Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #208

κοποιός εκφράζει πρώτα την κλινική του παρατήρηση και στη συνέχεια ανοίγει χώρο για τη γνώμη του άλλου επαγγελματία: «με ανησυχεί η διάρκεια χρήσης του συγκεκριμένου φαρμάκου λόγω ηλικίας και ιστορικού πτώσεων. Πώς θα βλέπατε το ενδε- χόμενο επανεκτίμησης;». Έτσι, η επικοινωνία παραμένει σαφής, αλλά όχι συγκρουσιακή. Σε σημαντικά ζητήματα ασφάλειας, μπορούν να χρησιμοποι- ηθούν το CUS και το two-challenge rule. Το CUS επιτρέπει κλιμακωτή έκφραση ανησυχίας: «έχω μια ανησυχία», «δεν αι- σθάνομαι άνετα με αυτό λόγω κινδύνου», «θεωρώ ότι υπάρχει ζήτημα ασφάλειας». Το two-challenge rule σημαίνει ότι, εάν μια σοβαρή ανησυχία δεν ακουστεί την πρώτη φορά, επαναδιατυ- πώνεται με μεγαλύτερη σαφήνεια και τεκμηρίωση. Εξίσου χρήσιμη είναι η closed-loop communication, ιδίως όταν συμφωνούνται αλλαγές στη θεραπεία. Ο φαρμακοποιός επα- ναλαμβάνει το συμφωνημένο πλάνο και επιβεβαιώνει ότι έγινε κατανοητό: «άρα συμφωνούμε να ενημερωθεί ο ασθενής για σταδιακή μείωση και να γίνει επανεκτίμηση σε δύο εβδομάδες». Αυτό περιορίζει την ασάφεια και μειώνει τον κίνδυνο λαθών. H διαχείριση συγκρούσεων στο φαρμακείο απαιτεί συστηματι- κή προσέγγιση και όχι απλή εμπειρική αντίδραση. Η εφαρμο- γή δομημένων μοντέλων, όπως NURSE, Calgary-Cambridge, teach-back, DESC, SBI, RACI, SBAR, SOAP, CUS και closed-loop communication, δεν περιορίζει την αυθεντικότητα της επικοι- νωνίας. Αντιθέτως, προσφέρει στον φαρμακοποιό ένα πρακτι- κό πλαίσιο για να διαχειρίζεται δύσκολες καταστάσεις με ψυ- χραιμία, συνέπεια και επιστημονική επάρκεια. Σε ένα σύστημα υγείας που χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη πολυπλοκότητα, ελλείψεις, πολυφαρμακία, υψηλές προσδοκίες και πίεση χρό- νου, η αποτελεσματική επικοινωνία καθίσταται βασική προϋ- πόθεση ποιότητας. Ο φαρμακοποιός δεν διαχειρίζεται μόνο φάρμακα. Διαχειρίζεται σχέσεις, κινδύνους, πληροφορίες και αποφάσεις. Για αυτό, η ικανότητα πρόληψης και αποκλιμάκω- σης συγκρούσεων αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της σύγχρονης φαρμακευτικής πρακτικής. ● πρόβλημα αντιμετωπίζεται με δεδομένα, σαφήνεια και αμοι- βαίο σεβασμό. Τέλος, η τεχνική feed-forward μετατρέπει την ανατροφοδότηση από επίπληξη σε εργαλείο μάθησης, καθώς εστιάζει όχι μόνο στο τι έγινε λάθος, αλλά στο τι πρέπει να γίνει διαφορετικά την επόμενη φορά. ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Η επικοινωνία του φαρμακοποιού με άλλους επαγγελματί- ες υγείας, κυρίως ιατρούς, αποτελεί απαιτητικό πεδίο, καθώς εμπλέκει επιστημονική κρίση, επαγγελματική αυτονομία και ευθύνη για την ασφάλεια του ασθενούς. Οι δυσκολίες προκύ- πτουν όταν ο φαρμακοποιός εντοπίζει πιθανό φαρμακοθερα- πευτικό πρόβλημα, όπως αλληλεπίδραση, θεραπευτική επικά- λυψη, ακατάλληλη διάρκεια θεραπείας, ανεπιθύμητη ενέργεια ή ανάγκη αποσυνταγογράφησης. Αν η παρέμβαση δεν είναι κα- τάλληλα διατυπωμένη, μπορεί να εκληφθεί ως αμφισβήτηση της ιατρικής κρίσης. Η βασική τεχνική είναι το SBAR, δηλαδή Situation, Background, Assessment, Recommendation. Ο φαρμακοποιός παρουσιάζει συνοπτικά την κατάσταση, δίνει το απαραίτητο ιστορικό, δι- ατυπώνει την επαγγελματική του εκτίμηση και καταλήγει σε συγκεκριμένη πρόταση. Αντί να πει «η αγωγή αυτή είναι προ- βληματική», μπορεί να διατυπώσει: «ασθενής 78 ετών λαμβάνει βενζοδιαζεπίνη για διάστημα άνω των έξι μηνών, έχει ιστορικό πτώσης και πολυφαρμακία. Με βάση αυτά, εκτιμώ ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών και θα μπορού- σε να εξεταστεί σταδιακή μείωση ή επανεκτίμηση της αγωγής». Σε περιπτώσεις που απαιτείται μεγαλύτερη τεκμηρίωση, μπο- ρεί να χρησιμοποιηθεί η λογική SOAP, δηλαδή Subjective, Objective, Assessment, Plan. Το SOAP βοηθά τον φαρμακοποιό να διαχωρίσει τι αναφέρει ο ασθενής, ποια αντικειμενικά δεδο- μένα υπάρχουν, ποια είναι η φαρμακοθεραπευτική εκτίμηση και ποια είναι η προτεινόμενη ενέργεια. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε γραπτή επικοινωνία. Η τεχνική advocacy-inquiry βοηθά επίσης σημαντικά. Ο φαρμα- Συμπερασματικά, η διαχείριση συγκρούσεων στο φαρμακείο απαιτεί συστηματική προσέγγιση και όχι απλή εμπειρική αντίδραση. Οργάνωση – λειτουργία φαρμακείου 30 | Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2026 |