Πώς θα αντιμετωπίσετε την ενοχλητική φαγούρα;

Μελέτες έχουν δείξει ότι στην ανάπτυξή της παίζουν ρόλο πολύπλοκοι βιολογικοί μηχανισμοί, οι οποίοι ενεργοποιούνται ανάλογα με διάφορα εξωτερικά και εσωτερικά αίτια και μερικές φορές δίχως εμφανή λόγο.

Όπως εξηγεί ο Δρ. Μάρκος Μιχελάκης, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος, η πιο συχνή αιτία του κοινού κνησμού είναι η ξηροδερμία, η οποία συνήθως οφείλεται στην προχωρημένη ηλικία ή σε περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως η παρατεταμένη χρήση κλιματισμού ή κεντρικής θέρμανσης και το υπερβολικό πλύσιμο.

Ο κοινός κνησμός μπορεί επίσης να οφείλεται σε παροδικές δερματοπάθειες όπως αυτές της παιδικής ηλικίας (π.χ. ανεμευλογιά), στη ψώρα ή ακόμα και στις ψείρες, οπότε συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα όπως κοκκίνισμα και ερεθισμός του δέρματος, σπυράκια κ.λπ. Μπορεί ακόμα να είναι συνέπεια δερματικής αλλεργικής αντίδρασης (π.χ. στα μάλλινα υφάσματα, σε σαπούνια, φυτά, προϊόντα περιποίησης του δέρματος) ή τροφικής αλλεργίας, ενώ μερικές γυναίκες μπορεί να εκδηλώσουν κνησμό στο δέρμα της κοιλιάς και των μηρών στη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Επίσης είναι συνηθισμένος σε πάσχοντες από δερματοπάθειες (π.χ. έκζεμα, ψωρίαση, κνίδωση), νευρολογικές παθήσεις (π.χ. πολλαπλή σκλήρυνση), ορισμένες μορφές καρκίνου (π.χ. λέμφωμα, λευχαιμία), νεφρολογικά ή ηπατικά προβλήματα και ορμονικές διαταραχές (π.χ. υποθυρεοειδισμός, νεοπλάσματα ενδοκρινών αδένων). Ακόμα και η σιδηροπενική αναιμία και ο σακχαρώδης διαβήτης μπορεί να τον προκαλέσουν.

Υπάρχουν επίσης μερικά φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν φαγούρα, όπως ισχυρά οπιοειδή αναλγητικά, ορισμένα φάρμακα για την ελονοσία ή τις μυκητιάσεις, αντιβιοτικά, αντισυλληπτικά κ.λπ.

Η διερεύνηση των ασθενών με χρόνιο κνησμό βασίζεται στη λήψη λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού, την προσεκτική επισκόπηση του δέρματος και, όταν χρειάζεται, αιματολογικές εξετάσεις, ειδικές εξετάσεις της λειτουργίας του θυρεοειδούς, του ήπατος και των νεφρών, ακτινογραφίες θώρακος ή ακόμα και βιοψία δέρματος.

Μέτρα αυτοβοήθειας

Για να καταπραΰνετε τον κνησμό, ο Δρ. Μιχελάκης συνιστά τα εξής: 

• Βάλτε σε μια πετσέτα στο δέρμα ψυχρά, υγρά επιθέματα ή παγοκύστη για 5-10 λεπτά ή έως ότου υποχωρήσει ο κνησμός.
• Να χρησιμοποιείτε καλής ποιότητας ενυδατικές κρέμες χωρίς χημικά πρόσθετα, αρώματα ή αλκοόλ. Να τις εφαρμόζετε στο προσβεβλημένο δέρμα τουλάχιστον μία φορά την ημέρα.
• Να δροσίζετε το δέρμα σας με κρέμες και λοσιόν που περιέχουν 1% μενθόλη ή καλαμίνη ή να βάζετε στο ψυγείο την ενυδατική κρέμα σας για να πετύχετε την ίδια δράση.
• Να αποφεύγετε τις επαλείψεις με οινόπνευμα.
• Μην ξύνεστε.
• Να κάνετε ένα σύντομο, χλιαρό ή δροσερό ντους (ανάλογα με το τι σας ανακουφίζει). Όταν τελειώσετε, σκουπίστε απαλά - ταμποναριστά (χωρίς τρίψιμο) το δέρμα σας και αλείψτε το απαλά με υδατική κρέμα. Να φοράτε χαλαρά, βαμβακερά ρούχα και να διατηρείτε το σπίτι σας σχετικά δροσερό με ουδέτερη υγρασία.

Αν όλα αυτά δεν αποδίδουν και χρειάζεστε πρόσθετη φαρμακευτική βοήθεια (π.χ. αντισταμινικές αλοιφές, τοπικά κορτικοστεροειδή), συμβουλευθείτε έναν δερματολόγο.