Νίκος Καρβουνόπουλος: Το φαρμακείο δεν χρειάζεται περισσότερα δεδομένα – Χρειάζεται καλύτερες αποφάσεις

Σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο περιβάλλον η λειτουργία των δομών και των επιχειρήσεων που έχουν ισχυρή κοινωνική επίδραση, όπως είναι τα κοινοτικά φαρμακεία, απαιτεί καλύτερες αποφάσεις, αποτελεσματικότερη χρήση του κεφαλαίου και περισσότερο χρόνο για τον άνθρωπο. Αυτή είναι και η ουσία του μετασχηματισμού τους. Ο Νίκος Καρβουνόπουλος, Eμπορικός Διευθυντής του Ομίλου ΠΕΙΦΑΣΥΝ, στη συνέντευξη που ακολουθεί, αναλύει τις προκλήσεις του σύγχρονου φαρμακείου, πώς οι Συνεταιρισμοί μπορούν να δημιουργούν περισσότερη πραγματική αξία για το φαρμακείο αλλά και πώς τα ψηφιακά εργαλεία AI δεν θα αναλύουν απλώς τα δεδομένα αλλά θα οδηγούν τον χρήστη τους σε στρατηγικές αποφάσεις.

Ποια θεωρείτε ότι είναι σήμερα η βασική πρόκληση για το ελληνικό φαρμακείο;

Θα έλεγα η αυξανόμενη πολυπλοκότητα της καθημερινότητάς του. Ο φαρμακοποιός δεν καλείται μόνο να εξυπηρετήσει τον ασθενή και να ασκήσει τον επιστημονικό του ρόλο. Πρέπει ταυτόχρονα να διαχειριστεί παραγγελίες, ελλείψεις, αποθέματα, εμπορικές προτάσεις, προσωπικό και ένα σημαντικό διοικητικό φορτίο. Και κάπου εκεί υπάρχει ο κίνδυνος: όσο περισσότερο χρόνο αφιερώνει στη διοικητική λειτουργία του φαρμακείου, τόσο λιγότερος χρόνος μένει για αυτό που πραγματικά τον διαφοροποιεί: την προσωπική σχέση με τον πελάτη-ασθενή, την εμπιστοσύνη και την επιστημονική συμβουλή. Γι’ αυτό θεωρώ ότι κάθε νέα υπηρεσία ή τεχνολογία πρέπει να περνά από ένα απλό τεστ: κάνει πραγματικά ευκολότερη την καθημερινότητα του φαρμακοποιού;

Πρέπει το φαρμακείο να λειτουργεί περισσότερο ως επιχείρηση;

Δεν θεωρώ ότι ο επιστημονικός και ο επιχειρηματικός ρόλος του φαρμακείου είναι αντίθετοι. Η οικονομική βιωσιμότητα είναι προϋπόθεση για να μπορεί ένα φαρμακείο να επενδύει σε προσωπικό, υπηρεσίες, τεχνολογία και τελικά να προσφέρει καλύτερη φροντίδα και εξυπηρέτηση στον ασθενή. Εκεί πιστεύω ότι χρειάζεται να αλλάξουμε και έναν τρόπο σκέψης που υπάρχει ευρύτερα στην αγορά: την υπερβολική έμφαση στον τζίρο. Ο μεγαλύτερος τζίρος δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερη επιχείρηση. Αν για να αυξηθούν οι πωλήσεις χρειάζεται χαμηλότερο περιθώριο, μεγαλύτερο απόθεμα ή περισσότερη δέσμευση κεφαλαίου, τότε πρέπει να δούμε τι πραγματικά κερδίσαμε. Δεν αρκεί να γνωρίζουμε πόσο πουλήσαμε. Πρέπει να γνωρίζουμε τι μένει τελικά στην επιχείρηση, πόσο γρήγορα κινείται το απόθεμα και πόσο κεφάλαιο απαιτείται για να παραχθεί αυτό το αποτέλεσμα.

