Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #150

124 την πόρτα της Ελλάδας. Αλλά όλα αυτά µέχρι πρόσφατα. Τα τελευταία στοιχεία από το Παρατηρητήριο για την Κοινωνία της Πληροφορίας δείχνουν ότι το 94% των νέων ηλικίας 16-24 ετών χρησιµοποιεί πλέον το διαδίκτυο, την ίδια ώρα που σύµφωνα µε τη µελέτη της Μονάδας Εφηβικής Υγείας σε δείγµα 897 εφήβων ηλικίας 15 ετών, περίπου το 1 στα 10 παιδιά περνάει περισσότερες από 20 ώρες στον υπολογιστή του και το 1 στα 4 µπαίνει καθηµερινά στο in- ternet. Από αυτά τα παιδιά, το 1% είναι ήδη εθισµένο στο διαδίκτυο, ενώ το 12,8% βρίσκεται ένα µόλις βήµα πριν από τον εθισµό. Ωστόσο, τα πιο ανησυχητικά στατιστικά στοιχεία προέρχονται από την επαρχία, καθώς αντίστοιχη µελέτη της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας δείχνει ότι το 8,2% των εφήβων χρηστών είναι εθισµένοι στο διαδίκτυο, µε το υψηλότερο ποσοστό (11,7%) να καταγράφεται στο Βόλο και το χαµηλότερο (5,9%) στη Λάρισα. On line παιχνίδια, chat rooms, Facebook, MSN, όλα αυτά γίνονται µέρος της καθηµερινότητας των παιδιών τα οποία, όπως τονίζει η κ. Άρτεµις Τσίτσικα στηριζόµενη στην κλινική της εµπειρία, «σταδιακά αρχίζουν να αφιερώνουν όλο και περισσότερο χρόνο στο διαδίκτυο, παραµελώντας έτσι άλλες πολύ σηµαντικές πτυχές της ζωής τους. Οι σχολικές επιδόσεις είναι οι πρώτες που επηρεάζονται όταν ένα παιδί εµφανίζει συµπτώµατα εθισµού, οι φιλίες, τα φλερτ αλλά και οι σχέσεις µε τους γονείς δοκιµάζονται, οι διαταραχές στον ύπνο και στο φαγητό εµφανίζονται, ενώ σε ορισµένες περιπτώσεις παραµελείται ακόµα και η προσωπική τους υγιεινή». Βεβαίως, ο εθισµός στο διαδίκτυο µπορεί να εµφανιστεί και σε ηπιότερη µορφή. Στη Μονάδα Εφηβικής Υγείας έχουν καταγραφεί περιστατικά εφήβων που ξεπέρασαν µόνοι τους την εξάρτηση από το διαδίκτυο, κυρίως θέτοντας στόχους για περιορισµό της χρήσης, αλλά και λαµβάνοντας ενηµέρωση τόσο οι ίδιοι όσο και οι γονείς τους. Εικονικός vs. Πραγµατικός Κόσµος Σε µελέτη που δηµοσίευσαν στις αρχές του περασµένου Μαρτίου, Αυστραλοί ερευνητές καταλήγουν στο συµπέρασµα πως σε ό,τι αφορά τους χρήστες που παίζουν συστηµατικά ηλεκτρονικά παιχνίδια, περίπου ο 1 στους 10 είναι ήδη εθισµένος στο διαδίκτυο. «Εκείνοι που περνούσαν ώρες µπροστά από τον υπολογιστή και κυριολεκτικά είχαν χάσει τον έλεγχο, ήταν συνήθως αυτοί που έπαιζαν παιχνίδια ρόλων όπως το World of Warcraft και κατανάλωναν µεγάλες ποσότητες καφεΐνης», καταλήγουν οι Αυστραλοί, η έρευνα των οποίων έδειξε επίσης ότι περισσότερο επιρρεπείς στο συγκεκριµένο εθισµό θεωρούνται οι νεαροί αδέσµευτοι άνδρες, σε αντίθεση µε τις γυναίκες, τους