Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #158

46 Οι αλληλεπιδράσεις Μ.Σ.Α.Φ. και αντιθρομβωτικών/αντιαι- μοπεταλιακών φαρμάκων, κυρίως της ασπιρίνης και της βαρφαρίνης, έχουν αναφερθεί εκτενώς στη διεθνή βιβλιογραφία. Επιστημονική μελέτη αναφέρει ότι εάν οι ασθενείς στους οποίους χορηγείται καθημερινά ασπιρίνη προφυλακτικώς λάβουν τη συνιστώμενη ημερήσια δόση ιβουπροφαίνης τέσσερις ή/και περισσότερες φορές εβδο- μαδιαίως, εμφανίζουν διπλάσιο κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου. Ορισμένα αντικαταθλιπτικά σχετίζονται με αυξημένο κίν- δυνο αιμορραγίας, η οποία μπορεί να ενισχυθεί λόγω της συγχορήγησης Μ.Σ.Α.Φ. Επί παραδείγματι, οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) αυ- ξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας, αναστέλλοντας την προ- σκόλληση των αιμοπεταλίων. Επιπρόσθετα, η συγχορήγηση των δια στόματος κορτι- κοστεροειδών και Μ.Σ.Α.Φ. μπορεί να αυξήσει την πιθανό- τητα σοβαρής τοξικότητας από το γαστρεντερικό (4,4 φορές υψηλότερη πιθανότητα εμφάνισης πεπτικού έλκους). Η χρήση των ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ. που περιέχουν μεθαμφεταμίνη για το κοινό κρυολόγημα, απορρυθμίζει τους χρόνια ρυθμιζόμενους υπερτασικούς ασθενείς, ενώ η χορήγηση ορισμένων αντιόξινων σκευασμάτων μπορεί να οδηγήσει σε αδρανοποίηση της φαρμακευτικής αγωγής, με χα- ρακτηριστικά επικίνδυνα παραδείγματα ασθενών που ακολουθούν αντιπηκτική ή καρδιολογική αγωγή. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα φυτικά σκευάσματα ή συμπληρώματα, εξαιτίας των ποικίλων συστατικών που περιέχουν, αφού οι ασθενείς δεν γνωστοποιούν συνήθως τη χρήση τους στο γιατρό ή/και στο φαρμακοποιό τους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις επιφέρουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αλληλεπιδράσεων με τα ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ. Πηγές/βιβλιογραφία Moore N. et al. “Adverse drug reactions and drug-drug interactions with over-the-counter NSAIDs”. Ther. & Clin. Risk Manag. 11: 1061-75 (2015) Statistics on OTC use. Consumer Healthcare Products Association web - site ( www.chpa.org) . Glaser J. et al. “Educating the older adult in over-the-counter medication use”. Medscape website ( www.medscape.com) Merck Manuals Consumer Version “Overview of over-the-counter drugs”. (www.merckmanuals.com ) Saxena A. et. al. “Drug/drug interaction of common NSAIDs with anti - platelet effect of aspirin in human platelets”. Eur. J. Pharmacol. 721(1- 3): 215-24 (2013) Weir M.R. “Renal effects of nonselective NSAIDs and coxibs”. Cleve Clin. J. Med. 69(S1): SI53-8 (2002) Moore N., et al. “Cardiovascular risks associated with low-dose ibupro - fen and diclofenac as used OTC”. Expert Opin. Drug Saf. 13(2): 167-79 (2014) Duong M. et. al. “Usage patterns of ‘over-the-counter’ vs prescription- strength nonsteroidal anti-inflammatory drugs in France”. Br. J. Clin. Pharmacol. 77(5): 887-95 (2014) Schoenfeld P. et al. “Nonsteroidal anti-inflammatory drug-associated gastrointestinal complications – guidelines for prevention and treat - ment”. Aliment. Pharmacol. Ther. 13(10): 1273-85 (1999) Henry D. et al. “Epidemiology overview of gastrointestinal and renal tox - icity of NSAIDs”. Int. J. Clin. Pract. Suppl. 135: 43-9 (2003). Οδηγίες για την κατάλληλη επιλογή και χρήση ΓΕ.ΔΙ.ΦΑ. από τους ασθενείς ● Βεβαιωθείτε ότι η αυτο-διάγνωση είναι όσο το δυνατόν περισσότερο ακριβής. ● Επιλέξτε ένα φαρμακευτικό σκεύασμα λόγω των κατάλληλων δραστικών συστατικών και ενδείξεών του, ΟΧΙ επειδή είναι γνωστό εμπορικά. ● Επιλέξτε ένα φαρμακευτικό σκεύασμα με τις λιγότερες δυνατές δραστικές ουσίες. Κάθε επιπλέον δραστική ουσία θέτει πρόσθετους κινδύνους για την υγεία. ● Διαβάστε προσεκτικά το φύλλο οδηγιών χρήσης (Φ.Ο.Χ.) για να καθορίσετε τη σωστή δόση και προφύλαξη του σκευάσματος. ● Σε περίπτωση αμφιβολίας, ρωτήστε το φαρμακοποιό ή το γιατρό σας. ● Απευθυνθείτε στο φαρμακοποιό για να ελέγξει πιθανές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα. ● Ρωτήστε το φαρμακοποιό για τις παρενέργειες του φαρμάκου. ● Μην υπερβαίνετε ΠΟΤΕ τη μέγιστη συνιστώμενη δόση. ● Μη λαμβάνετε ΠΟΤΕ ένα φάρμακο για μεγαλύτερο από το μέγιστο χρονικό διάστημα που αναφέρεται στο Φ.Ο.Χ. ● Σταματήσετε ΑΜΕΣΑ τη λήψη του φαρμάκου εάν επιδεινωθούν τα συμπτώματα. ● Κρατήστε ΟΛΑ τα φάρμακα, συμπεριλαμβανομέ- νων των ΓΕ.ΔΙ.ΦΑ., μακριά από τα παιδιά. Ο Γιάννης Μπονοβόλιας είναι φαρμακοποιός, B.Sc.Pharm., M.Sc.Pharm., Ph.D. – Επιστημονικός Υπεύθυνος Φαρμακευτικού Κόσμου (ΦΚ) / Φ-Αναζήτησης, imponovo@hotmail.com ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΥ / ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ. Vs ΓΕ.ΔΙ.ΦΑ.: το φαρμακείο αντεπιτίθεται % % 9 ± 4 # Η πρόσβαση στα ΓΕ.ΔΙ.ΦΑ. και η χορήγησή τους απαιτεί ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ την άμεση παρέμβαση του φαρμακοποιού, ο οποίος καλείται καθημερινά να απαντήσει σε πρακτικά ερωτήματα των ασθενών και οφείλει να ενημερώσει υπεύθυνα για τυχόν αντενδείξεις, ιδιαίτερες οδηγίες χορήγησης, αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα ή/και τροφές, καθώς και πιθανές παρενέργειες του εκάστοτε φαρμάκου. Ο φαρμακοποιός, ως ένα από τα πιο προσ- βάσιμα επαγγέλματα του τομέα υγείας, κατέχει την ΑΜΕΣΗ ευθύνη της ευαισθητοποίησης για την ασφαλή χρήση των ΓΕ.ΔΙ.ΦΑ. Είναι εκείνος που θα συμβάλλει στη δημιουργία εμπιστοσύνης του ασθενούς προς τη φαρμακευτική του αγωγή, αλλά και στην καλύτερη συμμόρφωσή του προς αυτή.