Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #139

ï ãéáôñüò... âïçèüò 54 λυτη είναι η ένδειξη χορήγησης ενδορρινικών στε- ροειδών. Και εδώ πολλές φορές συναντάται, σχεδόν αντανακλαστικά, αμφισβήτηση της χρήσης εξαιτίας φόβου παρενεργειών. Το πιο ισχυρό επιχείρημα ενα- ντίον αυτού του φόβου είναι ότι η συστηματική βιοδι- αθεσιμότητα υπολογίζεται περίπου στο 1%, ποσοστό ελάχιστο για να προκληθούν παρενέργειες. Επιπλέον, κάθε ψεκασμός χορηγεί μικρογραμμάρια κορτικοει- δούς και τελικά η συνολική δόση, ακόμα και μετά από πολυήμερη χορήγηση, είναι πολύ πολύ μικρή. Τα ενδορρινικά στεροειδή χορηγούνται με τη χρήση ειδικής συσκευής που δημιουργεί εκνέφωμα. Το κλειδί για την αποτελεσματικότητα της αγωγής είναι η ορθή χρήση της συσκευής και αποτελεί υποχρέωση τόσο του γιατρού όσο και του φαρμακοποιού να εκπαιδεύει τον ασθενή. Πρέπει να τονίζεται ότι το ρύγχος της συσκευής οφεί- λει να είναι παράλληλο προς τη μύτη, με μικρή κλίση προς το σύστοιχο μάτι. Έτσι αποφεύγεται το φράξιμο του στόμιου από το διάφραγμα, κάτι που έχει ως απο- τέλεσμα το να μη φτάσει το φάρμακο στο στόχο του, που είναι ο ρινικός βλεννογόνος. Για τον ίδιο λόγο, το πρόσωπο του ασθενούς κατά τη χορήγηση θα πρέπει να είναι γυρισμένο προς τα κάτω, όχι προς τα πίσω όπως πολύ συχνά γίνεται. Επίσης κατά τη χορήγηση ο ασθενής δεν πρέπει να κάνει βαθιά εισπνοή γιατί θα οδηγήσει το φάρμακο στους πνεύμονες. Τέλος, θα πρέπει να τονίζεται ότι η χρήση θα πρέπει να διαρ- κεί τουλάχιστον 7-10 ημέρες, παρά το γεγονός ότι η αποσυμφόρηση μπορεί να έχει επέλθει νωρίτερα. Η αλλεργική φλεγμονή εμμένει περισσότερο. Ένα λάθος που πολύ συχνά γίνεται είναι η κατάχρη- ση ενδορρινικών αποσυμφορητικών, συμπαθητικο- μιμητικών φαρμάκων που δρουν μέσω τοπικής αγ- γειοσύσπασης. Καθώς δεν χρειάζονται συνταγή και διαφημίζονται ως «μη κορτιζονούχα», δυστυχώς υπερχρησιμοποιούνται, κάτι που έχει σημαντικές πα- ρενέργειες. Η χορήγηση για περισσότερες από 5-7 ημέρες όχι μόνο δεν έχει νόημα θεραπευτικά αλλά αντίθετα επιτείνει τη συμφόρηση λόγω της ταχυφυ- λαξίας που προκαλείται (οι υποδοχείς στα αγγεία δεν αντιδρούν πλέον στο φάρμακο). Πρόκειται για ιατρο- γενή ρινίτιδα (rhinitis medicamentosa), η οποία αντι- μετωπίζεται δύσκολα. Επιπλέον, μακροχρόνια χρήση συνεπάγεται τη ξηρότητα του ρινικού βλεννογόνου, που μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία. Επομένως τα αποσυμφορητικά πρέπει να χρησιμοποιούνται με μέ- τρο και μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητα. Xρόνια κνίδωση: Συνειδητή υπερδοσολογία Ένα από τα συχνότερα νοσήματα με τα οποία έρχεται αντιμέτωπος ο αλλεργιολόγος είναι η χρόνια κνίδωση. Πρόκειται για νόσο πολυπαραγοντική, σύνθετη στη διά- γνωσή της και ακόμα δυσκολότερη στην αντιμετώπιση. Οφείλεται στην έκλυση ισταμίνης από τα μαστοκύττα- ρα του δέρματος, που έχει ως αποτέλεσμα την τοπική αγγειοδιαστολή και την εμφάνιση πομφών στο δέρμα ή και οιδήματος στα βλέφαρα και τα χείλη (αγγειοοίδημα). Η θεραπεία της χρόνιας κνίδωσης είναι σε ένα πρώτο στάδιο τα αντιισταμινικά. Αυτά που κυρίως χρησιμοποι- ούνται όπως και στην περίπτωση της αλλεργικής ρινίτι- δας είναι τα νεώτερης γενιάς και κυρίως η λεβοσετιριζί- νη, η δεσλοραταδίνη και η ρουπαταδίνη. Η δράση τους είναι ανταγωνιστική της ισταμίνης στους Η1 υποδοχείς του δέρματος. Επίσης είναι «ποσοτική», που σημαίνει ότι το αποτέλεσμα είναι δοσοεξαρτώμενο. Για αυτόν το λόγο, παλαιότερα στην Ευρώπη και ακόμα και τώρα λόγω κανονισμών του FDA στις ΗΠΑ, επί εμμονής της νόσου οι γιατροί στο πρώτο προσθέτουν ένα δεύτερο αντιισταμινικό. Συνταγογραφούν για παράδειγμα ταυ- τόχρονα λεβοσετιριζίνη με δεσλοραταδίνη. Από το 2009 και μετά ωστόσο και βάσει μελετών που δη- μοσιεύθηκαν σε μεγάλα περιοδικά ο γιατρός μπορεί χωρίς κίνδυνο παρενεργειών να διπλασιάσει ή και να τετραπλασιάσει τη δόση του αντιισταμινικού (κυρίως λεβοσετιριζίνης και δεσλοραταδίνης). Δεν θα πρέπει λοιπόν να προκαλεί έκπληξη στο φαρμακοποιό μια τέτοια συνταγή, αλλά αντίθετα να καθησυχάζει τον ασθενή σχετικά με την αγωγή που του έχει δοθεί. Ένα λάθος που πολύ συχνά γίνεται είναι η κατάχρηση ενδορρινικών αποσυμφορητικών, συμπαθητικομιμητικών φαρμάκων που δρουν μέσωτοπικής αγγειοσύσπασης.