ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ

EXTRA ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2026 - ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ | 63 Έκθεση σε δακρυγόνα Επηρεάζονται συνήθως το δέρμα, τα μάτια και το αναπνευστικό σύστημα Η έκθεση σε δακρυγόνα, συνήθως σε συνθήκες συνω- στισμού ή διαδηλώσεων, μπορεί να προκαλέσει έντονη δυσφορία και πανικό. Τα δακρυγόνα είναι ουσίες που διασπεί- ρονται ως σκόνη ή αερόλυμα και ερεθίζουν κυρίως τα μάτια, το δέρμα και το αναπνευστικό. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα φαρμακεία –ειδικά των αστικών κέντρων– αποτελούν συχνά το πρώτο και πιο άμεσα προσβάσιμο σημείο βοήθειας. Τα πιο συχνά συμπτώματα έκθεσης περιλαμβάνουν έντο- νη δακρύρροια, αίσθημα καύσου στα μάτια και σπασμό των βλεφάρων που μπορεί να δυσκολεύει το άνοιγμα των ματιών. Παράλληλα, το δέρμα μπορεί να εμφανίσει ερυθρότητα, κνη- σμό και κάψιμο, ενώ από το αναπνευστικό σύστημα μπορεί να παρουσιαστούν βήχας, φτάρνισμα, ρινική καταρροή ή δύσπνοια. Ο φαρμακοποιός μπορεί να καθοδηγήσει πρακτικά ένα εκτεθειμένο άτομο στα βασικά μέτρα πρώτων βοηθειών. Αρ- χικά, συνιστάται η αφαίρεση των ρούχων που έχουν εκτεθεί και ο καλός καθαρισμός των μαλλιών. Για τα μάτια, γίνεται έκπλυση με άφθονο φυσιολογικό ορό ή χλιαρό νερό, με ήπια ροή και για αρκετή ώρα, κρατώντας τα μάτια ανοιχτά. Για το δέρμα, είναι σημαντικό να προηγηθεί καθαρισμός με γαλάκτωμα ή ήπιο σαπούνι και στη συνέχεια καλό ξέβγαλμα με νερό. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε όσους φορούν φακούς επαφής, οι οποίοι πρέπει να αφαιρούνται άμεσα, ενώ αν τα συμπτώματα επιμένουν, υπάρχει τραυματισμός στα μάτια ή έντονη δύσπνοια, συνιστάται άμεση παραπομπή σε γιατρό. Η φωτοευαισθησία είναι μια ασυνήθιστη αντίδραση του δέρ- ματος μετά από έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου ή άλλων πηγών φωτός. Μπορεί να εμφανιστεί αιφνίδια, ακόμη και μετά από σύντομη έκθεση, προκαλώντας έντονη ενόχληση. Η πιο συχνή μορφή είναι η φωτοτοξική αντίδραση, η οποία μοιάζει με έντονο ηλιακό έγκαυμα ή εξάνθημα και εμφανίζε- ται μόνο στις εκτεθειμένες περιοχές του σώματος. Μπορεί να προκληθεί από προϊόντα που εφαρμόζονται στο δέρμα, όπως καλλυντικά, αρώματα ή αιθέρια έλαια, αλλά και από ορι- σμένα φάρμακα που αυξάνουν την ευαισθησία του δέρματος στο φως. Λιγότερο συχνή είναι η φωτοαλλεργική αντίδραση, κατά την οποία ο ήλιος μετατρέπει μια ουσία σε αλλεργιογόνο, ενεργοποιώντας το ανοσοποιητικό σύστημα και προκαλώντας αλλεργική δερματίτιδα, που μπορεί να επεκταθεί και πέρα από τα εκτεθειμένα σημεία. Τα συμπτώματα περι- λαμβάνουν ερυθρότητα, κνησμό, οίδημα, φυσαλί- δες, απολέπιση ή και απο- χρωματισμό του δέρμα- τος, συνήθως σε περιοχές όπως ο αυχένας, τα χέρια και τα κάτω άκρα. Ο φαρμακοποιός καλείται να αξιολογήσει την εικόνα, να διερευνήσει πιθανή έκθεση σε φάρμακα ή προϊόντα και να δώσει πρακτικές οδηγίες για την αντιμετώπιση. Για την ανακούφιση ήπιων ερεθισμών χρησιμοποιούνται κα- ταπραϋντικά και ενυδατικά προϊόντα, όπως σκευάσματα με Aloe vera ή άλλα δερμοκαταπραϋντικά συστατικά, καθώς και ψυχρά επιθέματα για τη μείωση του οιδήματος και του καύσου. Σε περιπτώσεις έντονου κνησμού ή αλλεργικής αντίδρασης, μπορούν να χορηγηθούν αντιισταμινικά από το στόμα, ενώ σε πιο σοβαρές δερματικές αντιδράσεις ενδείκνυται η χρήση ήπιων τοπικών κορτικοστεροειδών για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Η χρήση αντηλιακών ευρέος φάσματος και η απο- φυγή περαιτέρω έκθεσης είναι απαραίτητες μέχρι την πλήρη υποχώρηση των συμπτωμάτων. Τέλος καθοριστικής σημασίας είναι η πρόληψη, ειδικά σε άτομα που γνωρίζουν ότι πάσχουν από φωτοευαισθησία. Φωτοευαισθησία Μπορεί να εμφανιστεί αιφνίδια, ακόμη και μετά από σύντομη έκθεση Σε άτομα με άσθμα ή χρόνια αναπνευστικά προβλήματα, τα συμπτώματα μπορεί να είναι πιο σοβαρά και να απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση. ΚΙΝΔΥΝΟΥ