ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ

ΠΡΏΤΕΣ ΒΟΉΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΊΟ ΜΑΣ 12 | ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2026 Τα φαρμακεία είναι «φάροι» υγείας στην ελληνική ύπαιθρο φαρμακοποιοί να διαχειριστούν ένα έκτακτο περιστατικό; Η αλήθεια βρίσκεται κάπου ανάμεσα στην επιστημονική μας κατάρτιση, που γεφυρώνει πολλές ειδικότητες της ιατρικής, και τη γνώση του ιστορικού των ασθενών μας. Καίριας σημασίας είναι η άμεση διαθεσιμότητα των φυσικών μας σημείων, αλλά και οι περιορισμοί του εξο- πλισμού και της διαθεσιμότητας των φαρμάκων. Το φάρμακο είναι η «ειδικότητά μας» στην ιατρική Είμαστε γνώστες πολλαπλών θεραπευτικών εφαρμογών και μάλιστα με τρόπο βαθιά επιστημονικό, καθότι το αντικείμενό μας δεν έχει άλλον τρόπο να αντλεί τα συμπεράσματά της, παρά μόνο τον τεκμηριωμένο (evidence based). Ταυτόχρονα, οι ασθενείς που θα υποδεχτούμε ως έκτακτο περιστατικό σπάνια θα μας είναι άγνω- στοι. Είναι συνήθως οι ίδιοι άνθρωποι που διαχειριζόμαστε σε τακτική βάση. Γνωρί- ζουμε ποιος είναι υπερτασικός, ποιος έχει αλλεργίες και ποιος παίρνει αντιπηκτικά. Γνωρίζουμε ακόμα και αν συνηθίζει να πίνει ένα «τσιπουράκι» μετά το χωράφι ή αν καπνίζει τρία πακέτα τσιγάρα καθημερινά. Αυτή η προσωπική γνώση είναι συχνά το πιο ισχυρό μας εργαλείο στη διαλογή (triage). Στην Ελλάδα του σήμερα, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε ότι υπάρχει ένα φαρ- μακείο ακόμη και σε χωριά που στερούνται Κέντρου Υγείας ή έστω περιφερειακού ιατρείου. Αν αυτό υπάρχει, κατά κανόνα δεν είναι στελεχωμένο όλες τις ώρες και πολύ συχνά ούτε καν κάθε μέρα. Το φαρμακείο του χωριού όμως δουλεύει κάθε μέρα και είναι a priori εξοπλισμένο για τις «πρώτες βοήθειες» με υλικά και φάρμακα (οξυγόνο, νεφελοποιητές για κρίσεις άσθματος, ενέσιμη αδρεναλίνη για αλλεργικά σοκ, γλυκόζη για υπογλυκαιμικά επεισόδια και υλικά για την περιποίηση τραυμάτων). Με το αίσθημα του καθήκοντος και το ρίσκο της ευθύνης Παρόλα αυτά, το φαρμακείο δεν είναι μικρογραφία νοσοκομείου. Υπάρχουν σαφείς κόκκινες γραμμές. Η νομοθεσία συχνά είναι γκρίζα όσον αφορά τις ιατρικές πράξεις εντός του φαρμακείου. Ενεργούμε με γνώμονα την ανθρώπινη ζωή και το αίσθημα καθήκοντος, αλλά πάντα με το ρίσκο της ευθύνης. Μπορούμε να μετρήσουμε πίεση και σάκχαρο, αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε καρδιογράφημα ή υπέρηχο και γι’ αυτό η ικανότητα του φαρμακοποιού στα έκτακτα περιστατικά κρίνεται κυρίως από τη δυνατότητά του να αναγνωρίζει τη σοβαρότητα του περιστατικού και όχι να δίνει διάγνωση. Ο ρόλος μας είναι αυτός του συντονιστή και η μεγαλύτερη προσφορά μας δεν είναι πάντα το φάρμακο, αλλά η οδηγία «φύγε τώρα για το νοσοκομείο» ή η σταθεροποίηση του ασθενούς μέχρι να έρθει το ΕΚΑΒ. Ωστόσο, για να παραμείνει αυτό το δίχτυ ασφαλείας όρθιο, χρειάζεται ουσιαστική στήριξη: θεσμική αναγνώριση του ρόλου μας στην πρωτοβάθμια φροντίδα, θέσπιση πρωτοκόλλων αντιμετώπισης εκτάκτων περιστατικών, συνεχής εκπαίδευση στις πρώ- τες βοήθειες και διασφάλιση της επάρκειας των φαρμάκων. Παρά τις αντιξοότητες, θα συνεχίσουμε να κρατάμε τα φώτα αναμμένα για όποιον μας χρειαστεί. Σ την ελληνική επαρχία, η ταμπέλα με τον πράσινο σταυρό δεν εί- ναι απλώς ένα σημείο πώλησης φαρμάκων. Είναι ένας φάρος μέσα στη νύχτα. Ως φαρμακοποιός στο Σουφλί του ακριτικού Έβρου, γνωρίζω καλά ότι για τον κάτοικο της υπαίθρου, το φαρμακείο είναι ένας πρώτος σταθμός υγείας και ψυχολογικής υποστήριξης. Πιο συχνά απ’ ό,τι θα έπρεπε αποτελεί πολύ απλά τη μοναδική «ανοιχτή πόρτα» σε μια στιγμή ανάγκης. Πίσω από τον πάγκο βρίσκεται ο πρώτος άνθρωπος που θα αναζητήσει κάποιος όταν το Κέντρο Υγείας απέχει χιλιόμετρα ή όταν το ασθενοφόρο «θα αρ- γήσει». Σε ένα έκτακτο περιστατικό, από ένα αλλεργικό σοκ ή έναν τραυματισμό στο χωράφι μέχρι ένα καρδιακό επεισό- διο, ο φαρμακοποιός συχνά καλείται να παίξει τον ρόλο του υγειονομικού στο σημείο ανάγκης και του συντονιστή της πορείας του περιστατικού έως τη στιγμή που θα καταφθάσει βοήθεια. Αλλά πόσο πραγματικά ικανοί είναι οι Φαρμακοποιός, M.Sc., μέλος Δ.Σ. Φ.Σ. Έβρου, αναπλ. εκλέκτορας ΠΦΣ Έβρου Άννα Κυριακούδη