Το φάρμακο στην Ελλάδα

32 | ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ INTERVIEW | ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ Ε ίναι ενδεικτικό ότι σήμερα, σύμφωνα με έρευνα της Deloitte, εννέα στα δέκα νέα φάρμακα σπανίων πα- θήσεων που δοκιμάζονται, αποτυγχάνουν, ενώ το κό- στος ανάπτυξης ανά φάρμακο ανέρχεται σε 2,3 δισ. δολάρια. Ορισμένα από τα πολλά ζητούμενα της χρήσης ΤΝ από τις φαρμακοβιομηχανίες λοιπόν είναι η ανακάλυψη νέων θεραπευ- τικών μορίων με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, η ταχύτητα επεξεργασίας των παγκόσμιων δεδομένων που υπάρχουν στις μεγάλες βάσεις δεδομένων (Big Databases) και αφορούν φαρμακομόρια, η ψηφιακή μοντελοποίηση βιολογικών στόχων που είναι υπεύθυνοι για νόσους, η πρόβλεψη της δραστικό- τητας νέων θεραπειών με ταχύτατη επεξεργασία μεγάλης ακρίβειας και η πρόβλεψη της απορρόφησης, μεταβολισμού και απέκκρισης των νέων φαρμακομορίων. Σύμφωνα με τον βραβευμένο Καθηγητή Φαρμακευτικής Τεχνολογίας και Να- νοτεχνολογίας Κωνσταντίνο Ν. Δεμέτζο , ο συνδυασμός των παραπάνω μπορεί να δώσει μέσω της ΤΝ μεγάλη ακρίβεια, εξάλειψη των ανθρώπινων λαθών, αλλά και μια ασφαλέστερη και αποτελεσματικότερη προσέγγιση της εξατομικευμένης θεραπευτικής, τόσο σε γενετικό όσο και σε μοριακό επίπεδο. Όπως επισημαίνει στη συνέντευξη που ακολουθεί, η κατανόηση των πολύπλοκων βιολογικών δικτύων και η ανάπτυξη τεχνητών νευρωνικών δικτύων (Artificial Neural Networks, ANN), μέσα από την κατανόηση της μεταφοράς της πληροφορίας σε βιολογικό αλλά και σε θεραπευτικό επίπεδο, δημιουργούν τεράστιο πεδίο έρευνας με τη χρήση της ΤΝ για περισσότερο αποτελεσματικές θεραπείες και φαρμακευτικά και θεραπευτικά προϊόντα. Πα- ράλληλα στον τομέα της νανοϊατρικής και της φαρμακευτικής νανοτεχνολογίας, η αποτελεσματική μελέτη και με ακρίβεια αξιολόγηση των νανοσωματιδίων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ευαίσθητων βιομορίων, π.χ. γενετικού υλικού, θα λύσει πολλά προβλήματα στην αποτελεσματικότητα και ασφά- λεια του τελικού θεραπευτικού ή προστατευτικού προϊόντος, όπως είναι για παράδειγμα τα εμβόλια. Σήμερα, υπάρχουν διαθέσιμες θεραπείες που αναπτύχθηκαν με προγράμματα ΤΝ και ποιες είναι αυτές; Είναι δύσκολο να πούμε ότι ένα συγκεκριμένο θεραπευτικό προϊόν ή φαρμακευτικό μόριο αναπτύχθηκε μόνο από την ΤΝ. Στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχουν προσεγγίσεις, όπως στο National Library of Medicine στο Clinical Trials.gov, όπου μπο- ρούμε να δούμε παραδείγματα όπως: την έγκαιρη διάγνωση του γλαυκώματος με χρήση ΤΝ και την έγκαιρη διάγνωση της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας λόγω ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας και γενικά βλάβες του αμφιβληστροειδούς. Επίσης, τη χρήση της ΤΝ για τη διάγνωση της πνευμονικής υπέρτασης, αλλά και την ακρίβεια του καθορισμού της δόσης Έγχώριες και πολυεθνικές φαρμακευτικές εταιρείες έχουν στρέψει τα τελευταία χρόνια μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια στη χρήση προγραμμάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), σε μια προσπάθεια να αξιοποιήσουν τις τεράστιες τεχνολογικές δυνατότητες που προσφέρει. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ν. ΔΕΜΕΤΖΟΣ ΚΑΘΉΓΉΤΉΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΉΣ ΤΕΧΝΌΛΌΓΙΑΣ ΚΑΙ ΝΑΝΌ-ΤΕΧΝΌΛΌΓΙΑΣ ΒΡΑΒΕΙΌ ΑΚΑΔΉΜΙΑΣ ΑΘΉΝΏΝ 2018 Τεχνητή Νοημοσύνη και νέα θεραπευτικά σκευάσματα Συνέντευξη στη ΒΑΣΩ ΚΑΛΥΒΙΩΤΗ