'Αρα και οι εμπορικές προσφορές πρέπει να αξιολογούνται διαφορετικά;

Σίγουρα. Η μεγαλύτερη έκπτωση δεν είναι πάντα η καλύτερη συμφωνία. Ένα υψηλότερο ποσοστό έκπτωσης είναι φυσικά ελκυστικό. Το πραγματικό ερώτημα όμως είναι: τι πρέπει να αγοράσω για να το πάρω; Αν για να εξασφαλίσω μια καλύτερη τιμή, χρειάζεται να αγοράσω ποσότητα που αντιστοιχεί σε πολλούς μήνες πωλήσεων, τότε έχω δεσμεύσει κεφάλαιο που δεν μπορώ να χρησιμοποιήσω αλλού. Παράλληλα αναλαμβάνω τον κίνδυνο η ζήτηση να μην εξελιχθεί όπως περίμενα ή το προϊόν να μείνει στο ράφι περισσότερο από όσο είχα υπολογίσει. Μια έκπτωση που σε αναγκάζει να αγοράσεις περισσότερο από όσο μπορείς να πουλήσεις δεν είναι πάντα όφελος. Μπορεί να είναι απλώς κεφάλαιο παρκαρισμένο στο ράφι. Για μένα, μια εμπορική συμφωνία δεν κρίνεται μόνο τη στιγμή της αγοράς. Η πραγματική της αξία φαίνεται όταν το προϊόν έχει πουληθεί και το κεφάλαιο έχει επιστρέψει στην επιχείρηση.

Πώς αλλάζει μέσα σε αυτό το περιβάλλον ο ρόλος μιας σύγχρονης φαρμακαποθήκης;

Η ταχύτητα, η διαθεσιμότητα και η αξιοπιστία παραμένουν θεμελιώδεις. Δεν θεωρώ όμως ότι αρκούν πλέον. Η σύγχρονη φαρμακαποθήκη πρέπει να εξελιχθεί σταδιακά από απλό προμηθευτή σε συνεργάτη που βοηθά το φαρμακείο να λειτουργεί καλύτερα. Αυτό μπορεί να σημαίνει καλύτερη πληροφόρηση, πιο έξυπνες προτάσεις παραγγελίας, εργαλεία για τη διαχείριση του αποθέματος ή υπηρεσίες που μειώνουν το λειτουργικό βάρος της καθημερινότητας. Ειδικά για έναν συνεταιρισμό, θεωρώ ότι το κριτήριο δεν μπορεί να είναι απλώς «πώς θα αυξήσουμε τον όγκο συναλλαγών». Πρέπει να είναι «πώς δημιουργούμε περισσότερη πραγματική αξία για το φαρμακείο».

Έχουμε σήμερα τα δεδομένα για να παίρνουμε καλύτερες αποφάσεις;

Σε μεγάλο βαθμό, ναι. Το δύσκολο είναι να τα μετατρέψουμε σε απόφαση. Τα τελευταία χρόνια επενδύσαμε πολύ σε reports, KPIs και dashboards. Όλα αυτά είναι χρήσιμα και απαραίτητα. Όμως κάποια στιγμή πρέπει να πάμε ένα βήμα παρακάτω. Δεν θέλω περισσότερα dashboards. Θέλω η τεχνολογία να με βοηθά να καταλάβω ποια απόφαση πρέπει να πάρω. Αν στο τέλος πρέπει να ανοίξω δέκα διαφορετικές αναφορές, να συνδυάσω μόνος μου τις πληροφορίες και μετά να αποφασίσω τι πρέπει να κάνω, τότε έχουμε ψηφιοποιήσει την πληροφορία, αλλά όχι την απόφαση. Για μένα εκεί βρίσκεται το επόμενο βήμα: από το «τι συνέβη», στο «τι σημαίνει» και τελικά στο «τι πρέπει να κάνω τώρα».

