Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #141

γνώσει και ταυτοποιήσει ότι ο ασθενής του πάσχει από Σπάνια Πάθηση για την οποία υπάρχει κάποιου είδους θεραπεία, του συνταγογραφεί το φάρμακο και, όπως συμβαίνει και με όλα τα φάρμακα, ο ασθενής πρέπει να πάρει τη γνωμάτευση μαζί με τη συνταγή και όλες τις εξετάσεις που αποδεικνύουν την ασθένειά του, και να περάσει από τις επιτροπές του ΕΟ- ΠΥΥ. Ο ΕΟΠΥΥ έχει συγκροτήσει μια επιτροπή ειδική για τα φάρμακα υψη- λού κόστους, που δίνει την έγκριση της για 3 ή για 6 μήνες θεραπείας και στη συνέχεια είτε τα νοσοκομεία είτε τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ – ανάλογα με τον τρόπο διάθεσης – παραγγέλνουν τα φάρμακα που χρειάζονται. Πώς έχει σήμερα το καθεστώς σχετικά με το κόστος των ορφανών φαρμάκων σε σχέση με το φαρμακείο; Α.Α.: Όπως γνωρίζετε, με το σημερινό καθεστώς τα ορφανά φάρμακα δεν πωλούνται μέσω φαρμακείων, αλλά είναι για την ώρα περιορισμένα είτε σε νοσοκομεία είτε σε φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ. Σε αυτή την κατάσταση, όπως έχει διαμορφωθεί, εντοπίζεται το εξής πρόβλημα: αυτήν τη στιγ- μή υπάρχει μεγάλη πίεση γενικώς στη φαρμακευτική δαπάνη, και ειδικώς στα νοσοκομεία. Αυτό το οποίο παρατηρώ μέσα από την καθημερινή μου ενασχόληση με τις Σπάνιες Παθήσεις και τα Ορφανά Φάρμακα είναι μια μετατόπιση της δαπάνης από τα φαρμακεία των νοσοκομείων προς τον ΕΟΠΥΥ, λόγω έλλειψης χρηματοδότησης ή για να μην υπερβούν τα νοσο- κομεία το budget που τους έχει δοθεί. Το αποτέλεσμα είναι να παραμένει μεν ελεγχόμενη η δαπάνη των νοσοκομείων αλλά να ανεβαίνει η δαπά- νη των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ. Με τον τρόπο αυτό, ταλαιπωρούνται οι ασθενείς και οι οικογένειες τους, γιατί αντί να πάνε στο νοσοκομείο και να κάνουν την θεραπεία τους, την έγχυσή τους, αναγκάζονται να πάνε σε φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ – τα σημεία είναι πολύ συγκεκριμένα και στην Αθήνα και τη περιφέρεια – για να πάρουν το φάρμακό τους από εκεί και να το πάνε στο νοσοκομείο. Γι’ αυτούς τους λόγους ακούγεται ότι υπάρ- χουν σκέψεις από την τωρινή ηγεσία του υπουργείου Υγείας τα φάρμακα υψηλού κόστους, συμπεριλαμβανομένων των ορφανών, να δοθούν στους φαρμακοποιούς, αυξάνοντας το κέρδος τους σε σχέση με τα σημερινά δε- δομένα και κάνοντας έτσι ευκολότερη τη πρόσβαση των ασθενών. Μπορεί ο φαρμακοποιός να εμπλακεί στην ίδια τη θεραπευτική διαδι- κασία; Δ.