Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #207

Η παχυσαρκία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις υγείας του 21ου αιώνα, αλλά εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται με απλοϊκό τρόπο ως ζήτημα ατομικών επιλογών που σχετίζονται αποκλειστικά με τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα. Η ολιστική προσέγγιση της νόσου • Διατροφική εκπαίδευση , με στόχο ρεαλιστικές και βιώσιμες αλ- λαγές και όχι στερητικές δίαιτες. • Σωματική δραστηριότητα , προσαρμοσμένη στις δυνατότητες, τις προτιμήσεις και τους περιορισμούς κάθε ατόμου. • Ψυχολογική υποστήριξη , όταν συνυπάρχουν συναισθηματική υπερφαγία, διαταραχές πρόσληψης τροφής, χαμηλή αυτοεκτίμηση. • Φαρμακευτική αγωγή , όταν υπάρχουν ενδείξεις, ως μέρος ενός συνολικού θεραπευτικού πλάνου. • Μακροχρόνια παρακολούθηση, καθώς η παχυσαρκία δεν «θε- ραπεύεται» σε λίγους μήνες. Δεν υπάρχουν λύσεις ίδιες για όλους. Η εξατομίκευση της θεραπεί- ας δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά βασική προϋπόθεση επιτυχίας. Ο στόχος δεν είναι απαραίτητα ένα «ιδανικό» βάρος, αλλά ένα βάρος που βελτιώνει τη μεταβολική υγεία, μειώνει τον κίνδυνο επιπλοκών και μπορεί να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα χωρίς συνεχή σωματική και ψυχική εξάντληση. Επιπλέον, η επιτυχία της θεραπευτικής προσέγγισης της παχυσαρκίας δεν μετριέται αποκλειστικά σε κιλά ή αριθμούς στη ζυγαριά. Μετριέται πρωτίστως στη βελτίωση της συνολικής υγείας και της καθημερινής λειτουργικότητας. Η μείωση του σωματικού βάρους μπορεί να συνο- δεύεται από καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο, ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και βελτίωση των λιπιδίων, καλύτερη κινητικότητα, λιγότερη δύσπνοια και κόπωση, ποιοτικότερο και πιο ξεκούραστο ύπνο, καθώς και βελτίωση της διάθεσης και της αυτοεκτίμησης. Η υιοθέτηση μιας ολιστικής προσέγγισης στην αντιμετώπιση της πα- χυσαρκίας συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση του στιγματισμού και των κοινωνικών προκαταλήψεων που τη συνοδεύουν. Μετατοπίζει το επίκεντρο από την ενοχή και την αυτομομφή, στη φροντίδα, στην κατανόηση και στην υποστήριξη και αντικαθιστά την κριτική με τη συ- νεργασία μεταξύ ιατρού και ασθενούς. Η παχυσαρκία είναι νόσος· και όπως κάθε νόσος, απαιτεί συνολική, επιστημονικά τεκμηριωμένη αλλά και βαθιά ανθρώπινη αντιμετώπιση. ● Α υτή η προσέγγιση, αν και καλοπροαίρετη, είναι ανεπαρ- κής και συχνά αναποτελεσματική. Η σύγχρονη ιατρική γνώση καθιστά σαφές ότι η παχυσαρκία είναι χρόνια, πολύπλοκη και υποτροπιάζουσα νόσος, η οποία απαιτεί ολιστική, πολυεπίπεδη και μακροχρόνια αντιμετώπιση. ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΠΟΤΥΓΧΑΝΟΥΝ Η αύξηση και η διατήρηση του σωματικού βάρους επηρεάζονται από ένα σύνθετο δίκτυο παραγόντων, στο οποίο συνυπάρχουν: • βιολογικοί και γενετικοί μηχανισμοί • ορμονικές και μεταβολικές διαταραχές • νευρολογικοί μηχανισμοί που ρυθμίζουν την πείνα, τον κορεσμό και την ανταμοιβή της τροφής • ψυχολογικοί παρά- γοντες, όπως το χρόνιο άγχος, η κατάθλιψη και η συναισθηματική υπερφαγία • κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως το σύγχρονο διατροφικό περιβάλλον και ο καθιστικός τρόπος ζωής. Η εστίαση αποκλειστικά στο «τι και πόσο τρώμε» αγνοεί το γεγο- νός ότι ο ανθρώπινος οργανισμός διαθέτει ισχυρούς μηχανισμούς επιβίωσης που συχνά αντιστέκονται ενεργά στην απώλεια βάρους, ιδιαίτερα μετά από επαναλαμβανόμενες προσπάθειες δίαιτας. Η πλειονότητα των προσπαθειών αντιμετώπισης της παχυσαρκίας βασίζεται σε βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις, κυρίως υποθερμιδικές δίαιτες. Το μοτίβο είναι γνωστό: • αρχική απώλεια βάρους • έντονη πείνα και κόπωση • επιβράδυνση του βασικού μεταβολικού ρυθμού • σταδιακή ή πλήρης επαναπρόσληψη βάρους. Αυτός ο φαύλος κύκλος δεν αποτελεί προσωπική αποτυχία του ατόμου, αλλά αναμενόμενη εξέλιξη μιας νόσου που δεν αντιμετωπίστηκε συνολικά. Όπως και σε άλλες χρόνιες παθήσεις, έτσι και στην παχυσαρκία, οι αποσπασματικές παρεμβάσεις σπάνια οδηγούν σε διατηρήσιμα αποτελέσματα. ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Η ολιστική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας μετατοπίζει το επίκεντρο από τη ζυγαριά στον άνθρωπο συνολικά. Περιλαμβάνει: • Ιατρική αξιολόγηση , με διερεύνηση μεταβολικών, ορμονικών και άλλων συνοδών παραγόντων. Ρεβέκκα Γυφτάκη, Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αθηνών Ν Ε Ο Τ Ε Ρ Ε Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Ε Σ Γ Ι Α Τ Η Ν Π Α Χ Υ Σ Α Ρ Κ Ι Α Βιβλιογραφία 1. World Health Organization. Obesity and overweight. WHO, 2023. 2. Bray GA, Kim KK, Wilding JPH. Obesity: a chronic relapsing progressive disease process. Endocrine Reviews. 2017;38(3):267–301. 3. Rubino F et al. Joint international consensus statement for ending stigma of obesity. Nature Medicine. 2020;26:485–497. 4. Hall KD et al. Energy balance and its components. Am J Clin Nutr. 2012;95:989– 994. 5. Garvey WT et al. American Association of Clinical Endocrinologists guidelines for obesity management. Endocrine Practice. 2016. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ 24 | Δεκέμβριος 2025-Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος 2026 | Οργάνωση - λειτουργία φαρμακείου