ανθρώπους µέσης ηλικίας και τους παντρεµένους. Το συµπέρασµα της νέας αυτής µελέτης έρχεται να επιβεβαιώσει απλώς τις υποψίες Γερµανών και Ολλανδών ειδικών, καθώς ήδη από το 2003, οι γερµανικές υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας δηµιούργησαν στην παραθαλάσσια πόλη Μπολντεχάγκεν την πρώτη κατασκήνωση για παιδιά εξαρτηµένα από το internet, ενώ από το 2007 λειτουργεί στο Άµστερνταµ «Κέντρο Απεξάρτησης από τα Βιντεοπαιχνίδια». Σε παρόµοια ωστόσο «µονοπάτια» φαίνεται ότι µπαίνουµε σιγά-σιγά και στην Ελλάδα. «Παρά το γεγονός ότι η Μονάδα µας απευθύνεται κυρίως σε εφήβους που αντιµετωπίζουν κάθε είδους πρόβληµα, δεχόµαστε τηλεφωνήµατα από ανθρώπους κάθε ηλικίας που παρουσιάζουν συµπεριφορές εξάρτησης», τονίζει η επιστηµονική υπεύθυνη στη Μονάδα Εφηβικής Υγείας κ. Άρτεµις Τσίτσικα, ενώ τα λεγόµενά της έρχεται να επιβεβαιώσει το γεγονός ότι και στη χώρα µας λειτουργεί πλέον η πρώτη ιδιωτική κλινική απεξάρτησης από το διαδίκτυο. Ζώντας εικονικά… Μπορεί η λέξη εθισµός να παραπέµπει σε «πάθη», ωστόσο κλινικές µελέτες αποδεικνύουν ότι όσοι φτάνουν στο σηµείο να αποκτούν εξάρτηση από το διαδίκτυο, στην πραγµατικότητα έλκονται από την προοπτική δηµιουργίας µιας ταυτότητας διαφορετικής από τη δική τους. Οι επιστήµονες υποστηρίζουν ότι αυτό ισχύει για τα παιδιά, τους εφήβους και γενικά τους νέους ανθρώπους που δεν είναι δηµοφιλείς στην πραγµατική τους ζωή. «Γίνε ό,τι θέλεις χωρίς το φόβο της απόρριψης», θα µπορούσε να είναι το σύνθηµα όσων καταφεύγουν στη δηµιουργία µιας παράλληλης, «εικονικής» ζωής. Άλλωστε, σηµείο των καιρών µπορεί να θεωρηθεί και η διαφαινόµενη εξάρτηση των χρηστών από τις συσκευές τύπου «iPhone» ή ακόµη και «Blackberry», από τα κινητά τηλέφωνα δηλαδή που προσφέρουν στους χρήστες πρόσβαση στο διαδίκτυο. «Το internet είναι ένας εικονικός κόσµος πλούσιος σε αισθήσεις αλλά φτωχός σε συναισθήµατα» υποστηρίζει ο ψυχίατρος Φεντερίκο Τονιόνι, υπεύθυνος ενός προγράµµατος απεξάρτησης από το Διαδίκτυο, στην πρώτη σχετική κλινική που λειτούργησε πρόσφατα στη γειτονική Ιταλία. «Ναι στη χρήση, όχι στην κατάχρηση» λέει η κ. I. Τσίτσικα, η οποία µέσα από την επαφή της µε τους εφήβους καταλήγει στο συµπέρασµα ότι δεν µπορείς να αποκλείσεις από τη σύγχρονη ζωή ένα χρήσιµο «εργαλείο», ωστόσο µπορείς να µάθεις στους νέους –κυρίως– ανθρώπους πώς να το χρησιµοποιούν σωστά, µε τον ίδιο τρόπο που τους µαθαίνεις πώς να λειτουργούν µέσα σε ένα κοινωνικό σύνολο. #122 Η Γεωργία Βορύλλα είναι δημοσιογράφος Φεβρουάριος / Μάρτιος 2010 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ / ΑΝΘΡΩΠΟΣ-ΚΟΙΝΩΝΙΑ