Μπ.: Υπάρχουν σκευάσματα για χρόνιες κληρονομικές σπάνιες παθή- σεις, που έχουν την ένδειξη θεραπείας στο σπίτι (home treatment). Σήμε- ρα ένας από τους λόγους που δεν μπορούμε να κάνουμε home treatment στην Ελλάδα είναι ότι δεν υπάρχει το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο. Εμείς θα θέλαμε να εξυπηρετήσουμε και να βοηθήσουμε τους ασθενείς να μην είναι δεσμευμένοι από το νοσοκομείο, καθώς μετά τις πρώτες 2-3 εγχύσεις ή το 1ο-2ο μήνα, ο γιατρός έχει δει και γνωρίζει πώς αντιδρά ο ασθενής, εάν υπάρχουν προβλήματα, εάν πρέπει πριν ή μετά την έγχυση να δίνει κάποιο συμπληρωματικό φάρμακο για να μπορέσει η θεραπεία να είναι ανεκτή. Επομένως, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχει κίνδυνος να γίνει θεραπεία στο σπίτι, υπό την παρουσία βέβαια κάποιου υγειονομικού. Τι πρέπει να ξέρει ο φαρμακοποιός σε επίπεδο φαρμακοεπαγρύπνησης; Α.Α.: Δεν χρειάζεται να έχει στο νου του τίποτα παραπάνω σε σχέση με όλα τα άλλα φάρμακα. Εάν υποπέσει στην αντίληψή του κάποια ανεπιθύ- μητη ενέργεια από τη χρήση του φαρμάκου, είτε αυτή του μεταφέρθηκε από τον ασθενή είτε την παρατήρησε ο ίδιος, θα πρέπει να την αναφέρει μέσω των διαδικασιών που ορίζει ο ΕΟΦ. Η εμπειρία μας δείχνει ότι όσο πιο γρήγορα παίρνει κανείς θεραπεία και όσο πιο ευλαβικά τηρεί τα θε- ραπευτικά σχήματα, τόσο μεγαλύτερη βελτίωση, αποτελεσματικότερη πρόγνωση και καλύτερη ποιότητα ζωής έχει – κι οφείλουν να το τονίζουν αυτό όλοι οι υγειονομικοί.  Με ποια διαδικασία πωλούνται τα ορφανά φάρμακα; Α.Α.: Επειδή ακριβώς τα Ορφανά Φάρμακα απευθύνονται σε Σπάνι- ες Παθήσεις, πολλές φορές με το που θα εγκριθεί ένα Ορφανό Φάρ- μακο είτε στις ΗΠΑ είτε στην Ε.Ε. υπάρχει δυνατότητα να χρησιμο- ποιηθεί για συγκεκριμένο αριθμό ασθενών που πάσχουν από αυτή τη πάθηση. Εκεί έρχεται λοιπόν και παίζει μεγάλο ρόλο ο ΙΦΕΤ, για- τί επί της ουσίας ένα φάρμακο που ακόμα δεν κυκλοφορεί ή δεν έχει πάρει τιμή στην Ελλάδα μπορεί να εισαχθεί μόνο μέσω του ΙΦΕΤ. Βέβαια, η διαδικασία που υπάρχει – για λόγους ελέγχου, και σωστά υπάρχει – είναι αρκετά γραφειο- κρατική και επομένως ορισμένες φορές οι γιατροί δεν θέλουν να εμπλακούν σ’ αυτή. Επομένως, δεν μπορούμε να πούμε ότι υπάρ- χει πλήρης πρόσβαση των ασθε- νών στα φάρμακα. Πρόσβαση σε ένα φάρμακο από όλους τους ασθενείς που πάσχουν από αυτή τη Σπάνια Πάθηση υπάρχει στην πράξη μόνο όταν έχει πάρει τιμή και αποζημιώνεται. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν 13 Ορ- φανά Φάρμακα που έχουν πάρει έγκριση από το 2010 αλλά και δεν έχουν πάρει ακόμα τιμή, άρα δεν κυκλοφορούν ακόμη επίσημα στην Ελλάδα. Ποια είναι τα κέντρα αναφοράς για τις σπάνιες παθήσεις και πώς μπορεί να γίνει η παραγγελία ορ- φανών φαρμάκων; Δ.Μπ.: Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή επίσημα κέντρα αναφοράς. Ανεπίσημα – και αυτό οφείλεται στη ζέση ορισμένων γιατρών – υπάρχουν κάποια που θα μπορούσαμε να τα χαρακτηρί- σουμε Κέντρα Αναφοράς. Αλλά δεν είναι επίσημοι αναγνωρισμέ- νοι φορείς. Πώς μπορεί λοιπόν να λάβει επί- σημα κάποιος ασθενής διάγνω- ση για Σπάνια Πάθηση, ώστε να λάβει και την αντίστοιχη φαρμα- κευτική αγωγή; Α.Α.: Ο γιατρός, έχοντας πια δια- óõíÝíôåõîç 62