Φάρμακα και οδήγηση

Η επίδραση ορισμένων κατηγοριών φαρμάκων, όπως τα υπνωτικά, τα ψυχοφάρμακα (αγχολυτικά, διεγερτικά, αντικαταθλιπτικά, νευροληπτικά, ανορεξιογόνα) και τα αντιισταμινικά στη συμπεριφορά του οδηγού είναι σε όλους γνωστή και πολλές φορές αυτονόητη και για τους καταναλωτές. Αντίστοιχες συστάσεις ισχύουν και για σκευάσματα κατά της νόσου Parkinson ή της επιληψίας. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται, ωστόσο, και κατά τη λήψη άλλων, λιγότερο «ύποπτων» φαρμάκων.

Από τα πλέον διακινούμενα φάρμακα είναι αυτά για το συνάχι. Κυρίως τα χάπια έχουν θεαματικά αποτελέσματα, χάρη στο συνδυασμό αντιισταμινικών και ψευδοεφεδρίνης. Πρόκειται για μια εξέλιξη από τα παλιά αντιισταμινικά, με λιγότερες κατά το δυνατόν παρενέργειες. Όλα αυτά τα φάρμακα όμως έχουν κατασταλτική δράση στο κεντρικό νευρικό σύστημα, με αποτέλεσμα τη μείωση της ικανότητας αντίδρασης κατά την οδήγηση. Αν προστεθεί εδώ και η συνέργεια που έχουν με το αλκοόλ, δίνεται μια καλή εικόνα του «κακού» συνδυασμού: συνάχι – φάρμακο – ποτό – οδήγηση.

Αυτό που πρέπει να τονιστεί και συχνά διαφεύγει της προσοχής των καταναλωτών είναι ο χρόνος που τα φάρμακα εξακολουθούν να κυκλοφορούν στον οργανισμό μετά τη λήψη τους. Αυτός ο χρόνος ποικίλλει από αρκετές ώρες έως αρκετές ημέρες! Χαρακτηριστικό παράδειγμα εν προκειμένω αποτελεί μια άλλη ομάδα φάρμακων, τα ηρεμιστικά.

Καταστολή προκαλούν ακόμη και τα μυοχαλαρωτικά, όχι όμως τα αντιφλεγμονώδη παυσίπονα, εκτός από περιπτώσεις υπέρβασης της συνιστώμενης δοσολογίας ή σε συνδυασμό με κωδεΐνη, οπότε μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα οδήγησης με δραματικά αποτελέσματα.

Τα αντιβηχικά δεν επηρεάζουν την οδήγηση, εκτός των κωδεϊνούχων. Τα αντιβιοτικά καθόλου⋅ ίσα-ίσα βοηθούν, καθώς ταυτόχρονα απαγορεύουν το αλκοόλ.

Δύο άλλες μεγάλες κατηγορίες φάρμακων που έχουν επίδραση στην οδήγηση είναι τα αντιυπερτασικά και τα αντιδιαβητικά (όπου λανθασμένη δόση μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμία).

Πρέπει να σκεφτούμε (με δέος θα 'λεγα) ότι αν εξαιρέσουμε –γιατί άραγε;– όσους είναι «φορτωμένοι» με νόμιμες (αλκοόλ) ή παράνομες ουσίες, οι υπόλοιποι από αυτούς που μοιραζόμαστε το δρόμο (ως οδηγοί και εμείς), σε ένα ποσοστό που θα είναι πάνω από 30%, έχουν μέσα τους αντιυπερτασικά, ηρεμιστικά, αντιψυχωσικά, αντιεπιληπτικά, ορμόνες (που άλλοτε φέρνουν ευφορία και άλλοτε κατάθλιψη), αντιισταμινικά κλπ.

Τέλος, απαγορεύεται η οδήγηση μετά από την τοπική χορήγηση οφθαλμολογικών φαρμάκων, τα οποία ελαττώνουν την οπτική οξύτητα και την ικανότητα προσαρμογής των οφθαλμών, όπως επισήμανε η αναπληρώτρια καθηγήτρια φαρμακολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη. Παράλληλα υπογράμμισε ότι πολλά φάρμακα, τα οποία, όταν ληφθούν μεμονωμένα δεν επηρεάζουν σημαντικά την ικανότητα οδήγησης, είναι δυνατό να έχουν ολέθριες επιδράσεις όταν χορηγηθούν με άλλα σκευάσματα ή αλκοόλ.