Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #208

Πώς θα βελτιωθεί η σχέση Χρήσιμη η εκπαίδευση στις πρακτικές επικοινωνίας των επαγγελματιών υγείας Ηλίας Κατσόγιαννης, φαρμακοποιός, PhD, ΜSc  Η ενασχόληση με τη γαληνική φαρμακευτική στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα παρουσιάζει μια σειρά από ενδιαφέρουσες προκλήσεις, όπως είναι και η επικοινωνία με τους συνταγογράφους ιατρούς. Ο φαρμακοποιός μπορεί να χρειάζεται διευκρίνηση για κάτι δυσδιάκριτο στη συνταγή ή να έχει εντοπίσει κάτι που με βάση τις γνώσεις του δεν είναι σωστό. Συχνά η διεπιστημονική επι- κοινωνία μπορεί να μετατραπεί σε μια δυσάρεστη εμπειρία για τους δυο επαγγελματίες υγείας, οι οποίοι τελικά έχουν ταυτόσημους στόχους: την ευημερία των ασθενών. Οι λόγοι είναι: η απουσία επίσημης εκπαίδευσης των γιατρών στη φαρμακευτική τεχνολογία και η συνταγογράφηση με διαισθητικό και εμπειρικό τρόπο, η έλ- λειψη πηγών βιβλιογραφίας για τα ελληνικά δεδομένα, η επιφανειακή ενημέρωσή τους από εταιρείες του χώρου για σκευάσματα, η εγκατεστημένη ιατροκεντρική αυθεντία του συστήματος υγείας της χώρας μας. Η συνήθης απαξιωτική επωδός «το άλλο φαρμακείο το φτιάχνει και ποτέ δεν με ενόχλησε» καταδεικνύει τη σημαντική δική μας επικοινωνιακή αστοχία: μερικές φορές παραμελούμε ή αποφεύγουμε να επικοινωνήσουμε τα λάθη της συνταγογραφίας και αναλαμβάνουμε σιωπηλά πρωτοβουλίες για να τα διορθώσουμε χωρίς να ενημερώσουμε τον ιατρό. Το εκπαιδευτικό κενό στις επικοινωνιακές δεξιότητες και τις βέλτιστες πρακτικές επικοινωνίας ανάμεσα σε αδερφά επαγγέλματα υγείας ίσως να χρειάζεται θεσμικές παρεμβάσεις. Μέχρι τότε το ελάχιστο που μπορούμε να κά- νουμε είναι να βρίσκουμε τον χρόνο και την ενέργεια, ώστε με ευγένεια και σεβασμό να επισημαίνουμε τα λάθη που παρατηρούμε και τις ανησυχίες που έχουμε σε όλα τα επίπεδα, ειδικά όμως στα γαληνικά, για τα οποία εμείς φέρουμε την πλήρη ευθύνη για την ορθή παρασκευή, συντήρηση και διάθεσή τους. Απαιτείται θεσμικό πλαίσιο που να κατοχυρώνει τον νοσοκομειακό φαρμακοποιό ως μέλος της θεραπευτικής ομάδας Δέσποινα Μακριδάκη, Πρόεδρος ΠΕΦΝΙ Η συνεργασία μεταξύ ιατρών και νοσοκομειακών φαρμακοποιών αποτελεί βασικό πυλώνα για την ασφαλή και αποτελεσματική λειτουργία του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Παρότι οι δύο επι- στημονικές ομάδες υπηρετούν κοινό στόχο, τη βέλτιστη θεραπευτική φροντίδα, στην καθημερινή πρακτική των δημόσιων νοσοκομείων παρατηρούνται σημαντικές δυσχέρειες στην επικοινωνία και στον συντονισμό τους. Η ανεπαρκής και αποσπασματική ενημέρωση μεταξύ κλινικών τμημάτων και φαρμακείου, ιδιαίτερα σε συνθήκες αυξημένης πίεσης (π.χ. εφημερίες) μπορεί να οδηγήσει σε κα- θυστερήσεις χορήγησης φαρμάκων, προβλήματα διαχείρισης αποθεμάτων και φαρμακευτικά σφάλματα. Τα προβλήματα αυτά είναι εντονότερα σε εξειδικευμένες θεραπείες (ογκολογικά σκευάσματα, βιολογικοί παράγοντες, προωθημένα αντιμικροβιακά φάρμακα), όπου απαιτείται αυστηρός έλεγχος δοσολογίας, αλληλεπιδράσεων και τήρησης πρωτοκόλλων. Παράλληλα, η υποστελέχωση και ο αυξημένος φόρτος εργασίας περιορίζουν τη δυνατότητα ουσιαστικής διεπιστημονικής συνερ- γασίας. Συχνά η επικοινωνία περιορίζεται σε διοικητικές διαδικασίες και όχι σε επιστημονική ανταλλαγή γνώσεων, επηρεάζοντας ιδιαίτερα ασθενείς με πολυφαρμακία ή σύνθετα θεραπευτικά σχήματα. Επιπλέον, σε αρκετές δομές εξακολουθεί να υποεκτιμάται ο κλινικός και συμβουλευτικός ρόλος του φαρμακοποιού, αν και η ενεργός συμμετοχή του σε διεπιστημονικές ομάδες συμβάλλει ση- μαντικά στη μείωση σφαλμάτων και στην ορθολογική χρήση φαρμάκων. Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενίσχυση της εκπαίδευσης ήδη από το πανεπιστημιακό επίπεδο. Η εισαγωγή κοινών μαθημάτων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων μεταξύ Ιατρικών και Φαρμακευτικών Σχολών μπορεί να ενισχύσει την αλληλοκατανόηση των ρόλων. Παράλληλα, απαιτείται σαφές θεσμικό πλαίσιο που να κατοχυρώ- νει τον νοσοκομειακό φαρμακοποιό ως ενεργό μέλος της θεραπευτικής ομάδας. Η ενίσχυση της διεπιστημονικής συνεργασίας, η συμμετοχή του φαρμακοποιού στη λήψη θεραπευτικών αποφάσεων και η εφαρμογή ηλεκτρονικών συστημάτων συνταγογράφησης μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα και την ασφάλεια των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Τέσσερα στελέχη από την αγορά του φαρμάκου τοποθετούνται γύρω από την τρέχουσα επικαιρότητα, καταθέτοντας απόψεις και προκρίνοντας λύσεις. Opinions 26 | Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2026 |