Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #178

64 | Μάρτιος - Απρίλιος - Mάιος 2020 | Διαχείριση παθήσεων στο φαρμακείο Παρότι η υγιεινή και η ισορροπημένη διατροφή είναι ο θεμέλιος λίθος για τη διασφάλιση της καλής υγείας, πολυάριθμα ανόργανα συμπληρώματα διατροφής διακινούνται στην αγορά, στοχεύοντας στη βελτίωση της υγείας και στην ενίσχυση της αθλητικής απόδοσης. Ως συμπλήρωμα ορίζεται οποιαδήποτε τρόφιμο, πόσιμο υγρό (εκτός από νερό), χάπι, gel, συμπυκνωμένο διάλυμα, σκόνη, κάψουλα, κάλυμμα ζελατίνης, ταμπλέτα ζελατίνης (geltab) ή σταγόνες, που σκοπό έχει να επηρεάσει τη δομή του σώματος, τη λειτουργία του ή τη διατροφική του κατάσταση. Πόσο καλά τα γνωρίζει ο φαρμακοποιός και το κοινό Α Ν Ό Ρ Γ Α Ν Α Σ Υ Μ Π Λ Η Ρ Ώ Μ Α Τ Α Δ Ι Α Τ Ρ Ο Φ Ή Σ Ο ι ανεπάρκειες ανόργανων συστατικών σε σημείο που να επηρεάζουν την υγεία θεωρούνται σπάνιες. Μια εξαίρε- ση αποτελούν τα χαμηλά επίπεδα σιδήρου (Fe), για την αναπλήρωση του οποίου τα συμπληρώματα ίσως να είναι ωφέλιμα. Υπάρχουν όμως και άλλα δημοφιλή στοιχεία, όπως το μαγνήσιο, το ασβέστιο, το σελήνιο και ο ψευδάργυρος. Ωστόσο απαιτείται προσοχή, καθώς πολλά ανόργανα στοιχεία, όταν ληφθούν σε μεγάλες ποσότητες, μπορούν να αποβούν επιζήμια για την υγεία. Η Ευρωπαϊκή Νομοθεσία, σύμφωνα με την Οδηγία 2002/46/ΕΚ 10 Ιουνίου του 2002 και την Εθνική Νομοθεσια (ΚΥΑ Υ1/Γ.Π.127962/03), διέπει τη χρήση των ανόργανων συμπληρωμάτων σκευασμάτων, τα οποία δεν αντικαθιστούν την ισορροπημένη διατροφή, ούτε έχουν μα- γικές, θεραπευτικές ή άλλες ιδιότητες. ΠΌΣΟ ΕΝΗΜΕΡΩΜΈΝΟΙ ΕΊΝΑΙ ΟΙ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΊ; Σε έρευνα με θέμα τα ανόργανα συμπληρώματα διατροφής που διεξήγαν φοιτητές του γ’ εξαμήνου του Φαρμακευτικού Τμήματος του ΑΠΘ αποκαλύπτεται κατά πόσο οι φαρμακοποιοί αλλά και οι πε- λάτες τους είναι ενημερωμένοι για αυτά τα σκευάσματα. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με τη χρήση ερωτηματολογίων που συνέταξαν οι φοιτητές και η υπεύθυνη της έρευνας στο πλαίσιο του μαθήματος Δήμητρα Χατζηπαύλου-Λίτινα Καθηγήτρια Φαρμακευτικής Χημείας, Πρόεδρος Τμήματος φαρμακευτικής ΑΠΘ hadjipav@pharm.auth.gr «Ανόργανη Φαρμακευτική Χημεία» και συμπλήρωσαν φαρμακοποιοί της κοινότητας στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης το διάστημα Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου 2018. Μέρος των αποτελεσμάτων της έρευνας παρουσιάσθηκαν στο 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εφαρμο- σμένης Φαρμακευτικής. Δείκτες και παράγοντες όπως το φύλο, η ηλικία, η κατάσταση υγείας, οι συνήθειες ζωής, η ενημέρωση ή η γνώση των κινδύνων που απορ- ρέουν από την κακή χρήση ελήφθησαν υπόψη. ΑΠΟΤΕΛΈΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΈΡΕΥΝΑΣ Η απάντηση από όλους τους φαρμακοποιούς στο ερώτημα αν διαθέ- τουν ανόργανα συμπληρώματα στο φαρμακείο τους ήταν θετική κατά 100%, ενώ για τα αμιγώς ανόργανα, τα ποσοστά ήταν χαμηλότερα, στο 51%. Ένα ερώτημα που «δίχασε» τους φαρμακοποιούς ήταν εάν υπάρχουν συνταγογραφούμενα συμπληρώματα διατροφής και εάν ναι, σε τι πο- σοστό. Στο πρώτο σκέλος του ερωτήματος το 55% απάντησε όχι και το 45% ναι. Στο δεύτερο σκέλος του ερωτήματος, το 75% απάντησε ότι συνταγογραφούμενα είναι λιγότερα από το 50%. Μόνο το 60% των φαρμακοποιών πιστεύει ότι τα ανόργανα συμπλη- ρώματα μπορούν να καλύψουν τα ελλείμματα που προκαλούνται από την κακή διατροφή. Επειδή όμως στις ημέρες μας έχουν αναπτυχθεί και διάφορα «διατροφικά κινήματα», για παράδειγμα διάφορα είδη χορτοφαγίας, τέθηκε και το ερώτημα εάν η υιοθέτηση χορτοφαγικού προτύπου διατροφής προϋποθέτει την κατανάλωση ανόργανων συ- μπληρωμάτων διατροφής. Το 77% έδωσε θετική απάντηση. Στο ερωτηματολόγιο τέθηκαν επίσης και θέματα τρόπου ζωής, όπως το αν το ενεργητικό και το παθητικό κάπνισμα επηρεάζουν την απορ- ρόφηση των ανόργανων συμπληρωμάτων διατροφής και εδώ το 77% απάντησε όχι. Σημειώνεται όμως ότι για το θέμα αυτό δεν υπάρ- χουν βιβλιογραφικά δεδομένα και χρειάζεται προσοχή.