Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #173

28 | Φεβρουάριος - Μάρτιος - Απρίλιος 2019 | Ιστορική αναδρομή Τ ΟΥ Ε Λ Λ ΗΝ Ι ΚΟΥ ΦΑ ΡΜΑ Κ Ε Ι ΟΥ Παλάτια στην άμμο ΔΕΚΑΕΤΊΑ 1999-2009 Στις αρχές του 21ου αιώνα, η ελληνική οικονομία καλπάζει, η χώρα ζει το όνειρο των Ολυμπιακών Αγώνων και των διεθνών διακρί- σεων, η ευμάρεια είναι καλά εγκατεστημένη σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Η δεκαετία 1999-2009 υπήρξε η καλύτερη στα χρονικά της ύπαρ- ξης του ελληνικού φαρμακείου. Χαρακτηρίζεται από υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης του φαρμάκου και αλματώδη αύξηση της φαρμακευτικής δαπάνης, που τρέχει με διψήφια νούμερα κάθε χρόνο και φτάνει το 2009 το ιλιγγιώδες ποσό των 9 δισ. ευρώ. Η αύξηση της δαπάνης οφειλόταν κατά κύριο λόγο στην είσοδο νέων θεραπειών και ακριβών blockbuster φαρμάκων για τις χρό- νιες παθήσεις. Μια εξέλιξη που άλλαξε την πορεία άσκησης της ιατρικής και της θεραπευτικής αντιμετώπισης όλων των παθήσε- ων, αλλά και εξασφάλισε στο φαρμακείο ένα υψηλό κύκλο ερ- γασιών σε σταθερή βάση. Ήταν μια εποχή που τα φαρμακεία της χώρας ευημερούσαν και παρότι αυξήθηκε ο αριθμός τους, η πίτα που μοιραζόντουσαν ήταν η μεγαλύτερη που είχε υπάρξει ποτέ και από τις μεγαλύτερες –για το μέγεθος της χώρας– παγκοσμίως. Η υψηλή κερδοφορία από το φάρμακο επέτρεψε στα φαρμακεία να επενδύσουν σε νέες κατηγορίες επαγγελματικής ύλης, όπως τα δερμοκαλλυντικά, τα συμπληρώματα διατροφής και τα ορθοπεδι- κά είδη, ενώ αναπτύχθηκαν το εργαστήριο του φαρμακείου και οι εναλλακτικές/συμπληρωματικές θεραπείες, όπως η ομοιοπαθητι- κή, η φυτοθεραπεία κ.ά. Όμως, ενώ η υψηλή κερδοφορία προέρχονταν από το φάρμακο, μεταξύ των φαρμακοποιών ήταν ευρέως διαδεδομένος ο «μύθος» πως το φάρμακο έχει «πεθάνει» και πως η βιωσιμότητα του φαρ- μακείου έρχεται από τα παραφάρμακα. Θεωρώντας ο κλάδος πως η ευμάρεια που ζούσε οφειλόταν στην «ανακαίνιση» που είχε κάνει (εκσυγχρονίζοντας το υφιστάμενο από τη δεκαετία του ’60 μοντέλο επίπλωσης και εξοπλισμού), αλ- λοίωσε την υγειονομική του ταυτότητα (που του προσέφερε τη συντριπτική πλειοψηφία κύκλου εργασιών και κερδοφορίας λόγω της φαρμακευτικής δαπάνης), με την αντιγραφή μιας «ταυτότητας μάρκετινγκ» ενός εμπορικού καταστήματος του κοινού λιανεμπο- ρίου. Αλλάζει με αυτόν τον τρόπο η μορφή του φαρμακείου και το περιεχόμενο δουλειάς του φαρμακοποιού. Αυτή η «ταυτότητα «μάρκετινγκ» μπορεί να είχε κάποιο αντικεί- μενο σε φαρμακεία εμπορικών περιοχών και κεντρικών σημείων. Υιοθετήθηκε, όμως, καθολικά ακόμα και από φαρμακεία γειτο- νιάς, που έφτασαν να κάνουν όλο και νέες τοποθετήσεις παρα- φαρμακευτικών, και έτσι εμπόρευμα συσσωρεύτηκε με μεγάλους χρόνους παραμονής στο ράφι, την ίδια στιγμή που οι προϊοντικές σειρές φαρμακείου απέκτησαν αναγνωρισιμότητα τέτοια, ώστε να μπορούν να διατεθούν και από άλλα κανάλια, τα οποία γνώριζαν πολύ καλύτερα το εμπορικό παιχνίδι. Όλα τα παραπάνω δεν σημαίνουν πως το φαρμακείο δεν απέ- διδε στον υγειονομικό του ρόλο. Μια σειρά άτυπων υπηρεσιών προσφέρονταν στους ασθενείς (συμβουλές για τη φαρμακευτική αγωγή, προστασία από αλληλεπιδράσεις, πρόληψη ανεπιθύμητων ενεργειών, ενίσχυση της συμμόρφωσης), αλλά δυστυχώς ο κλά- δος αμέλησε να τυποποιήσει την παροχή αυτών των υπηρεσιών, να μετρήσει την αποτελεσματικότητα και την αντιπαροχή που έχουν για το σύστημα υγείας. Απέτυχε, κυρίως, να μπορέσει να δώσει μια εναλλακτική πρόταση στους φαρμακοποιούς που επέ- λεγαν να παρέχουν αυτές τις υπηρεσίες και να τους αναδείξει ως ταυτότητα και στρατηγική, σε σχέση με φαρμακεία, από τα οποία οι ασθενείς έφευγαν απλά με μια σακούλα φάρμακα (και δειγμα- τάκια καλλυντικών…). «Ήταν προφανές ότι αυτή η κατάσταση δεν θα μπορούσε να συνε- χιστεί επ’ άπειρον, τόσο για τη χώρα όσο και για το ελληνικό φαρ- μακείο. Όσοι είχαμε διάθεση τότε να δούμε λίγα χρόνια μπροστά, αντιλαμβανόμασταν ότι το ασφαλιστικό σύστημα της χώρας και τα ταμεία δεν ήταν δυνατόν να συνεχίσουν να ανταποκρίνονται στο μέγεθος αυτό των δαπανών και ότι ήταν επιβεβλημένο ένα συμ- μάζεμα, διαφορετικά θα οδηγούμασταν σε μια ηχηρή κατάρρευση. Δυστυχώς, κανείς δεν άκουγε ή δεν ήθελε να ακούσει. Από την Πολιτεία, τη βιομηχανία, τους δικούς μας θεσμικούς, τους απλούς συναδέλφους» σημειώνει ο Τάσος Τερζής . Οι φαρμακοποιοί Παναγιώτης Αγγέλου και Τάσος Πετάκος στην Αθήνα, το 2006 Η βοηθός φαρμακείου Αγλαΐα Νούτση, στα Γιάννινα, το 2005