ΜΗΣΥΦΑ με κούριερ; Τι αποφάσισε η Ε.Ε.; Τι απαντά ο Απ. Βαλτάς;

Έντονες συζητήσεις και προβληματισμό, ο οποίος είναι διάχυτος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τις τελευταίες ώρες, προκάλεσε η χθεσινή απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σχετικά με την υπόθεση C-604/24, του Φαρμακείου YZ & ΣΙΑ O.E. Η προσφυγή έγινε με στόχο την αίτηση ακυρώσεως της υπουργικής απόφασης που ορίζει τις κατηγορίες των φαρμάκων των οποίων επιτρέπεται η πώληση εξ αποστάσεως στο κοινό, μέσω των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, από τα πιστοποιημένα ηλεκτρονικά καταστήματα φαρμακείου, καθώς είναι γνωστό πως στην Ελλάδα τα ΜΗΣΥΦΑ δεν διακινούνται μέσω ηλεκτρονικών καταστημάτων παρά μόνο από το φυσικά φαρμακεία και δια χειρός φαρμακοποιού.

Η απόφαση του δικαστηρίου

Η απόφαση του κοινοτικού δικαστηρίου, το οποίο έλαβε υπόψη του ανάλογες προσφυγές και άλλων χωρών ήταν ξεκάθαρη: Ειδικότερα, εξέτασε κατά πόσον το άρθρο 85γ της οδηγίας 2001/83 επιτρέπει εθνική ρύθμιση που, επικαλούμενη την προστασία της δημόσιας υγείας, απαγορεύει την εξ αποστάσεως πώληση μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων, με εξαίρεση μια υποκατηγορία. Διαπιστώνει ότι η διάταξη επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να εξασφαλίζουν τη δυνατότητα διαδικτυακής πώλησης όλων των φαρμάκων για τα οποία δεν απαιτείται ιατρική συνταγή. Η μόνη ρητή εξαίρεση αφορά τα συνταγογραφούμενα φάρμακα. Επομένως, εθνική ρύθμιση που απαγορεύει γενικά την πώληση εξ αποστάσεως των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων, επιτρέποντάς την μόνο για ορισμένα, αντίκειται στην οδηγία. Επιπλέον, η δυνατότητα επιβολής «όρων» από τα κράτη μέλη για λόγους δημόσιας υγείας δεν μπορεί να οδηγήσει σε υπονόμευση της βασικής υποχρέωσης, ούτε να καθιστά την εξ αποστάσεως πώληση πρακτικά αδύνατη. Η ερμηνεία αυτή επιβεβαιώνεται από το ιστορικό θέσπισης της διάταξης και τον σκοπό της οδηγίας, που συνδυάζει την προστασία της δημόσιας υγείας με την αποφυγή περιορισμών στην εσωτερική αγορά. Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν μέτρα ελέγχου και ασφάλειας, όχι όμως να επιβάλλουν ουσιαστική απαγόρευση. Συνεπώς, η επίμαχη εθνική ρύθμιση είναι ασύμβατη με το δίκαιο της Ένωσης.

