Το φάρμακο στην Ελλάδα

98 | ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ INTERVIEW | Ή ΣΥΜΒΌΛΉ ΤΌΥ ΦΑΡΜΑΚΌΥ ΣΕ ΌΙΚΌΝΌΜΙΑ & ΚΌΙΝΏΝΙΑ Χρειάζεται άμεσα επικαιροποίηση της λίστας των βιοδεικτών, με τις σχετικές εξετάσεις να αποζημιώνονται από το κράτος και πρόβλεψη για προγραμματισμένες ανανεώσεις της Είδαμε τα οφέλη της mRNA τεχνολογίας στα εμβόλια κατά του κορονοϊού. Τι νέο φέρνει η τεχνολογία mRNA στη θεραπεία του καρκίνου; Η τεχνολογία mRNA πιστεύω ότι είναι το νέο μεγάλο κεφάλαιο στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τον καρκίνο. Γνωρίζουμε ότι τα καρκινικά́ κύτταρα εκφράζουν στην επιφάνειά τους συγκε- κριμένες πρωτεΐνες (νεο-αντιγόνα) που μόνο αυτά διαθέτουν, ξεχωριστές και διαφορετικές για κάθε ασθενή. Με την τεχνολο- γία mRNA και με τη χρήση των πρωτεϊνών αυτών, μπορούμε να σχεδιάσουμε και να παράξουμε για κάθε συγκεκριμένο ογκολο- γικό ασθενή το δικό του mRNA εμβόλιο, το οποίο θα στοχεύει τον δικό του καρκινικό όγκο. Το εμβόλιο αυτό, χορηγούμενο στον ασθενή για τον οποίο έχει δημιουργηθεί, σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία, αφυπνίζει ακόμα πιο αποτελεσματικά το ανοσοποιητικό του σύστημα έναντι του καρκίνου του. Τέτοια εμβόλια έχουν δοκιμαστεί σε ασθενείς με μελάνωμα, σε συγχορήγηση με ανοσοθεραπεία, με ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, αλλά σε διάφορες φάσεις κλινικών μελετών βρίσκονται τα mRNA εμβόλια εναντίον και άλλων όγκων, όπως είναι ο καρκίνος του προστάτη ή ο καρκίνος του πνεύμονα. Στη χώρα μας έχει ήδη ξεκινήσει η πρώτη κλινική μελέτη mRNA εμβολίου για ασθενείς με μελάνωμα και αυτό είναι ένα πάρα πολύ καλό νέο. Οι ογκολογικοί ασθενείς στη χώρα μας μπορούν να έχουν πρόσβαση στις νέες αυτές θεραπείες και με ποιο κόστος; Ως Παθολόγος Ογκολόγος με καθημερινή τριβή στην κλινική πρακτική αλλά και ως Πρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Πα- θολόγων Ελλάδας, είμαι σε θέση να βεβαιώσω ότι όλα αυτά τα εγκεκριμένα νέα φάρμακα υπάρχουν και στην Ελλάδα για τους ασθενείς μας, μέσω του δημόσιου ασφαλιστικού συστήματος, μια και χωρίς ιδιαίτερες καθυστερήσεις, με την έγκρισή τους από τον ΕΜΑ (Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων), εντάσσονται στους θεραπευτικούς αλγορίθμους μας. Παράλληλα και αρκετές κλινικές μελέτες με τις μελλοντικές καινοτόμες θεραπείες, όπως τα mRNA εμβόλια, διεξάγονται σε εξειδικευμένα κέντρα και κλινικές. Παρόλο που θα μπορούσαμε να έχουμε στη χώρα πολύ περισσότερες κλινικές μελέτες, εντούτοις καταλαβαίνουμε ότι η εξατομικευμένη προσέγγιση με τη χορήγηση του κατάλληλου καινοτόμου φαρμάκου μπορεί να γίνει πραγματικότητα για τους ογκολογικούς ασθενείς στην Ελλάδα, κάθε μέρα. Ποιες αλλαγές θα πρέπει κατά τη γνώμη σας να γίνουν για τη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης των ογκολογικών ασθενών στις υποδομές και στην εξατομικευμένη θεραπεία; παίρνουμε είναι στις περισσότερες περιπτώσεις εκπληκτικά. Μια άλλη νέα θεραπευτική κατηγορία είναι τα συζευγμένα μονοκλωνικά αντισώματα. Αυτά μεταφέρουν στοχευμένα στα καρκινικά κύτταρα δρα- στικούς χημειοθεραπευτικούς παράγοντες ή δραστικούς μοριακούς παράγοντες, αυξάνοντας έτσι την αποτελεσμα- τικότητά τους και μειώνοντας σημαντικά τις ανεπιθύμητες ενέργειες. Και φυσικά, περιμένουμε το επόμενο μεγάλο βήμα που θα γίνει με τα εμβόλια κατά του καρκίνου μέσω της mRNA τεχνολογίας. Με τα νέα αυτά όπλα, αλλά και με τα παλαιότερα, προσπαθούμε να κάνουμε θαύματα για τους ασθενείς μας. Σε ποιες μορφές καρκίνου στοχεύουν τα μονοκλωνικά αντισώματα ή προβλέπεται να στοχεύσουν στο μέλλον; Μονοκλωνικά αντισώματα χρησιμοποιούμε στην ογκολο- γική θεραπευτική πρακτική εδώ και αρκετά χρόνια. Πολύ πρόσφατα, αυτό που προστέθηκε στη φαρέτρα μας είναι τα λεγόμενα συζευγμένα μονοκλωνικά αντισώματα. Αυτά, όπως προανέφερα, έχουν την ιδιότητα να επιτίθενται στοχευμένα στα καρκινικά κύτταρα και να τα εξουδετερώ- νουν μέσω των δραστικών φαρμακευτικών παραγόντων που έχουμε προσδέσει πάνω τους. Με τον τρόπο αυτό, μει- ώνονται σε μεγάλο βαθμό οι ανεπιθύμητες ενέργειες των θεραπευτικών μας χειρισμών και ταυτόχρονα αυξάνεται η δραστικότητά τους. Ενώ τα πρώτα ενθαρρυντικά αποτελέσματα και οι πρώτες ενδείξεις της νέας αυτής φαρμακευτικής κατηγορίας ήταν κυρίως στον καρκίνο του μαστού, πλέον χρησιμοποιούνται και σε άλλους τύπους, όπως στον καρκίνο της ουροδόχου κύστεως. Είναι παραπάνω από σίγουρο δε ότι η χρήση τους θα γε- νικευθεί, μια και μια σειρά από νέα μόρια διαφόρων φαρ- μακευτικών εταιρειών δοκιμάζονται σε κλινικές δοκιμές.