Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #163

ΣΙΔΗΡΟΣ Ο σίδηρος είναι ένα σημαντικό συστατικό για τον ανθρώπινο οργανισμό, γιατί είναι απαραίτητος για την αιμοποίηση και τη μεταφορά οξυγόνου στα όργανα και τους ιστούς του σώματος, επηρεάζει τη λειτουργία του εγκεφάλου και του ανοσοποιητικού συστήματος, ενώ ταυτόχρονα συμμετέχει ως καταλύτης σε πολλές βιοχημικές αντιδράσεις. Ο σίδηρος βρίσκεται στο δακτύλιο της αίμης, ευθύνεται για το κόκκινο χρώμα των ερυθρών αιμοσφαιρίων και αποθηκεύεται στο ήπαρ, στο σπλήνα και στο μυελό των οστών με τη μορφή της φερριτίνης. Η συνολική ποσότητα του σιδήρου στον οργανισμό και η κατανομή του διαφέρει ανάλογα με την ηλικία και το φύλλο του ατόμου. Στους υγιείς ενήλικες και άνδρες η συνολική ποσότητα σιδήρου είναι 3-4gr, ενώ στις ενήλικες γυναίκες, πριν από την εμμηνόπαυση, είναι 2-3gr. Υγιείς ενήλικες άνδρες και γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση αποβάλλουν καθημερινά περίπου 1mg σιδήρου, με τη φυσιολογική απόπτωση των επιθηλιακών κυττάρων της επιδερμίδας, των βλεννογόνων, της γαστρεντερικής και της ουροποιητικής οδού. Επιπλέον, μικρός αριθμός ερυθρών αιμοσφαιρίων χάνονται με τα ούρα και τα κόπρανα. Οι γυναίκες με έμμηνο ρύση αποβάλουν 30-60mg αίματος κάθε μήνα που αντιστοιχεί σε 15-30mg σιδήρου, οπότε οι ημερήσιες ανάγκες σε σίδηρο αυξάνονται σε 2mg. Στους εφήβους, στις γυναίκες με έμμηνο ρύση, στους αιμοδότες και στους αθλητές υψηλών επιδόσεων, οι ανάγκες σε σίδηρο μπορεί να αυξηθούν περισσότερο φθάνοντας και τα 5mg ημερησίως, ενώ κατά την κύηση φθάνουν τα 7mg/ημέρα. H έλλειψη σιδήρου αποτελεί τη συχνότερη διατροφική έλλειψη παγκοσμίως, η οποία απασχολεί το 15% του πληθυσμού (περίπου 1.500.000 άτομα στην Ελλάδα) και είναι συνηθέστερη στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και στις εγκυμονούσες. Οφείλεται σε μειωμένη πρόσληψη λόγω κακής διατροφής (αυστηρές δίαιτες, χορτοφαγική διατροφή κ.ά.), σε μειωμένη απορρόφηση του σιδήρου 69 Μόριο αιμοσφαιρίνης  Πίνακας: Φυσιολογικές τιμές σιδήρου Άνδρες Γυναίκες Αιματοκρίτης 45-52% 37-47% (κατά την κύηση: >33%*) Αιμοσφαιρίνη 14-18g/dl 12-16g/dl (κατά την κύηση: >11g/dl*) Ερυθρά αιμοσφαίρια 4,7-6,1 εκατ./mm 3 4,2-5,4 εκατ./mm 3 Μέσος όγκος ερυθρών 76-96 fL Το εύρος των φυσιολογικών τιμών είναι ενδεικτικό. Είναι σημαντικό να επισημάνουμε ότι οι τιμές των εργαστηριακών παραμέτρων παρουσιάζουν διακυμάνσεις που ποικίλουν από εργαστήριο σε εργαστήριο. *Κατά την κύηση παρατηρείται μικρή μείωση λόγω του αυξημένου όγκου αίματος.