100 λόγοι που επηρεάζουν τη ζήτηση στον κλάδο του φαρμακείου

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025 - ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ | 47 INSIGHTS Ευθύνη του φαρμακοποιού είναι να ενημερώνει σωστά και με σεβασμό τους πολίτες νουν από παιδιά και είναι και μη δεκτικοί σε συμβουλές και παραινέσεις από επαγγελματίες υγείας, ενώ μερικές φορές ακολουθούν την αγωγή με «ανορθόδοξο τρόπο» (π.χ. τη στα- ματούν αν δεν περάσει μία οσφυαλγία με το πρώτο χάπι κλπ.). Υπάρχουν και πολλοί που έρχονται παρακινημένοι από μια διαφήμιση. Συνήθως, αυτό το κοινό έχει εστιάσει σε ένα συγκε- κριμένο μήνυμα που έχει προβληθεί και συχνά η προσδοκία του είναι… κινηματογραφική και συνήθως υπερβολική! Υπάρχει και ένα κοινό που είναι ασύμμετρα πληροφορημένο για τις ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων OTC. Αυτό το κοινό συνήθως είναι φοβισμένο και απρόθυμο να ακούσει ή να δεχτεί ορθολογική πληροφόρηση. Συχνά θα επιστρέψει στο φαρμακείο με το φύλλο οδηγιών των φαρμάκων για να ζητήσει εξηγήσεις και διευκρινήσεις για κάτι που διάβασε. Η τάση πάντως σε όλο τον πλανήτη είναι περισσότερα φάρμακα να μετατρέπονται σε OTC, δηλαδή να αλλάζει το καθεστώς τους από φάρμακα με ιατρική συνταγή σε φάρμακα χωρίς συνταγή. Οι λόγοι είναι πολλοί, αλλά κάποιοι σχετίζονται με δημογραφικά δεδομένα, τα κόστη υγείας αλλά και την ανάγκη για αύξηση της αυτοθεραπείας. Αξίζει να σημειωθεί όμως ότι η χρήση εργαλείων marketing από τις εταιρείες φαρμάκων, παρά την ισχυρή ρύθμισή τους από την πολιτεία, αφήνει κενά στην πληροφόρηση των κατα- ναλωτών. Το διαδίκτυο δε δυστυχώς, ενώ θεωρητικά είναι ένας πλούτος πληροφόρησης, συνήθως απλά ενισχύει τις προεγκατεστημένες αντιλήψεις κάποιου ή τον κατευθύνει μέσα από τα cookies και τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης προς τον higher bidder της διαφημιστικής δαπάνης. Σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, οι κοινοτικοί φαρμακοποιοί και το φαρμακείο Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας έχουν μία ευθύνη και μία ευκαιρία να ενημερώσουν σωστά, με σεβασμό στις πεποιθήσεις του εκάστοτε πολίτη. Η Δήμητρα Κ. είναι 24 ετών. Είναι τελειόφοιτη του Πολυτε- χνείου, στην Αρχιτεκτονική Σχολή. Τις τελευταίες μέρες δεν αισθάνεται ο εαυτός της. Κάτι την περιτριγυρίζει. Λίγο συμφόρηση, ένας πονόλαιμος και κάποιες αρθραλγίες. Είναι μακριά από το σπίτι της. Μπήκε στο κοντινό της φαρμακείο και κοιτάζοντας το ράφι με τα παυσίπονα, αντιπυρετικά και απο- συμφορητικά, δεν αναγνώρισε κάποιο από αυτά που συνήθως ήταν διαθέσιμα στο σπίτι της. Είναι πολλά χρόνια που δεν έχει νοσήσει, ούτε τώρα αισθάνεται ακριβώς άρρωστη. Θέλει να το προλάβει. Κάποια κουτάκια στο ράφι τα αναγνωρίζει από διαφημίσεις. Και πώς το λένε αυτό που της είπε η κολλητή της για τον πονόλαιμο που κάνει θαύματα; Μισό λεπτό να στείλει ένα μήνυμα... Οι άνθρωποι που έρχονται για να προμηθευτούν OTC, φάρ- μακα για τα οποία δεν απαιτείται ιατρική συνταγή, είναι ένα ανομοιόμορφο ανθρωπολογικό σύνολο: Γονείς για τα παιδιά τους. Νέοι άνθρωποι –ακόμη και μεγαλύτεροι έφηβοι– για παυσίπονα, αντιπυρετικά, αποσυμφορητικά, αντιβηχικά ή επεί- γουσα αντισύλληψη. Μεγαλύτεροι, υπερήλικες άνθρωποι για τους πόνους τους ή τα ήπια προβλήματα υγείας τους. Από όλους αυτούς, ένα πολύ μικρό μέρος είναι καλά πληροφο- ρημένο για τα φάρμακα που προμηθεύεται, δηλαδή γνωρίζει ποιο OTC φάρμακο (από πολλές διαθέσιμες επιλογές) λαμβάνει, για ποιον λόγο, σε ποια δόση και για πόσο καιρό πρέπει να το πάρει για να έχει μια αποτελεσματική και ασφαλή προσέγγιση σε ό,τι το ταλαιπωρεί. Ταυτόχρονα έχει και μια επίγνωση των προφυλάξεων και των προειδοποιήσεων των ανεπιθύμητων ενεργειών. Ένα πολύ μεγαλύτερο ποσοστό είναι σε μια κατάσταση «ροής», δηλαδή γνωρίζει και εμπιστεύεται κάποια OTC φάρμακα εμπει- ρικά και η γνώση του είναι κατά κάποιο τρόπο «παραδοσιακή». Πρόκειται για εκείνους που γνωρίζουν τα φάρμακα που παίρ- ΚΩΝΣΤΑΝΤΊΝΟΣ ΚΑΚΟΝΊΚΟΣ MSc, Φαρμακοποιός