Το φάρμακο στην Ελλάδα

ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ | 63 Την περίοδο 2019-2021 ως καινοτόμες φαρμακευτικές επιχειρήσεις συνεισφέραμε στην ελληνική οικονομία σχεδόν 4 δισ. ευρώ, μέσω των υποχρεωτικών επιστροφών, δηλαδή το 1,8% του ΑΕΠ ασθενείς. Για να καταστεί όμως αυτό δυνατό και στη χώρα μας, θα πρέπει να δοθεί μια άμεση προτεραιότητα για τη βελτίωση της κατάστασης στην αγορά φαρμάκου. Γιατί θα πρέπει να είναι σαφές σε όλους ότι οι συνθήκες της αγοράς που υπάρχουν για τη φαρμακευτική καινοτομία, καθιστούν ιδιαιτέρως αμφίβολη τη δυνατότητα των εταιρειών να φέ- ρουν και στη χώρα μας τα νέα καινοτόμα φάρμακα. Για εμάς είναι κρίσιμο η κυβέρνηση να αναθεωρήσει βασικές παραμέτρους στην πολιτική φαρμάκου, ώστε το περιβάλλον να καταστεί πιο φιλικό για τη φαρμακευτική καινοτομία. Από πλευράς μας, έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες προ- τάσεις πολιτικής που θα βελτιώσουν την κατάσταση τόσο μεσοπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα, επιμένοντας ότι θα πρέπει να υπάρχει ταυτόχρονη ενίσχυση της χρηματο- δότησης και προώθηση δομικών μεταρρυθμίσεων που θα διορθώσουν τις στρεβλώσεις και θα ελέγξουν τη δαπάνη. Έχει ακουστεί πολλές φορές από τους εκπρο- σώπους των φαρμακευτικών εταιρειών ότι διαθέτουν δωρεάν επτά στα δέκα φάρμακα στην ελληνική αγορά. Επειδή το ευρύ κοινό δεν γνω- ρίζει πώς μπορεί να συμβαίνει αυτό, μπορείτε να μας το αναλύσετε; Η αναφορά αυτή έχει να κάνει με το γνωστό μέτρο του clawback, δηλαδή των υπέρογκων υποχρεωτικών επιστρο- φών που επιβαρύνουν τις φαρμακευτικές εταιρείες. Για να γίνει σαφές τι σημαίνει αυτό, σημειώνω ότι οι φαρμα- κευτικές εταιρείες που διαθέτουν καινοτόμες θεραπείες στους ασθενείς στην Ελλάδα, καλούνται λόγω ανεπαρκούς δημόσιας χρηματοδότησης και των στρεβλώσεων στην αγορά να καλύψουν οι ίδιες το κόστος τους, σε ποσοστό πε- ρίπου 60-70%. Αυτό πρακτικά μεταφράζεται ότι διαθέτουν Σήμερα –και παρόλο που η φαρμακευτική καινοτομία βρέ- θηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των κυβερνήσεων, αλλά και της ευρύτερης κοινής γνώμης που αναγνώρισε την υπεραξία της– τολμώ να πω πως οι πολιτικές φαρμάκου στη χώρα μας εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τη θερα- πευτική καινοτομία ως πηγή κόστους. Κατά την άποψή μου, το απτό παράδειγμα της πανδημίας μάς δείχνει την υπερα- ξία της φαρμακευτικής καινοτομίας για τους ασθενείς, το σύστημα υγείας, την κοινωνία και την οικονομία συνολικά, αλλά απαντά και στους λόγους γιατί αυτή δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πηγή κόστους, αλλά αντίθετα ως επένδυση για υγιέστερους πολίτες και πιο αποτελεσματικά συστήματα υγείας, καθώς και ως προϋπόθεση και πολλα- πλασιαστής ανάπτυξης και ευημερίας. Με δεδομένο ένα επιχειρηματικό περιβάλλον στον χώρο του φαρμάκου στην Ελλάδα, όπου αφενός η φαρμακευτική περίθαλψη συστηματικά υποχρηματοδοτείται και αφετέρου το ρυθμιστικό θεσμικό πλαίσιο δυσλειτουργεί σε μεγάλο βαθ- μό, ποια είναι τα περιθώρια να λειτουργήσουν αποτελεσματικά επιχειρήσεις όπως αυτές που εκπροσωπεί το PIF; Δυστυχώς, το επιχειρηματικό περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργούμε ως καινοτόμες φαρμακευτικές επιχειρήσεις στη χώρα είναι ασφυκτικό. Εδώ και πάνω από μια δεκαετία παραμένει η υποχρηματοδότηση του φαρμάκου, υπάρχει έλλειψη προβλεψιμότητας, σημαντικές στρεβλώσεις, αλλά και μια ανεξέλεγκτη αύξηση των συνολικών επιστροφών. Παρόλα αυτά, οι 26 καινοτόμες φαρμακευτικές εταιρεί- ες-μέλη, που εκπροσωπεί το PIF, συνεχίζουν να επιτελούν ουσιαστικό έργο, αφήνοντας ένα σημαντικό κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα. Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι τα μέλη μας απασχολούν συνολικά πάνω από 4.100 εργαζομένους, ενώ για κάθε 4 εργαζομένους, υποστηρίζεται 1 θέση εργασίας σε συνερ- γαζόμενες επιχειρήσεις στον ευρύτερο χώρο της υγείας. Παράλληλα, τα μέλη του PIF υλοποιούν πολυάριθμα προ- γράμματα υποστήριξης ασθενών. Σημειώστε ότι στο διά- στημα 2019-2021 «έτρεξαν» 520 προγράμματα για 90.000 ασθενείς. Επίσης, κατά την ίδια τριετία υλοποιήσαμε εκα- τοντάδες προγράμματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης με ωφελούμενους σχεδόν 500.000 πολίτες, καθώς και 100 προγράμματα για την προστασία του περιβάλλοντος. Εξίσου σημαντικό είναι να τονίσουμε ότι τα επόμενα δύο χρόνια προβλέπεται οι καινοτόμες φαρμακευτικές εταιρείες να μπορούν να διαθέσουν 87 καινοτόμες θεραπείες στους