Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #203

Η μελατονίνη μπορεί να είναι χρήσιμη για βραχυπρόθεσμα προβλήματα ύπνου ή διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού, ωστόσο για τη χρόνια αϋπνία είναι απαραίτητο να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν οι υποκείμενες αιτίες ρήνα του σώματος, η οποία είναι μια φυσιολογική διαδικασία που συμβαίνει πριν από την έναρξη του ύπνου. Δόση: Η τυπική δόση μελατονίνης στα συμπληρώματα διατροφής μπορεί να ποικίλλει, κυμαινόμενη από 0,5mg έως 10mg σε ορι- σμένα σκευάσματα. Ωστόσο, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η μεγαλύτερη δόση δεν είναι απαραιτήτως καλύτερη, και η επιθυ- μητή μπορεί να διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο. Γενικά συνιστάται η εκκίνηση με τη χαμηλότερη αποτελεσματική δόση, μεταξύ 0,5-3mg και να λαμβάνεται περίπου 30 λεπτά έως 1 ώρα πριν από την επιθυμητή ώρα ύπνου. Εάν η αρχική δόση δεν είναι αποτελεσματική, μπορεί να αυξάνεται σταδιακά κάθε λίγες ημέρες ή κάθε εβδομάδα, αλλά γενικά συνιστάται να μην υπερβαίνονται τα 5mg χωρίς τη συμβουλή ενός επαγγελματία υγείας. Η μελατονίνη μπορεί να είναι χρήσιμη για βραχυπρόθεσμα προ- βλήματα ύπνου ή διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού. Ωστόσο, για τη χρόνια αϋπνία είναι απαραίτητο να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν οι υποκείμενες αιτίες, οι οποίες μπορεί να πε- ριλαμβάνουν αλλαγές στον τρόπο ζωής, θεραπείες συμπεριφο- ράς ή άλλες ιατρικές μέθοδοι. Αν και γενικά θεωρείται ασφαλής, η μελατονίνη μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες σε μερικούς ανθρώπους, όπως υπνηλία, ζάλη, πονοκέφαλο, ναυτία και «ζω- ντανά» όνειρα. ΡΙΖΑ ΒΑΛΕΡΙΑΝΑΣ: ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ Η ρίζα βαλεριάνας βοηθά την έλευση και ενδεχομένως την ποι- ότητα του ύπνου μέσω πολλών μηχανισμών, κυρίως ενισχύοντας τα επίπεδα και τις επιδράσεις μιας φυσικής ηρεμιστικής χημικής ουσίας στον εγκέφαλο, του γ-αμινοβουτυρικού οξέος (GABA). Το GABA βοηθά στον αποκλεισμό των νευρικών σημάτων στο κε- ντρικό νευρικό σύστημα, μειώνοντας την εγκεφαλική δραστηριό- τητα και προάγοντας τη χαλάρωση. Μία από τις δραστικές ενώ- σεις της ρίζας βαλεριάνας, το βαλερενικό οξύ, έχει αποδειχθεί σε ορισμένες μελέτες ότι αναστέλλει ένα ένζυμο που διασπά το GABA στον εγκέφαλο, οδηγώντας στην υψηλότερη συγκέντρω- σή του. Ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν ότι τα εκχυλίσματα βα- λεριάνας και τα συστατικά τους μπορεί να συνδέονται απευθείας με τους υποδοχείς GABΑ στον εγκέφαλο, παρόμοια με τον τρόπο που λειτουργούν οι βενζοδιαζεπίνες, αλλά πιθανώς σε διαφορε- τική θέση δέσμευσης και με ασθενέστερη δραστικότητα. Αλληλεπίδραση με άλλα συστήματα νευροδιαβιβαστών: Ορισμένες ενώσεις της βαλεριάνας μπορεί επίσης να αλληλεπι- δράσουν με τους υποδοχείς σεροτονίνης, οι οποίοι παίζουν ρόλο στη ρύθμιση της διάθεσης και στον ύπνο. Υπάρχουν ορισμένα στοιχεία που υποδηλώνουν ότι η βαλεριάνα, ιδιαίτερα σε συνδυ- ασμό με λυκίσκο, μπορεί να λειτουργήσει μέσω του συστήματος αδενοσίνης, το οποίο επίσης εμπλέκεται στη ρύθμιση του ύπνου. Δόση/Δράση: Η τυπική δόση ρίζας βαλεριάνας σε συμπληρώ- ματα διατροφής για τον ύπνο είναι 300-900mg εκχυλίσματος και λαμβάνεται 30 λεπτά έως 2 ώρες πριν από τον ύπνο. Ορισμένα εκχυλίσματα βαλεριάνας είναι τυποποιημένα ώστε να περιέχουν ένα ορισμένο ποσοστό 0,3-0,8% βαλερενικού οξέος, το οποίο θεωρείται ένα από τα ενεργά ηρεμιστικά συστατικά. Η αποξηραμένη ρίζα βαλεριάνας χρησιμοποιείται μερικές φο- ρές για την παρασκευή τσαγιού, με τυπική δόση 2-3 γραμμάρια εμποτισμένα σε ένα φλιτζάνι ζεστό νερό για 10-15 λεπτά. Η βαλεριάνα –συνήθως σε χαμηλότερη δόση– βρίσκεται συχνά σε συνδυασμό προϊόντων με άλλα ηρεμιστικά βότανα, όπως ο λυκίσκος, η πασιφλόρα κ.ά. Ο χρόνος δράσης του εκχυλίσματος βαλεριάνας μπορεί να ποι- κίλει σε κάθε άτομο και μπορεί να απαιτεί την τακτική λήψη για δυο τουλάχιστον εβδομάδες. Θεωρείται γενικά ασφαλής για βραχυπρόθεσμη χρήση. Οι συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες μπο- | Φεβρουάριος – Μάρτιος - Απρίλιος 2025 | 39