Εκεί βλέπετε και την πραγματική αξία της τεχνητής νοημοσύνης;

Ακριβώς! Δεν με ενδιαφέρει ιδιαίτερα αν ένα εργαλείο ονομάζεται AI. Με ενδιαφέρει αν εξοικονομεί χρόνο, μειώνει λάθη ή οδηγεί σε καλύτερη απόφαση. Αν η AI απλώς μου παρουσιάζει περισσότερα δεδομένα, δεν έχει λύσει το πρόβλημα. Απλώς το έχει κάνει πιο όμορφο. Δεν θέλω ένα σύστημα απλώς να μου δείχνει ότι ένα προϊόν έχει υψηλό απόθεμα. Θέλω να μπορεί να μου πει ότι, με βάση τον ρυθμό πωλήσεων, δεν χρειάζεται να το αγοράσω σήμερα. Δεν θέλω μόνο να βλέπω ότι ένας προμηθευτής προσφέρει μεγαλύτερη έκπτωση. Θέλω να γνωρίζω αν, αφού συνυπολογιστούν η πραγματική ζήτηση, η διάρκεια του αποθέματος και το κεφάλαιο που θα δεσμευτεί, η πρόταση δημιουργεί τελικά αξία. Η τελική απόφαση παραμένει στον άνθρωπο. Η τεχνολογία όμως πρέπει να μειώνει όσο γίνεται την απόσταση ανάμεσα στα δεδομένα και στην απόφαση.

Υπάρχει κίνδυνος η τεχνολογία να απομακρύνει το φαρμακείο από τον ανθρώπινο χαρακτήρα του;

Υπάρχει, αν χρησιμοποιηθεί λάθος. Ο στόχος όμως πρέπει να είναι ακριβώς ο αντίθετος. Η τεχνολογία πρέπει να επιστρέφει χρόνο στον φαρμακοποιό. Αν μπορεί να μειώσει τον χρόνο που αφιερώνεται σε παραγγελίες, αναζητήσεις, διοικητικές διαδικασίες και ανάλυση δεδομένων, τότε αυτός ο χρόνος μπορεί να επιστρέψει εκεί όπου έχει μεγαλύτερη αξία: στη σχέση με τον ασθενή. Τελικά, παρά τις τεχνολογικές εξελίξεις, πιστεύω ότι το μεγαλύτερο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του φυσικού φαρμακείου παραμένει η εμπιστοσύνη και αυτό δύσκολα ψηφιοποιείται και ακόμη δυσκολότερα αντιγράφεται.

Πώς φαντάζεστε το ελληνικό φαρμακείο τα επόμενα χρόνια;

Πιο παραγωγικό, πιο οργανωμένο και πολύ περισσότερο βασισμένο σε δεδομένα αλλά με λιγότερη ανάγκη ο άνθρωπος να ασχολείται συνεχώς με αυτά. Ένα φαρμακείο που θα γνωρίζει καλύτερα τι πραγματικά χρειάζεται να έχει στο ράφι, θα διαχειρίζεται αποτελεσματικότερα το απόθεμα και το κεφάλαιό του και θα χρησιμοποιεί την τεχνολογία για να υποστηρίζει τις αποφάσεις του, αντί να προσθέτει ακόμη περισσότερες διαδικασίες. Παράλληλα όμως θα παραμένει ένας χώρος προσωπικής επαφής και εμπιστοσύνης. Για μένα, εκεί βρίσκεται η ουσία του μετασχηματισμού: καλύτερες αποφάσεις, αποτελεσματικότερη χρήση του κεφαλαίου και περισσότερος χρόνος για τον άνθρωπο. Αν η τεχνολογία καταφέρει να μας οδηγήσει εκεί, τότε θα έχει πράγματι δημιουργήσει αξία.

Πηγή: Φαρμακευτικός Κόσμος #209