δεν απαιτείται χειρουργική επέμβαση, αφού λαμβάνεται μόνο δείγμα του κερατοειδούς και δεν αφαιρείται εξ ολοκλήρου, οπότε διαφυλάσσεται και το υγιές τμήμα του. Γι’ αυτό το λόγο είναι κατάλληλο και στις περιπτώσεις στις οποίες και τα δύο μάτια είναι προσβεβλημένα από την LSCD.

Για την έγκριση του Holoclar από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προηγηθεί θετική γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Φαρμάκων (EMA) τον Δεκέμβριο.

Έπειτα από το πράσινο φως της Ευρώπης, η Chiesi ανακοίνωσε ότι το Holoclar θα είναι διαθέσιμο «στο προσεχές μέλλον» για Ευρωπαίους ασθενείς που έχουν υποστεί τραύματα του κερατοειδή από «διαλύτες, οξέα, αποξεστικούς και χημικούς παράγοντες».

Σύμφωνα ωστόσο με το in.gr, ενώ το πρακτορείο Reuters μεταδίδει την είδηση κάνοντας λόγο για την «πρώτη θεραπεία στο Δυτικό κόσμο που περιέχει βλαστικά κύτταρα», μια άλλη βλαστοκυτταρική θεραπεία, με την ονομασία Prochymal, εγκρίθηκε στον Καναδά το 2012 για την αντιμετώπιση επιπλοκών από μεταμοσχεύσεις σε παιδιά. Επίσης βλαστοκυτταρικές θεραπείες θεωρούνται η μεταμόσχευση μυελού των οστών για τη λευχαιμία και το λέμφωμα και η μεταμόσχευση κυττάρων από αίμα του ομφάλιου λώρου και του πλακούντα, συνήθως για την αντιμετώπιση αιματολογικών παθήσεων.