Healthcare Leaders 2025

Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Ε Σ Τ Ε Χ Ν Η Τ Η Σ Ν Ο Η Μ Ο Σ Υ Ν Η Σ Σ Τ Η Ν Υ Γ Ε Ι Α 46 | HEALTHCARE LEADERS - ΝΟΈΜΒΡΙΟΣ 2025 Τεχνητή Νοημοσύνη και Υγεία: Στρατηγική επένδυση για το μέλλον Η ενσωμάτωση τέτοιων τεχνολογιών δεν είναι απλή υπόθεση. Η πιστοποίηση ενός ιατρικού αλγορίθμου προϋποθέτει εκτε- ταμένους ελέγχους, προδιαγραφές και κλινικές δοκιμές που απαιτούν πόρους. Το αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο διασφαλίζει την ασφάλεια και την προστασία δεδομένων, αλλά η υπερβολική γραφειοκρατία μπορεί να περιορίσει την καινοτομία. Την ίδια στιγμή, χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα προχωρούν ταχύτερα, με κίνδυνο η Ευρώπη να μείνει πίσω, τόσο οικονομικά όσο και σε επίπεδο πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες. Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι προκλήσεις, η ΕΕ θέσπισε τον Κανονισμό για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας (European Health Data Space - EHDS), που διευκολύνει τη δευτερογενή χρήση ανωνυμοποιημένων δεδομένων για έρευνα και ανάπτυξη. Η έγκαιρη υλοποίησή του, μαζί με πρωτοβουλίες όπως το AI Factory ΦΑΡΟΣ και η Ειδική Γραμματεία ΤΝ και Διακυβέρνησης Δεδομένων στην Ελλάδα, θα είναι καθοριστι- κής σημασίας για την αξιοποίηση του δυναμικού της ΤΝ. Η μεγάλη πρόκληση για την Ευρώπη είναι να βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και στην ενίσχυση της καινοτομίας, ώστε η ΤΝ να μετατραπεί σε πρακτικές λύσεις που θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής και τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας. Η δουλειά που γίνεται στο Ινστιτούτο Πληροφορικής & Τηλεπικοι- νωνιών του ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος, με τη συμβολή ερευνητών όπως η δρ. Αναστασία Κριθαρά, αλλά και η θεσμική δουλειά φορέων όπως αυτή που συντονίζει ο Αν. Ειδικός Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας Γιώργος Δαφούλας, δείχνουν πώς η ΤΝ συνδέεται με την υγεία μέσα από εφαρμογές που αγγίζουν τη διάγνωση, τη βιοτεχνολογία και την εξατομίκευση θεραπειών. Παράλληλα, μέσω πρωτοβουλιών όπως το Smart Health EDIH και το AI Factory Pharos, συνδέουμε την επιστημονική γνώση με την πράξη, δημιουργώντας λύσεις που ενδυναμώνουν τους επαγγελματίες υγείας και βελτιώνουν την καθημερινότητα των ασθενών. Η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στον χώρο της υγείας αποτελεί ζήτημα στρατηγικής σημασίας για τα εθνικά συστήματα υγείας. Οι εφαρμογές της ΤΝ μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και στην εξατομίκευση θεραπειών, δημιουργώντας αξία για ασθενείς και δομές φροντίδας. Ο ρυθμός και η κλίμακα υιοθέτησης εξαρτώ- νται από την ωριμότητα του θεσμικού πλαισίου, την πρόοδο στην ψηφιοποίηση των δεδομένων και από την ικανότητα επένδυσης κάθε χώρας. Ήδη οι δυνατότητες της ΤΝ γίνονται ορατές σε πολλαπλά επίπεδα. Στη διάγνωση, όπου αλγόριθμοι αναλύουν ιατρικά δεδομένα με ακρίβεια, στη φαρμακευτική έρευνα, όπου η ΤΝ επιταχύνει την ανακάλυψη νέων θεραπειών, αλλά και στη διαχείριση χρόνιων νοσημάτων, μέσω συστημάτων πρόγνω- σης που αξιοποιούν δεδομένα από ηλεκτρονικούς φακέλους υγείας και «φορέσιμες» συσκευές (wearables). Οι αλγόριθμοι ανιχνεύουν μοτίβα που προειδοποιούν εγκαίρως για πιθανή επιδείνωση, επιτρέποντας προληπτική παρέμβαση. Ταυτόχρονα, η ΤΝ βελτιώνει την καθημερινή λειτουργία των νοσοκομείων, από την κατανομή κλινών έως την εφοδιαστική αλυσίδα φαρ- μάκων. Πρόκειται για τεχνολογίες που δεν αντικαθιστούν τους επαγγελματίες υγείας, αλλά τους ενισχύουν, παρέχοντάς τους εργαλεία λήψης καλύτερων αποφάσεων. Σήμερα βρισκόμαστε στην εποχή της Ειδικής ΤΝ (Narrow AI), με εφαρμογές που μπορούν να υποβοηθήσουν επιμέρους λειτουργίες. Στην κλινική πράξη, η χρήση τους περιορίζεται σε πεδία όπου τα δεδομένα είναι πλούσια και τυποποιημένα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η ιατρική απεικόνιση, όπου αλγόριθμοι αναλύουν ακτινογραφίες και τομογραφίες με ακρίβεια συγκρίσιμη ή και ανώτερη από εκείνη των ειδικών, και η βιοτεχνολογία, όπου η ΤΝ μειώνει σημαντικά τον χρόνο και το κόστος ανάπτυξης νέων φαρμάκων. ΔΡ. ΒΑΓΓΈΛΗΣ ΚΑΡΚΑΛΈΤΣΗΣ / Αντ ιπρόεδρος ΕΚΕΦΕ «Δημόκρι τος» , Διευθυντής Ινστ ι τούτου Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών