Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #150

123 Παγιδευµένοι στο Διαδίκτυο Διαταραχές ύπνου, απώλεια της αίσθησης του χώρου και του χρόνου, δυσκολίες στην επικοινωνία µε το περιβάλλον, άγχος και κατάθλιψη. Αυτά είναι τα συµπτώµατα που παρουσιάζουν όσοι είναι εθισµένοι στο διαδίκτυο, σύµφωνα µε τον Dr. Ivan Goldberg, ο οποίος πρώτος υιοθέτησε τον όρο «εθισµός στο διαδίκτυο». Ακούγονται γνωστά; «Είναι τα ίδια συµπτώµατα που έχουν οι εξαρτηµένοι από το αλκοόλ και τα ναρκωτικά», υπογραµµίζει ο Dr. Goldberg. Από τη δική της µεριά η Dr. Kimberly Young, διακεκριµένη ψυχολόγος και διευθύντρια του Κέντρου Αποκατάστασης από τον Εθισµό στο Διαδίκτυο που λειτουργεί από το 1995 στην Πενσυλβανία των Η.Π.Α., συνέταξε ένα ερωτηµατολόγιο προκειµένου να καταλάβει ο «ασθενής» πόσο εθισµένος είναι στο διαδικτυακό κόσµο. «Πόσο συχνά ελέγχετε τα e-mail σας προτού κάνετε οτιδήποτε άλλο; Πόσο συχνά αποµακρύνετε τις δυσάρεστες σκέψεις για τη ζωή µε ευχάριστες σκέψεις από τον κόσµο του διαδικτύου; Πόσο συχνά αισθάνεστε κατάθλιψη ή κακοκεφιά όταν δεν είστε συνδεδεµένοι, αισθήµατα που εξαφανίζονται όταν µπαίνετε ξανά στο internet»; Αυτές και άλλες 17 ερωτήσεις περιλαµβάνει το τεστ της Dr. Young, το οποίο µόνο στη χώρα της, τις Η.Π.Α., οφείλει να κάνει ο ένας στους οκτώ πολίτες, αφού αυτό υπολογίζεται ότι είναι το ποσοστό του σχετικού εθισµού στην Αµερική. Και µπορεί η Αµερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία να µην αναγνωρίζει επίσηµα την κατάχρηση του διαδικτύου ως εθισµό, καθώς ο κυβερνοχώρος είναι άυλος, ωστόσο οι ειδικοί παροµοιάζουν το «ακόµα ένα λεπτό στο internet» µε το «ακόµα ένα ποτηράκι» του αλκοολικού. Έτσι, οι χρήστες µπορεί να ξενυχτήσουν ή ακόµα και να ξεχάσουν να φάνε ή µπορεί να έρθουν σε σύγκρουση µε το οικογενειακό τους περιβάλλον, αναζητώντας πληροφορίες και ειδήσεις σε forum και ιστοσελίδες, παίζοντας διαδικτυακά παιχνίδια, κάνοντας on line συζητήσεις µε άλλους χρήστες ή και τζογάροντας. Ακόµα και η υπέρµετρη ενασχόληση µε τη δουλειά, η σε παθολογικό σηµείο εργασιοµανία δηλαδή, ή και τα ψώνια µέσω internet µπορούν να οδηγήσουν στην εξάρτηση. «Για ορισµένους ανθρώπους το διαδίκτυο προάγει απατηλές και στενές διαπροσωπικές σχέσεις, όπως είναι οι εικονικές σχέσεις που εξελίσσονται σε διαδικτυακή συζυγική απιστία» αναφέρεται στην επιθεώρηση «Προοπτικές στην Ψυχιατρική Μέριµνα», ενώ τη λίστα µε τις αγαπηµένες δραστηριότητες των «τζάνκι» του διαδικτύου συµπληρώνει το σερφάρισµα στις ιστοσελίδες µε πορνογραφικό υλικό. Η κορυφή του παγόβουνου «Ο εθισµός στο διαδίκτυο σε πολλές περιπτώσεις πάει χέρι-χέρι µε τη συννοσηρότητα, συνοδεύεται δηλαδή από ένα υπόστρωµα ψυχολογικών ζητηµάτων ή από µια ευάλωτη προσωπικότητα ή ακόµα και από περιβαλλοντικές δυσλειτουργίες. Ο εθισµός στο διαδίκτυο είναι ένα πολυπεριβαλλοντικό ζήτηµα, το οποίο αλλάζει ακόµα και από κουλτούρα σε κουλτούρα», εξηγεί στο «Φαρµακευτικό Κόσµο» η κ. Άρτεμις Τσίτσικα, επιστηµονική υπεύθυνη στη Μονάδα Εφηβικής Υγείας της Β’ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστηµίου Αθηνών, η οποία λειτουργεί στο Νοσοκοµείο Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού». Οι αριθµοί, που προκύπτουν από σχετική µελέτη της Μονάδας Εφηβικής Υγείας, είναι ξεκάθαροι: το 40% των παιδιών που συµµετείχε στη µελέτη, λιγότερα δηλαδή από τα µισά, δεν παρουσίασαν κάποιο άλλο «συνοδευτικό» του εθισµού πρόβληµα, ποσοστό που οδήγησε τους ερευνητές στο συµπέρασµα ότι τα εθισµένα παιδιά µπορεί να είναι επίσης παιδιά υπερκινητικά, µε διάσπαση προσοχής, µε καταθλιπτική διαταραχή, σχιζοφρένεια, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή και διπολική διαταραχή. Επιπρόσθετα, οι αναλυτές της µελέτης συνδέουν τον εθισµό στο διαδίκτυο µε την υπερκινητικότητα, την παραβατικότητα και τις διαταραγµένες διαπροσωπικές σχέσεις. SOS για τους εφήβους Στη µέχρι πρόσφατα µικρή διείσδυση του διαδικτύου στα ελληνικά νοικοκυριά οφείλεται εν πολλοίς το γεγονός ότι η «νόσος του κυβερνοχώρου» άργησε να χτυπήσει Τα παιδιά σταδιακά αφιερώνουν όλο και περισσότερο χρόνο στο διαδίκτυο, παραµελώντας έτσι άλλες σηµαντικές πτυχές της ζωής τους. Οι σχολικές επιδόσεις είναι οι πρώτες που επηρεάζονται όταν ένα παιδί εµφανίζει συµπτώµατα εθισµού.