Υπερδιάγνωση των μαθησιακών δυσκολιών στη χώρα μας

Η ειδική αγωγή και θεραπεία είναι ένα νέο πεδίο εξειδικευμένων υπηρεσιών υγειονομικής - εκπαιδευτικής φροντίδας και αφορά ένα συνεχώς διογκούμενο ποσοστό παιδιών προσχολικής και σχολικής ηλικίας.

Η πρόκληση για το υπουργείο Υγείας και την κυβέρνηση είναι ότι από τη μία δεν υπάρχει μια σοβαρή επιδημιολογική μελέτη στον παιδικό πληθυσμό, η οποία θα αποτυπώνει τις πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος και τις συνακόλουθες ανάγκες ειδικής θεραπείας και αγωγής.

Από την άλλη καταγράφεται στην Ελλάδα ένα πολύ υψηλό ποσοστό παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες που δεν δικαιολογείται από τα επιδημιολογικά δεδομένα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι έχουμε να κάνουμε με υπερδιάγνωση στο φάσμα των μαθησιακών δυσκολιών, του αυτισμού και της διαταραχής ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ).

Επιπλέον, εφόσον οι δημόσιες δομές δεν παρέχουν παιδοψυχιατρικές υπηρεσίες, έχει αναπτυχθεί μια νέα ιδιωτική «αγορά» που καλύπτει μεν το κενό των θεραπειών (λογοθεραπεία, εργοθεραπεία, ψυχοθεραπεία, μαθησιακή στήριξη κλπ.), αλλά μπορεί και να δημιουργεί προκλητή ζήτηση, υπερκοστολόγηση και άρα υπερβάλλουσα δαπάνη όχι μόνο για το Δημόσιο αλλά και για τις οικογένειες που επιβαρύνονται με επιπλέον ποσά (συχνά διπλάσια) πέραν αυτών που αποζημιώνει ο ΕΟΠΥΥ.

Αυτά είπε ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Ξανθός σε ημερίδα για την ειδική αγωγή και παρουσίασε το εθνικό σχέδιο που προωθεί για τη συνολική αναδιοργάνωση του τομέα της Ειδικής Αγωγής.

Αυτή περιλαμβάνει: επιστημονικά κριτήρια, κατευθυντήριες οδηγίες, προδιαγραφές λειτουργίας των Κέντρων παροχής ειδικής θεραπείας, ενίσχυση δημόσιων δομών, επιτάχυνση της έκδοσης γνωμάτευσης, μηχανισμό ελέγχου της ποιότητας της φροντίδας και ορθολογικότερης διαχείρισης των πόρων του ΕΟΠΥΥ.

Πριν από ένα χρόνο συστήθηκε μια ειδική Επιστημονική Επιτροπή, προκειμένου να εισηγηθεί ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο στον τομέα αυτό. Το πόρισμα λοιπόν αυτό, μεταξύ άλλων:

• εξομοιώνει τους εξειδικευμένους γιατρούς του Δημόσιου και Ιδιωτικού τομέα ως προς τη δυνατότητα συνταγογράφησης των θεραπειών
• συγκροτεί για πρώτη φορά θεραπευτικά πρωτόκολλα
• προτείνει την εισαγωγή του συστήματος ICF (International Classification of Functioning, Disability and Health) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την κατηγοριοποίηση και ταξινόμηση των νοσολογικών οντοτήτων
• εισηγείται τη χρηματοδότηση επιδημιολογικής μελέτης.

Ο υπουργός τόνισε ότι το πόρισμα αυτό αποτελεί «ένα ικανοποιητικό πλαίσιο για τη σύναψη συλλογικής σύμβασης μεταξύ του ΕΟΠΥΥ και των ειδικών γιατρών-θεραπευτών, με την οποία θα διασφαλίζεται η επαρκής χρηματοδότηση από τον ΕΟΠΥΥ όλων των ιατρικά αναγκαίων θεραπειών, καθώς και ο έλεγχος των Κέντρων και της ποιότητας της φροντίδας».