Το φάρμακο στην Ελλάδα

96 | ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ INTERVIEW | Ή ΣΥΜΒΌΛΉ ΤΌΥ ΦΑΡΜΑΚΌΥ ΣΕ ΌΙΚΌΝΌΜΙΑ & ΚΌΙΝΏΝΙΑ νών, τα οποία αποτελούν εμπόδιο τόσο για τους ερευνητές όσο και για τις φαρμακευτικές εταιρείες και β) στο εχθρικό περιβάλλον σε σχέση με την καινοτομία που επι- κρατεί στη χώρα μας λόγω του ανεπαρκούς προϋπολογισμού για τη φαρμακευτική περίθαλψη και των σημαντικότατων επιβαρύνσεων για τις φαρμακευτικές εταιρείες. Η έλλειψη επαρκούς επένδυσης στη φαρμακευτική περίθαλψη, στην έρευνα και στις υγειονομικές δομές περιορίζουν τη δυνα- τότητα διεξαγωγής κλινικών ερευνών παρά την προσπάθεια και την προθυμία της φαρμακοβιομηχανίας. Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, απαιτείται ολοκληρωμένη συνεργατική δράση από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων επενδύσεων στην πε- ρίθαλψη, στην υγειονομική υποδομή, στην εκπαίδευση και στην ευαισθητοποίηση, καθώς και απλοποίηση των διαδικασιών για τη διεξαγωγή κλινικών μελετών. Η συνεχής και εντατική συνεργασία της Πολιτείας με τις φαρ- μακευτικές εταιρείες και τους άλλους αρμόδιους φορείς απο- τελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να επιτευχθεί ο επιθυμητός στόχος να καταστήσουμε την Ελλάδα ελκυστική στη διεξαγωγή περισσότερων ερευνών. Πώς θα μπορούσαν οι κλινικές έρευνες να βοηθήσουν την οικονομία μας στο σύνολό της; Η κλινική έρευνα μόνο θετικά μπορεί να συμβάλλει στην οι- κονομία της χώρας μας. Οι φαρμακευτικές εταιρείες και οι ερευνητικοί οργανισμοί παγκοσμίως επενδύουν σημαντικά κεφάλαια στη διεξαγωγή κλινικών ερευνών. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσε να υπάρχει εισροή σημαντικών ξένων επενδύσεων προς τη χώρα μας. Οι κλινικές έρευνες απαιτούν εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, περιλαμβανομένων ερευνητών, συντονι- στών κλινικών ερευνών, διαχειριστών δεδομένων και άλλων επαγγελματιών υγείας. Η επέκταση της δραστηριότητας των κλινικών ερευνών στην Ελλάδα θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, ενισχύοντας τις ευκαιρίες απασχόλησης στους τομείς της υγείας και της έρευνας. Η αυξημένη δραστηριότητα κλινικών ερευνών θα μπορούσε να τονώσει τις επενδύσεις για την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων και των υποδομών των νοσοκομείων. Η υιοθέτηση καινοτόμων τεχνολογιών και η μεταφορά γνώσης από τους χορηγούς παγκοσμίως μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στην πρόοδο της ιατρικής επιστήμης και τεχνολογίας στην Ελλά- δα, καθώς και στην ενίσχυση του ερευνητικού οικοσυστήματος. Η πρόσβαση σε νέες θεραπείες, η καλύτερη περίθαλψη και η βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών μέσω της έρευνας συμβάλλουν αποφασιστικά στην αύξηση της παραγωγικότητας, ενισχύοντας την οικονομία κάθε χώρας στο σύνολό της. Ο ρόλος της κλινικής έρευνας είναι σημαντικός και τα οφέλη που απορρέουν πολλαπλά: ⊲ εκπαιδεύουμε το ιατρικό και επιστημονικό προσωπικό στην τελευταία λέξη της υγειονομικής τεχνογνωσίας, η οποία προ- κύπτει από τη σύνθεση των καλύτερων πρακτικών ανά τον κόσμο, ⊲ εξάγουμε δεδομένα, τα οποία παράγονται εξολοκλήρου στη χώρα μας για την αξιοποίησή τους στην παγκόσμια ερευνητική προσπάθεια. Αφενός λοιπόν αναβαθμίζεται το εθνικό σύστημα υγείας μέσα από την προσθήκη νέας γνώσης και πρακτικών, αφετέρου το- νώνεται η εθνική οικονομία από την εισροή ξένων κεφαλαίων για την εξαγωγή δεδομένων. Γίνεται σαφές ότι η διαδικασία της κλινικής έρευνας παράγει εγχώρια προστιθέμενη αξία ανώτερη του 100%, οπότε αξίζει και επιβάλλεται να επενδύσουμε ως χώρα στην ανάπτυξή της. Πώς βλέπετε να εξελίσσεται το τοπίο των κλινικών ερευνών την επόμενη δεκαετία και ποιες προκλήσεις και ευκαιρίες ενδέχεται να προκύψουν; Οι υγειονομικές ανάγκες του παγκόσμιου πληθυσμού θα συνε- χίσουν να αυξάνονται, οπότε αντιστοίχως θα αυξάνεται και η ανάγκη για κλινική έρευνα και νέα φάρμακα. Νέοι ευρωπαϊκοί και εγχώριοι κανονισμοί/νόμοι εναρμονίζουν και αναβαθμί- ζουν το ευρωπαϊκό περιβάλλον κλινικής έρευνας, με μείωση της γραφειοκρατίας, ψηφιοποίηση εγγράφων και διαδικασιών, εξ αποστάσεως ενημέρωση και παρακολούθηση, απευθείας αποστολή φαρμάκων, ηλεκτρονική συγκατάθεση και άλλες εξελίξεις. Με δεδομένο ότι το μέλλον της κλινικής έρευνας είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την αξιοποίηση της τεχνολογίας, θα αυξηθεί η χρήση νέων τεχνολογιών, για παράδειγμα οι wearable συ- σκευές για τη διάγνωση και παρακολούθηση συμμετεχόντων σε μελέτες. Επιπλέον, νέα ψηφιακά εργαλεία θα ανοίξουν τον δρόμο για τη διεξαγωγή αποκεντρωμένων κλινικών ερευνών, για την ανάπτυξη της τηλεϊατρικής, καθώς και για την παροχή κινητής υγειονομικής περίθαλψης: επισκέψεις ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού στην οικία των συμμετεχόντων. Το μέλλον και η εξέλιξη της φαρμακευτικής επιστήμης στην Ελλάδα επιβάλλει τη στρατηγική απόφαση να στηρίξουμε τον τομέα. Αυτό προϋποθέτει αλλαγή πλεύσης ως προς την αντιμε- τώπιση της φαρμακευτικής περίθαλψης: επαρκή προϋπολογι- σμό, προβλέψιμο και φιλικό περιβάλλον για τη φαρμακευτική βιομηχανία, συνεργασία, σύμπνοια, καινοτομία και ανταλλαγή δεδομένων, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις και να αξιοποιηθούν στο έπακρο οι ευκαιρίες για τη βελτίωση της υγείας και της φροντίδας των ασθενών.