Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #209

το 25,1% δήλωσε ότι επανεξετάζει τη στάση του και μόλις το 13,5% παρέμεινε αρνητικό ή αδιάφορο. 2 Παράλληλα, η επιτυχής διαχείριση της εμβολιοφοβίας προ- ϋποθέτει τη συνεργασία του φαρμακοποιού με έγκριτα πρό- σωπα της τοπικής κοινωνίας (trusted messengers), όπως το- πικούς ή θρησκευτικούς ηγέτες. 12 Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι ο πομπός του μηνύματος είναι συχνά εξίσου σημαντικός με το ίδιο το μήνυμα και η εκπαίδευση αυτών των προσώπων στις αρχές της παρακινητικής επικοινωνίας λειτουργεί πολλα- πλασιαστικά. Την ίδια στιγμή, ο επαγγελματίας υγείας οφεί- λει να αναγνωρίζει τις δικές του ασυνείδητες προκαταλήψεις (unconscious bias), εξασφαλίζοντας ισότιμη και αμερόληπτη φροντίδα για όλους. 8 Συμπερασματικά, η αντιμετώπιση της εμβολιοφοβίας ανα- δεικνύει τον αναβαθμισμένο ρόλο του φαρμακοποιού ως πα- ρόχου ΠΦΥ. Για να ενσωματωθούν αυτές οι πρακτικές στην καθημερινότητα, είναι απαραίτητη η ένταξη της Παρακινη- τικής Συνέντευξης και της επικοινωνιακής φαρμακευτικής στα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών των Τμημάτων Φαρμακευτικής, καθώς και στα προγράμματα συνεχιζόμενης εκπαίδευσης. 4,5 Μέσα από τη συστηματική και τεκμηριωμένη χρήση εργαλείων επικοινωνίας, ο φαρμακο- ποιός εδραιώνει τη σχέση εμπιστοσύνης με τον ασθενή και συμβάλλει ουσιαστικά στη θωράκιση της δημόσιας υγείας. ● Πηγές αναφοράς 1. MacDonald NE; SAGE Working Group on Vaccine Hesitancy. Vaccine hesitancy: definition, scope and determinants. Vaccine. 2015;33(34):4161–4164. 2. Chen AMH, Anthony A, Balogun A, Pereira R, Cole JW. The impact of motivational interviewing and MOTIVE tool use by pharmacists on vaccine acceptance. Pharmacy (Basel). 2024;12(4):114. 3. Hepler CD, Strand LM. Opportunities and responsibilities in pharmaceutical care. Am J Hosp Pharm. 1990;47(3):533–543. 4. Mendonça J, Gouveia L, Hilário AP. Motivational interviewing to address vaccine hesitancy: insights from an intervention in Portugal. Port J Public Health. 2024;42(3):195–205. 5. Peletidi A, Petrides M, Birlirakis V, Klimentidis D, Liaras K, Petrou C. Advanced clinical services in community pharmacies: training challenges and real-world applications – a focus on Greek-speaking countries. J Pharm Policy Pract. 2025;18(1):2455066. 6. Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος. Οδηγός Εμβολιασμών Ενηλίκων 2025-2026. Αθήνα: ΠΦΣ; 2025. 7. Νόμος 5102/2024. Δράσεις δημόσιας υγείας — Ρυθμίσεις για την ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και άλλες διατάξεις. ΦΕΚ Α΄ 55/13.04.2024; άρθρο 47. 8. Exercising empathy: pharmacists possess skills to increase coronavirus vaccine confidence. 2021. PMCID: PMC8323498. 9. Miller WR, Rollnick S. Motivational Interviewing: Helping People Change. 3rd ed. New York: Guilford Press; 2013. 10. Fasce A, Mustață M, Deliu A, et al. A field test of empathetic refutational and motivational interviewing to address vaccine hesitancy among patients. NPJ Vaccines. 2025;10:151. 11. Jacobson RM, Van Etta L, Bahta L. The C.A.S.E. approach: guidance for talking to vaccine-hesitant parents. Minn Med. 2013;96(4):49–50. 12. Pharmacists to partner with religious leaders to overcome vaccine hesitancy among Christians. 2021. PMCID: PMC8526130. ΠΊΝΑΚΑΣ 2. ΔΟΜΗΜΈΝΑ ΕΡΓΑΛΕΊΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΉΣ ΠΑΡΈΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΊΟ Εργαλείο / μοντέλο Δομικά στοιχεία / στάδια Μηχανισμός δράσης Κλινικό όφελος Motivational Interviewing (MI) 9 Πνεύμα PACE, τεχνικές OARS, change talk Ενεργοποίηση εσωτερικών κινήτρων, επίλυση αμφιθυμίας Μακροπρόθεσμη αλλαγή στάσης, ενίσχυση εμπιστοσύνης Empathetic- Refutational Interviewing (ERI) 10 Ανάδειξη ανησυχιών, επιβεβαί- ωση αξιών, στοχευμένη κατάρ- ριψη, παροχή τεκμηρίωσης Συνδυασμός συναισθηματι- κής αποδοχής και διορθωτι- κής πληροφόρησης Αντιμετώπιση παρανοήσεων χωρίς πρόκληση άμυνας (μέτριου μεγέθους αποτελέσματα) MOTIVE Tool 2 Εξατομικευμένη αξιολόγηση πεποιθήσεων, καθοδηγούμενος διάλογος Συστηματική αναγνώριση εμποδίων στο κοινοτικό φαρμακείο Αύξηση άμεσων εμβολιασμών (35,4%) και προγραμματισμού (26,0%) C.A.S.E. Framework 11 Corroborate, About Me, Science, Explain/Advise Επικύρωση της ανησυχίας, προσωπική τεκμηρίωση, παρουσίαση επιστημονικών δεδομένων, σαφής σύσταση Δομημένη παρέμβαση σε συνθήκες περιορισμένου χρόνου ΣΤΗΝ ΠΡΆΞΗ: ΑΠΌ ΤΗΝ ΑΠΌΡΡΙΨΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ C.A.S.E. • Ασθενής: «Φοβάμαι να κάνω το εμβόλιο· έχω ακούσει ότι προκαλεί σοβαρές παρενέργειες». • Πατερναλιστική απάντηση (προς αποφυγή): «Αυτά είναι υπερβολές. Το εμβόλιο είναι απόλυτα ασφαλές, κάντε το.» • Προσέγγιση C.A.S.E.: «Καταλαβαίνω την ανησυχία σας· είναι λογικό να θέλετε να ξέρετε τι μπαίνει στο σώμα σας (Corroborate - επικύρωση). Στα χρόνια που εμβολιάζω στο φαρμακείο, οι αντιδράσεις που έχω δει είναι κατά κανόνα ήπιες και παροδικές, π.χ. λίγο πιάσιμο στο χέρι ή ελαφρά κόπωση (About Me - η εμπειρία μου). Οι μεγάλες μελέτες δείχνουν ότι οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι εξαιρετικά σπάνιες, ενώ το όφελος της προστασίας από τη νόσο είναι σαφώς μεγαλύτερο (Science - επιστημονικά δεδομένα). Με βάση την εικόνα σας, θα σας συνιστούσα να προχωρήσετε. Μπορούμε να το κάνουμε τώρα και να καθίσετε λίγα λεπτά μετά, για να είστε ήσυχος (Explain/Advise - σύσταση)». Οργάνωση – λειτουργία φαρμακείου 30 | Ιούλιος-Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2026 |