Απ. Βαλτάς: Το τελικό λόγο θα τον έχει η ελληνική κυβέρνηση

Πάντως η παραπάνω απόφαση δεν φαίνεται ότι «ανησυχεί» την ηγεσία του ΠΦΣ, καθώς εκτιμά ότι έως σήμερα η ελληνική κυβέρνηση έχει αποδείξει τις προθέσεις της αντιλαμβανόμενη ότι τα ΜΗΣΥΦΑ αποτελούν φάρμακα, τα οποία απαιτούν διακίνηση αποκλειστικά μέσω φυσικών φαρμακείων και ήδη είναι «εκτός κάδρου» τα lockers, τα κούριερ και η εκτός ελέγχου διανομή τους. Μιλώντας στο f.daily, ο πρόεδρος του Συλλόγου, Απ. Βαλτάς ξεκαθαρίζει ότι θα κρατήσει προς το παρόν κλειστά τα χαρτιά του αλλά στέλνει ένα σαφές μήνυμα: «Η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ήταν αναμενόμενη και εναρμονισμένη με άλλες σχετικές αποφάσεις του, κατόπιν προσφυγών φαρμακευτικών συλλόγων ευρωπαϊκών χωρών, σχετικά με τη διάθεση ΜΗΣΥΦΑ από e-shop. Η συγκεκριμένη απόφαση δεν συνεπάγεται αυτομάτως αλλαγή του ισχύοντος καθεστώτος στη χώρα μας. Η υπόθεση έχει μακρύ νομικό και θεσμικό δρόμο, ενώ τον τελικό λόγο έχει η ελληνική κυβέρνηση, η οποία, σταθμίζοντας τις ιδιαιτερότητες λειτουργίας των φαρμακείων στην ελληνική επικράτεια, ψήφισε -επί Υπουργού Υγείας Θ. Πλεύρη και επί προεδρίας μου- τη νομοθετική ρύθμιση που απαγόρευε τη διάθεση ΜΗΣΥΦΑ από e-shop. Επομένως, έχουμε ακόμη πολύ δρόμο μπροστά μας, αλλά πιστεύουμε ότι και αυτή η διεκδίκηση θα κερδηθεί, όπως τόσες άλλες στο παρελθόν».

Ηλ. Δημητρέλλος: Η απόφαση δεν είναι «κεραυνός εν αιθρία»

Σχολιάζοντας την εν λόγω απόφαση ο νομικός σύμβουλος του ΠΦΣ, Ηλίας Δημητρέλλος, επισημαίνει ότι πρόκειται για μια πολύ σοβαρή εξέλιξη, η οποία όμως δεν αποτέλεσε «κεραυνό εν αιθρία», δεδομένου ότι μόνο στην Ελλάδα και στην Κύπρο απαγορεύεται η διαδικτυακή πώληση ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ. Ενημερώνει δε ότι ο ΠΦΣ έχει προετοιμαστεί «αρκούντως ικανοποιητικά» για αυτό το ενδεχόμενο και ότι πρόκειται για μια εν εξελίξει προσπάθεια όλου του κλάδου, η οποία έχει ξεκινήσει από το 2016 (με τον ορισμό του ΠΦΣ ως φορέα πιστοποίησης των ηλεκτρονικών καταστημάτων φαρμακείων και κατόπιν τη θεσμοθέτηση των ΓΕ.ΔΙ.ΦΑ., επιτεύχθηκε το 2022 (με την έκδοση της ΚΥΑ που ορίζει την πώληση μέσω του διαδικτύου μόνο των ΓΕ.ΔΙ.ΦΑ.) και «στο επόμενο χρονικό διάστημα θα κορυφωθεί», όπως αναφέρει.

Φ.Σ. Λάρισας: «Όχι στην εμπορευματοποίηση του φαρμάκου»

«Κάθε φάρμακο που ασκεί δράση στον ανθρώπινο οργανισμό χρειάζεται υπεύθυνη διάθεση, επιστημονική καθοδήγηση και παρουσία φαρμακοποιού», δηλώνει κατηγορηματικά η διοίκηση του Φ.Σ. Λάρισας, εκφράζοντας την πλήρη αντίθεσή της στη νέα εξέλιξη. «Το ζήτημα δεν είναι τεχνικό ούτε γεωγραφικό. Δεν αφορά απλώς τον αριθμό των φαρμακείων ή την κατανομή τους στον χάρτη. Αφορά την ίδια τη φύση του φαρμάκου και τον ρόλο της φαρμακευτικής φροντίδας» συνεχίζει, τονίζοντας ότι η απόφαση του δικαστηρίου ακολουθεί λανθασμένη κατεύθυνση. «Απαιτούμε από την ελληνική κυβέρνηση να εξασφαλίσει με κάθε τρόπο την προστασία του Έλληνα ασθενή, τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και την ουσιαστική θωράκιση του φαρμακευτικού λειτουργήματος», σημειώνει ο Σύλλογος και καλεί τους εκπροσώπους του κλάδου να υπερασπιστούν το φαρμακείο, τον επιστημονικό ρόλο του φαρμακοποιού και τελικά τον ίδιο τον ασθενή.