Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #138

34 óõíÝíôåõîç Γιατί όμως ο κλάδος δεν μπόρεσε να προβλέψει την κρίση που ερχόταν; Η επανάπαυση είναι ένας από τους μεγαλύτερους κιν- δύνους που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα σε ένα άτομο, μια κοινωνική ομάδα ή μια κοινωνία. Όσοι είμαστε από νησιά, έχουμε πολλές φο- ρές ακούσει ιστορίες ανθρώπων που πνίγηκαν γιατί, ενώ ξεκίνησαν με μπουνάτσα, είτε αγνόησαν, είτε δεν γνώριζαν να εντοπίσουν τα σημάδια της φουρτούνας στον ορίζοντα. Επίσης πολλοί είχαν βολευτεί με αυτή την κατάσταση και αρνούνταν, σχεδόν πεισματικά, να ακούσουν και να συζητήσουν για τα προβλήματα εκεί- να που θα μπορούσαν να υποθηκεύσουν το μέλλον του κλάδου. Ας μην ξεχνάμε εξάλλου ότι οι δυνάμεις της αδράνειας είναι πολύ ισχυρές, ενώ οι δυνάμεις της αλλαγής συνα- ντούν πάντα μεγάλες αντιστάσεις. Το «βόλεμα» σε μια κατάσταση αποτελεί, δυστυχώς, ένα φυσιολογικό γε- γονός, μια φυσιολογική διαδικασία και η διαχείριση του «ξεβολέματος», της αλλαγής δηλαδή, θέλει και όραμα, και σχέδιο και αγώνα. Πάρτε, για παράδειγμα, πόσο αγώ- να έχουν αναγκαστεί να κάνουν κάποιοι για να κόψουν το κάπνισμα, και πόσοι άλλοι έχουν αποτύχει. Είναι διαχειρίσιμη αυτή η κρίση; Το πόσο διαχειρίσιμη είναι μια κρίση εξαρτάται από μια σειρά παραμέτρους, όπως: το εύρος, το βάθος και η ταχύτητα εξάπλωσης της κρίσης, και η θέληση αυτών που υπόκεινται τις συνέπειές της να αντιδράσουν σε αυτή αποφασιστικά και δυναμικά. Σαφώς υπάρχουν και άλλες παράμετροι, όπως για πα- ράδειγμα οι δεξιότητες των ατόμων που βρίσκονται στη δίνη της κρίσης να χειριστούν σημαντικά ζητήματα, αλλά θεωρώ πως αυτά τα κενά, αν υπάρχουν, μπορούν να καλυφτούν σύντομα, εφόσον υπάρχει η θέληση για αντιμετώπιση της κατάστασης αποφασιστικά και με ανοικτό μυαλό. Σε πρώτη φάση, τι μπορεί να κάνει κανείς για να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητά του; Πιστεύω ότι το σημαντικότερο πράγμα που θα πρέπει κανείς να κάνει πριν σκεφτεί τους τρόπους που θα αντιμετωπίσει μια τέτοια κρίση είναι το να διατηρήσει την ψυχραιμία του. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο λοιπόν, θεωρώ απαραίτητο, σαν πρώτο βήμα, να βρούμε τρό- πους που θα μας βοηθήσουν να διατηρήσουμε, σε ένα ανεκτό επίπεδο στις ταμειακές μας ροές, έτσι ώστε να διατηρήσουμε τη λειτουργική ικανότητα του φαρμα- κείου μας. Αυτό φυσικά εξαρτάται σημαντικά, ιδιαίτε- ρα στις σημερινές συνθήκες, από την προέλευση του τζίρου του φαρμακείου και, πιο συγκεκριμένα, από την αναλογία φάρμακο-παραφάρμακο-καλλυντικό. Σε δεύτερο επίπεδο, τι περιθώρια-διέξοδοι ανάπτυ- ξης υπάρχουν; Θα πρέπει να έχουμε τη διάθεση και την ικανότητα να αναζητήσουμε νέους δρόμους και να ξεφύγουμε από τα καθιερωμένα. Τα κλασικά εργαλεία που μπο- ρεί κάποιος να χρησιμοποιήσει για να διατηρήσει την οικονομική ευρωστία του φαρμακείου του, άρα και τη δυνατότητά του να λειτουργεί, είναι, είτε η περικοπή δαπανών, είτε η αύξηση των πωλήσεων, ή ένας συν- δυασμός και των δύο. Και τα δύο αυτά εργαλεία όμως, έχουν τα όριά τους μέσα σε ένα συγκεκριμένο επίπε- δο δραστηριοτήτων της αγοράς. Έτσι, για παράδειγμα, ένα μεμονωμένο φαρμακείο δεν μπορεί να περιορίσει πέρα από ένα σημείο τις δαπάνες του, χωρίς να θέ- σει σε κίνδυνο την ίδια τη λειτουργία του. Ανάλογα, οι δυνατότητες του μεμονωμένου φαρμακείου να αυ- ξήσει τα έσοδά του, ιδιαίτερα μέσα σε περίοδο βαθιάς κρίσης, περιορίζονται από την ταχύτητα συρρίκνωσης της αγοράς και τη διαθεσιμότητα των πόρων του, αν- θρώπινων, υλικών και οικονομικών. Συνήθως οι μεγάλες διεθνείς εταιρείες, όταν θέλουν να ξεπεράσουν προβλήματα στασιμότητας ή κρίσεων, που απαιτούν δραστικές αλλαγές, οδηγούνται σε συγ- χωνεύσεις που τους επιτρέπουν να περιορίσουν τις δαπάνες τους χωρίς να περιορίσουν δραματικά τους διαθέσιμους πόρους τους. Πιστεύω ότι και για τα φαρ- μακεία ήρθε η ώρα να αποτολμήσουν να ξεπεράσουν τα εσκαμμένα και να κάνουν το επόμενο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, δηλαδή το βήμα της συνεργασίας. Στην πράξη, πιστεύετε ότι είναι εφικτές οι συνερ- γασίες μεταξύ φαρμακοποιών; Σαφώς και το πιστεύω. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν δυσκολίες που έχουν να κάνουν και με το περιβάλλον και με εμάς τους ίδιους, τον τρό- Το «βόλεμα» σε μια κατάσταση αποτελεί, δυστυχώς, ένα φυσιολογικό γεγονός, μια φυσιολογική διαδικασία, και η διαχείριση του «ξεβολέματος», της αλλαγής δηλαδή, θέλει όραμα, και σχέδιο και αγώνα.