Πολλά φάρμακα έχουν σοβαρές επιπτώσεις στα εντερικά βακτήρια

Περίπου ένα στα τέσσερα φάρμακα -ανάμεσά τους πολλά που συνταγογραφούνται ευρέως- έχουν σημαντικές επιπτώσεις στις βακτηριακές κοινότητες του εντέρου. Οι επιπτώσεις αυτές δεν επηρεάζουν μεν την ωφέλιμη δράση του φαρμάκου κατά της ασθένειας, μπορεί όμως να προκαλούν άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες στους χρήστες, όπως την επίδραση στην ανάπτυξη των «καλών» μικροοργανισμών, την ενίσχυση των μικροβίων στα αντιβιοτικά, τη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για την εμφάνιση άλλων ασθενειών.

Γενικά, τα βακτήρια παίζουν ζωτικό ρόλο στη διατήρηση της ανθρώπινης υγείας, αν και οι αλληλεπιδράσεις και ισορροπίες ανάμεσα στα «καλά» και στα «κακά» βακτήρια είναι ένα πολύπλοκο και συχνά απρόβλεπτο ζήτημα. Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι, εκτός από τα αντιβιοτικά, διάφορα φάρμακα (αντιδιαβητικά, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, αντιψυχωτικά κ.ά.) μπορούν να αλλάξουν τη σύνθεση του μικροβιώματος του εντέρου, αν και έχουν σχεδιαστεί να δρουν στα ανθρώπινα κύτταρα και όχι στα βακτηριακά.

Μια νέα μελέτη του Ευρωπαϊκού Εργαστηρίου Μοριακής Βιολογίας (EMBL) στη Χαϊδελβέργη αναδεικνύει τη σοβαρότητα του θέματος, καθώς επιβεβαιώνει ότι πράγματι πολλά φάρμακα μεταβάλλουν την αναλογία των εντερικών βακτηρίων, με απρόβλεπτες επιπτώσεις σε βάθος χρόνου.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν καλλιέργειες βακτηριακών κυττάρων για να μελετήσουν τις επιπτώσεις που έχουν περισσότερα από 1.000 φάρμακα (αντιβακτηριακά, αντιικά κ.ά.) σε 40 κοινά είδη βακτηρίων, που είναι αντιπροσωπευτικά του μικροβιακού εντερικού οικοσυστήματος. Διαπιστώθηκε ότι το 27% των φαρμάκων αναστέλλουν την ανάπτυξη τουλάχιστον ενός είδους βακτηρίου και αρκετά περισσοτέρων από ένα, με μια δράση που μοιάζει με τις παρενέργειες των αντιβιοτικών στους μικροοργανισμούς του εντέρου.

Οι επιστήμονες μάλιστα δήλωσαν έκπληκτοι από το πόσο συχνές είναι αυτές οι «παράπλευρες απώλειες» των βακτηρίων, εξαιτίας της δράσης (φαινομενικά) άσχετων φαρμάκων: «Είναι τρομακτικό, αν ληφθεί υπόψη ότι στη ζωή μας παίρνουμε πολλά φάρμακα που δεν είναι αντιβιοτικά και για μεγάλα χρονικά διαστήματα», δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας, δρ Αθανάσιος Τύπας, και εξέφρασε την ελπίδα ότι τα νέα ευρήματα μπορεί να βοηθήσουν ώστε στο μέλλον να μειωθούν οι παρενέργειες των φαρμάκων.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Nature".

ΑΠΕ-ΜΠΕ