Ανεπιθύμητες ενέργειες (3)

• Η βουσπιρόνη είναι το πρότυπο φάρμακο της οικογένειας των αζαπιρονών. Ενδείκνυται για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της Γενικευμένης Αγχώδους Διαταραχής. Δρα δια μέσου της ενίσχυσης των προσυναπτικών υποδοχέων της σεροτονίνης (5-HT1A) και της εξομάλυνσης της σεροτονινεργικής συναπτικής μεταβίβασης.
• Ο ψευδοπαρκινσονισμός ή φαρμακοεπαγόμενο Πάρκινσον είναι ένα αναστρέψιμο νευρολογικό σύνδρομο που εμφανίζει συμπτώματα όμοια με αυτά της νόσου του Πάρκινσον. Οφείλεται στην αντιντοπαμινεργική δράση διαφόρων φαρμάκων (κυρίως αντιψυχωσικών).

Κλινικό Περιστατικό

Γυναίκα 42 ετών λαμβάνει καθημερινά 75mg βουσπιρόνης τα τελευταία 2 χρόνια. Δύο μήνες μετά την έναρξη θεραπείας με ιντιναβίρη (400mg) και ριτοναβίρη (400mg) εμφανίστηκαν συμπτώματα όμοια με αυτά της νόσου του Πάρκινσον, όπως αταξία, βραδυκινησία, τρόμος στην ηρεμία και ανέκφραστο πρόσωπο.
Η πιθανότητα η ασθενής να πάσχει από τη νόσο του Πάρκινσον αποκλείστηκε μετά την πραγματοποίηση πλήρους ιατρικής εξέτασης και μαγνητικής τομογραφίας εγκεφάλου.
Κατόπιν τούτου αποφασίστηκε η θεραπεία με ιντιναβίρη και ριτοναβίρη να αντικατασταθεί με αμπρεναβίρη, ενώ ταυτόχρονα μειώθηκε η ημερήσια δόση βουσπιρόνης στα 45mg.
Εντός δύο εβδομάδων τα ανεπιθύμητα συμπτώματα είχαν πλήρως εξαφανιστεί.
(Clay PG, Adams MM. (2000). Severe pseudoparkinsonism secondary to a ritonavir-buspirone interaction. Clinical Infectious Diseases, 31: 257)

Σχόλιο

Η ριτοναβίρη είναι αναστολέας και υπόστρωμα του ισοενζύμου CYP3A4, ενώ η βουσπιρόνη είναι υπόστρωμα του ιδίου ισοενζύμου. Ταυτόχρονα γνωρίζουμε ότι η βουσπιρόνη σε υψηλές συγκεντρώσεις προκαλεί συμπτώματα όμοια με αυτά της νόσου του Πάρκινσον. Μπορούμε επομένως να υποθέσουμε ότι η αναστολή του ισοενζύμου CYP3A4 από την ριτοναβίρη, προκάλεσε την αύξηση των συγκεντρώσεων της βουσπιρόνης και την εμφάνιση του νευρολογικού συνδρόμου.
Είναι σημαντικό να θυμίσουμε ότι πολλοί ασθενείς που πάσχουν από AIDS λαμβάνουν φάρμακα που δρουν στο νευρικό σύστημα. Τα φάρμακα αυτά στην πλειοψηφία τους μεταβολίζονται από το ενζυμικό σύστημα του κυτοχρώματος P450 (μέλος του οποίου είναι και το CYP3A4).