Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #138

Δεξιότητες αποτελε- σματικής επικοινωνίας στη φαρμακευτική Τι είναι οι δεξιότητες επικοινωνίας και πώς επηρεάζουν τη συμπεριφορά του φαρμακοποιού Ως δεξιότητα ορίζεται η ικανότητα του ατόμου να πραγματοποιεί ένα σωματικό, πνευματικό ή κοινωνι- κό έργο. Η κατάκτησή της απαιτεί πρακτική εξάσκηση. Κατ’ αναλογία προς τον παραπάνω ορισμό, ως επικοινωνιακή δεξιότη- τα στο χώρο εργασίας, ορίζεται η κοινωνική ικανότητα του επαγγελ- ματία να ανταλλάσει επιτυχώς μη- νύματα με το εν γένει εργασιακό του περιβάλλον. Οι δεξιότητες που μπορεί να κα- τέχει κάποιος διακρίνονται σε πνευματικές, δηλαδή δεξιότητες, που αφορούν την ικανότητά του να χειρίζεται καταστάσεις, να κατανοεί θεωρίες (π.χ. για να ορ- γανώσει ένα επιχειρηματικό σχέ- διο), σωματικές, που σχετίζονται με τις φυσικές-σωματικές ικανό- τητες του ατόμου, και κοινωνικές, που έχουν να κάνουν με την ικα- νότητα του εργαζόμενου να επι- δρά με τους άλλους μέσα και έξω από το χώρο εργασίας. Συνήθως η εκτέλεση μιας εργασίας απαιτεί ένα συνδυασμό από τις παραπά- νω κατηγορίες δεξιοτήτων. Στη σημερινή εποχή, ωστόσο, κάθε φαρμακοποιός θα πρέπει να κατέ- χει κοινωνικές δεξιότητες σε υψη- λό βαθμό. Η απόκτηση μιας επι- κοινωνιακής δεξιότητας από τον φαρμακοποιό απαιτεί, σε πρώτη φάση, την απόκτηση καλών θεω- ρητικών γνώσεων πάνω σε θέματα της διαπροσωπικής επικοινωνίας και στη συνέχεια συνεχή πρακτική εξάσκηση κάθε επιμέρους επικοι- νωνιακής δεξιότητας με τη βοή- θεια άλλων προσώπων (π.χ. ενός ειδικού σε θέματα επικοινωνίας ή των συναδέλφων). Αν και είμαστε φύσει επικοινωνι- ακά όντα, εν τούτοις δεν έχουμε μάθει να επικοινωνούμε χωρίς ôï åðé÷åéñåßí óôï öáñìáêåßï 44 Είναι αναγκαίο οι φαρμακοποιοί να ασκηθούμε σε βασικές επικοινωνιακές δεξιότητες, όπως η ενεργητική ακρόαση, η αποδοχή και παροχή ανατροφοδότησης, καθώς και η ικανότητα διατήρησης της αυτοεκτίμησης. φραγμούς και παρεξηγήσεις. Για το λόγο αυτό, είναι αναγκαίο οι φαρμα- κοποιοί να ασκηθούμε για την απόκτηση βασικών επικοινωνιακών δεξιο- τήτων, όπως είναι η ενεργητική ακρόαση, η αποδοχή και παροχή ανα- τροφοδότησης, καθώς και η ικανότητα διατήρησης της αυτοεκτίμησης. Στόχος είναι ο φαρμακοποιός να κατέχει την επικοινωνιακή δεξιότητα σε τέτοιο βαθμό, ώστε να τη χρησιμοποιεί αβίαστα και φυσικά στην καθημερι- νή επαφή και αλληλεπίδρασή του με ασθενείς, γιατρούς και συναδέλφους. Η συνειδητή δηλαδή προσπάθεια που θα κάνει για να παρέχει στο συνο- μιλητή του π.χ. επαναπληροφόρηση ή ενεργητική ακρόαση, θα πρέπει με την εξάσκηση να γίνει μια μη συνειδητή-άμεση και αυθόρμητη δεξιότητα. Επίλογος Στη σύγχρονη και πολύπλοκη εποχή μας, η επικοινωνία με την ευρύτερη έν- νοια της λέξης, δηλαδή η ανταλλαγή μηνυμάτων-συναισθημάτων και η ανά- λογη συμπεριφορά μας μέσα στο κοινωνικό σύνολο, είναι μια διαδικασία με διαρκή εξέλιξη, στη βάση της θεωρίας του όλου και όχι του εγώ. Δεν μπορεί να υπάρχει σωστή επικοινωνία εάν το εγώ υπερτερεί του συνόλου, εάν δη- λαδή η εγωιστική μας παρόρμηση μας κάνει να βλέπουμε τον εαυτό μας ως ξεχωριστή οντότητα μέσα στο σύνολο των ανθρώπων. Έτσι, ιδιαίτερα στο φαρμακείο, όπου η εργασία μας ως λειτουργών υγείας έχει άμεση σχέση με καθαρά ανθρωποκεντρικές έννοιες, είναι απόλυτα απαραίτητο να επιδιώ- κεται η ανάπτυξη και σωστή διαχείριση των επικοινωνιακών μοντέλων.  Για να δώσουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα του πώς επικοινωνούν οι άν- θρωποι, θα πρέπει να εξετάσουμε τα στάδια της επικοινωνιακής διαδι- κασίας. Σε μια πολιτισμένη κοινωνία, η επικοινωνία, σύμφωνα με τους Torrington & Hall (1987), παρομοιάζεται θεωρητικά με την τηλεπικοι- νωνία. Ο αποστολέας πρέπει να κωδικοποιήσει τις σκέψεις του, αφού τις οργανώσει σε λογική σειρά, να μεταδώσει το μήνυμα, το οποίο θα παραληφθεί από τον αποδέκτη, ο οποίος θα το αποκωδικοποιήσει και στη συνέχεια με κάποιο τρόπο θα ανταποκριθεί. Προκειμένου να αντιληφθούμε την αναλογία ανάμεσα στα στάδια της επικοινωνιακής διαδικασίας με την πραγματικότητα της επικοινωνίας μας σε καθημερινή βάση, θα λέγαμε ότι οι οργανωμένες σκέψεις, τις οποίες εκφράζουμε κατά την επικοινωνία μας και η αποκωδικοποίηση αναφέρονται στη στάση μας απέναντι στο μήνυμα, ενώ η κωδικοποί- ηση και επιλογή του επικοινωνιακού καναλιού αναφέρονται στη συ- μπεριφορά μας, δεδομένου του ότι η ίδια η συμπεριφορά μας συνιστά ουσιαστικά τον τρόπο που επικοινωνούμε.