Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #209

Η ΠΑΡΑΚΙΝΗΤΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ & ΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Η Παρακινητική Συνέντευξη (Motivational Interviewing, MI) είναι μια τεκμηριωμένη, ασθενοκεντρική μέθοδος συμβου- λευτικής που ενισχύει την εσωτερική παρακίνηση του ατόμου για αλλαγή συμπεριφοράς, βοηθώντας το να εντοπίσει και να επιλύσει τη δική του αμφιθυμία. 4 Το πνεύμα της μεθόδου στηρίζεται σε τέσ- σερις αρχές: τη συνεργασία (partnership), την αποδοχή (acceptance), τη συμπόνια (compassion) και την ανάδειξη των εσω- τερικών κινήτρων (evocation), γνωστές με το ακρωνύμιο PACE. Ο σεβασμός στην αυ- τονομία του ασθενούς αποτελεί κεντρική συνιστώσα της αποδοχής. 9 Στην καθημερινή πράξη, ο φαρμακοποιός αξιοποιεί τις θεμε- λιώδεις τεχνικές OARS (Open-ended questions, Affirmations, Reflective listening, Summarizing). 9 Οι ερωτήσεις ανοικτού τύπου επιτρέπουν στον ασθενή να εκφράσει ελεύθερα τους προβληματισμούς του, η επιβεβαίωση αναγνωρίζει την πρό- θεσή του να φροντίσει την υγεία του, η ανακλαστική ακρόαση καθρεφτίζει τις σκέψεις του, βοηθώντας τον να συνειδητοποι- ήσει εσωτερικές αντιφάσεις και η σύνοψη δομεί τη συζήτηση εξασφαλίζοντας κοινή κατανόηση. Η πορεία του ασθενούς από τη διστακτικότητα στην απο- δοχή ακολουθεί τα στάδια αλλαγής της συμπεριφοράς, από τον προσυλλογισμό (precontemplation) έως την απόφαση και τη δράση (action). 4 Όταν εμφανίζεται αντίσταση (με τη μορφή διαφωνίας, δικαιολογιών ή διακοπής του λόγου), η εν- δεδειγμένη στάση είναι η «κύλιση με την αντίσταση» (rolling with resistance): αποφεύγουμε τη σύγκρουση και διοχετεύ- ουμε τη συζήτηση σε ουδέτερο έδαφος. 4 Εργαλεία όπως η Κλίμακα Σημαντικότητας και Αυτοπεποίθησης (Importance/ Confidence Ruler, 1-10) βοηθούν να αναδειχθούν τα βαθύτερα κίνητρα του ασθενούς. Αξίζει να τονιστεί ότι οι τεχνικές αυτές δεν απαιτούν υπερβολικό χρόνο. Ακόμη και μια σύντομη, στοχευμένη παρέμβαση λί- γων λεπτών, όταν διέπεται από το πνεύμα PACE, μπορεί να μετατοπίσει τον ασθενή από τον προσυλλογισμό προς το στάδιο της σκέψης (contemplation) – μια ρεαλι- στική προσδοκία για την καθημερινότητα του φαρμακείου υπό πίεση χρόνου. Σταθμισμένα εργαλεία παρέμβασης, κοινοτικές συνέργει- ες και εκπαιδευτικό μέλλον Πέρα από την Παρακινητική Συνέντευξη, η σύγχρονη βιβλι- ογραφία προτείνει δομημένα πρωτόκολλα επικοινωνίας (βλ. Πίνακα 2) : την Ενσυναισθητική-Αντικρουστική Συνέντευξη (ERI), 10 το μοντέλο C.A.S.E. 11 και το στοχευμένο εργαλείο MOTIVE. 2 Αρκετές από αυτές τις προσεγγίσεις έχουν την ισχυρότερη τεκμηρίωσή τους σε ιατρικά πλαίσια και αρχίζουν πλέον να αποτιμώνται και στο κοινοτικό φαρμακείο. Η εφαρμογή του εργαλείου MOTIVE σε κοινοτικά φαρμακεία αναδεικνύει την αξία αυτών των παρεμβάσεων στην πράξη. Μετά από μια δομημένη συνεδρία παρακινητικής επικοινωνί- ας, το 35,4% των διστακτικών ασθενών προχώρησε σε άμεσο εμβολιασμό, το 26,0% προγραμμάτισε τον εμβολιασμό του, ΠΊΝΑΚΑΣ 1. ΚΎΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΊΕΣ ΑΙΤΊΩΝ ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΉΣ ΔΙΣΤΑΚΤΙΚΌΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΈΣ ΠΑΡΈΜΒΑΣΗΣ Κατηγορία αιτίου Συχνότητα / έκταση Υποκείμενος ψυχολογικός μηχανισμός Στρατηγική κλινικής παρέμβασης Ανησυχίες ασφάλειας 39,0% 2 Φόβος ανεπιθύμητων ενεργειών, υπερεκτίμηση σπάνιων κινδύνων Ενσυναισθητική ακρόαση, παροχή σταθμισμένων δεδομένων οφέλους/ κινδύνου Συντονισμός φροντίδας 31,5% 2 Γραφειοκρατικά εμπόδια, δυσκολία πρόσβασης, οργανωτικές ελλείψεις Διευκόλυνση προγραμματισμού, αξιοποίηση ΕΜΕ Αμφιβολίες αποτελεσματικότητας 30,4% 2 Δυσπιστία στα επιστημονικά δεδομένα, γνωστική ασυμφωνία Διερεύνηση προσωπικών στόχων υγείας, ανάδειξη συλλογικής ανοσίας Ειδικές φοβίες (π.χ. τρυπανοφοβία) Ποιοτικά αυξημένη 8 Άγχος υποδόριας/ενδομυϊκής ένεσης, σωματοποίηση Τεχνικές αποφόρτισης του άγχους, δημιουργία παρηγορητικού περιβάλλοντος Κοινωνική δυσπιστία & προκαταλήψεις Ποιοτικά αυξημένη 8 Αίσθημα περιθωριοποίησης, ιστορική δυσπιστία προς τους θεσμούς Αναγνώριση ασυνείδητων προκαταλήψεων του επαγγελματία, ισότιμος διάλογος | Ιούλιος-Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2026 | 29