Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #207

Η χειμερινή περίοδος αποτελεί μια ιδιαίτερα απαιτητική εποχή για το δέρμα, καθώς οι χαμηλές θερμοκρασίες, η μειωμένη υγρασία της ατμόσφαιρας, ο ψυχρός άνεμος και η συχνή εναλλαγή εξωτερικού και εσωτερικού περιβάλλοντος επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργία του επιδερμικού φραγμού. Το αποτύπωμα του χειμώνα στο δέρμα τους Η θεραπευτική προσέγγιση του εκζέματος είναι πολυπαραγο- ντική και μακροχρόνια, με βασικό στόχο την αποκατάσταση του δερματικού φραγμού και τον έλεγχο της φλεγμονής. Η καθημε- ρινή χρήση μαλακτικών και ενυδατικών σκευασμάτων αποτελεί θεμέλιο της αγωγής, καθώς ενισχύει τη σύνθεση επιδερμικών λιπιδίων, μειώνει τη διαδερμική απώλεια ύδατος και συμβάλλει έμμεσα στη ρύθμιση της φλεγμονώδους απάντησης. Τα τοπικά κορτικοστεροειδή παραμένουν θεραπεία πρώτης γραμμής στις εξάρσεις, ασκώντας την αντιφλεγμονώδη δράση τους μέσω αναστολής της φωσφολιπάσης Α2 και επακόλουθης μείω- σης της παραγωγής προσταγλανδινών και λευκοτριενίων. Οι τοπικοί αναστολείς καλσινευρίνης, όπως η τακρόλιμους και η πιμεκρόλιμους, παρεμποδίζουν την ενεργοποίηση της καλσι- νευρίνης στα Τ-λεμφοκύτταρα και την ενεργοποίηση του μετα- γραφικού παράγοντα NFAT, αναστέλλοντας τη σύνθεση προ- φλεγμονωδών κυτταροκινών χωρίς να προκαλούν ατροφία του δέρματος, γεγονός που τους καθιστά κατάλληλους για ευ- αίσθητες περιοχές και για μακροχρόνια θεραπεία συντήρησης. Σημαντικό στοιχείο στη συνολική αντιμετώπιση του εκζέματος αποτελεί και η σωστή επιλογή καθαριστικών και βοηθητικών προϊόντων φροντίδας, καθώς η καθημερινή υγιεινή μπορεί να λειτουργήσει είτε προστατευτικά είτε επιβαρυντικά για το δέρ- μα. Τα συνθετικά απορρυπαντικά (syndets) με ήπια επιφανειο- δραστικά και ελαφρώς όξινο pH συμβάλλουν στη διατήρηση της φυσιολογικής μικροβιακής χλωρίδας και στην αποφυγή περαιτέρω διαταραχής του επιδερμικού φραγμού. Η υπερβο- λική συχνότητα πλυσίματος και η μη ορθολογική χρήση αντιση- πτικών προϊόντων, ιδίως κατά τους χειμερινούς μήνες, μπορεί να επιδεινώσει την ξηρότητα και να ενισχύσει τη φλεγμονώδη αντίδραση. Τέλος, η χρόνια φύση του εκζέματος καθιστά απαραίτητη τη μακροχρόνια στρατηγική συντήρησης, ακόμη και σε περιόδους Α πό τη σκοπιά του φαρμακοποιού, δύο από τις συ- χνότερες και κλινικά σημαντικές δερματικές παθή- σεις που επιδεινώνονται ή εμφανίζονται κατεξο- χήν τον χειμώνα είναι το έκζεμα και οι χιονίστρες. Η κατανόηση των παθοφυσιολογικών μηχανισμών που διέπουν τις καταστάσεις αυτές επιτρέπει την ορθολογική θεραπευτική προσέγγιση και την αποτελεσματική καθοδήγηση των ασθε- νών στο πλαίσιο της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. ΕΚΖΕΜΑ: ΑΠΑΙΤΕΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Το έκζεμα, με κυριότερες μορφές την ατοπική δερματίτιδα και το ερεθιστικό έκζεμα, χαρακτηρίζεται από χρόνια ή υποτροπιά- ζουσα φλεγμονή του δέρματος, έντονο κνησμό, ερύθημα και ξηρότητα. Κεντρικό στοιχείο αποτελεί η διαταραχή της επιδερ- μικής ακεραιότητας, η οποία συνδέεται με μειωμένη σύνθεση δομικών λιπιδίων, όπως τα κεραμίδια, και μειωμένη συγκέ- ντρωση φυσικών ενυδατικών παραγόντων. Το αποτέλεσμα εί- ναι η αυξημένη διαδερμική απώλεια ύδατος και η ευκολότερη διείσδυση αλλεργιογόνων και ερεθιστικών ουσιών, γεγονός που ενεργοποιεί το έμφυτο και επίκτητο ανοσοποιητικό σύστη- μα. Η ανοσολογική απάντηση χαρακτηρίζεται από ενεργοποίη- ση Τ-λεμφοκυττάρων και υπερέκφραση κυτταροκινών, κυρίως τύπου Th2, που συντηρούν τη φλεγμονή. Ζήσης Γ. Ζάννας Φαρμακοποιός MPharm, MSc Cosmetic Chemist Καλλυντική φροντίδα 50 | Δεκέμβριος 2025-Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος 2026 |