Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #206

Το μουσείο απευθύνεται φυσικά στο ευρύ κοινό και όχι αποκλειστικά στους φαρμακοποιούς. Ποια είναι η ανταπόκριση; Υπάρχει κίνηση και ποιο έκθεμα τραβάει περισσότερο τις εντυπώσεις; Το ΕΦΜ απευθύνεται στο ευρύ κοινό, ανεξαρτήτως ηλικίας, εθνικότητας, μορφωτικού επιπέδου, επαγγέλματος και άλλων αντίστοιχων κριτηρίων, διότι μέσα από μια ξενάγηση ο επισκέ- πτης έχει τη δυνατότητα να κάνει ένα υπέροχο ταξίδι στο χρόνο: Μπορεί να διαπιστώσει, ξεκινώντας από το παλαιότερο έκθεμα και φτάνοντας στο σήμερα, τι προηγήθηκε πίσω από τη σημερινή εικόνα ενός φαρμακείου. Υπάρχει μεγάλη ανταπόκριση, η οποία κάθε χρόνο είναι αυξα- νόμενη. Εκτός από εκπαιδευτικούς οργανισμούς και επισκέπτες από όλη την Ελλάδα, το ΕΦΜ έχουν επισκεφτεί και άνθρωποι από ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και από απομακρυσμένα μέρη του πλανήτη (ΗΠΑ, Ινδονησία, Ιαπωνία, Κολομβία και Νότια Κο- ρέα). Το έκθεμα που τραβάει περισσότερο τις εντυπώσεις είναι ένα θαυμάσιο έπιπλο που δώρισε στο ΕΦΜ ένας φαρμακοποιός της Θεσσαλονίκης, ο Μιχαήλ Πάνου. Πρόκειται για ένα έπιπλο του 1889 που υπήρχε στο φαρμακείο «Η Έλαφος» του Ζαφειρί- ου Σφύρα στο Βόλο, διαστάσεων 4,90 μ. x 6,40 μ., σχεδιασμένο στο Παρίσι και κατασκευασμένο στη Βιέννη από ξύλο δρυός. Το έπιπλο αυτό περιήλθε στην κυριότητα του πατέρα του Μ. Πάνου και χρησιμοποιήθηκε σε φαρμακείο στο Βόλο και στα Φάρσαλα. Ποιο είναι το παλαιότερο έκθεμα που φιλοξενείται στο μουσείο; Το παλαιότερο έκθεμα που φιλοξενείται στο ΕΦΜ είναι ένα αντίγραφο βιβλίου με τίτλο «Τα άπαντα του Διοσκουρίδη» και το πρωτότυπό του είναι των αρχών του 1500. Ο Διοσκουρί- δης ήταν ο πρώτος Έλληνας στρατιωτικός φαρμακοποιός στην ιστορία, ο οποίος ακολουθούσε τις ρωμαϊκές λεγεώνες και από όπου περνούσε, συνέλεγε πληροφορίες και ζωγράφιζε όσα φυτά μάθαινε ότι έχουν κάποια φαρμακευτική δράση. Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί μια μοναδική συλλογή φαρμακευτικών βοτάνων, η οποία αργότερα εκτυπώθηκε και έτσι προέκυψε αυτό το θαυμάσιο βιβλίο. Ποιος ήταν το ρόλος των φαρμακείων και οι υπηρεσίες που παρείχαν οι φαρμακοποιοί τον 18ο και τον 19ο αιώνα (ή και παλιότερα) και πώς αποτυπώνεται αυτός στα εκθέματα του μουσείου; Το φαρμακείο εκείνη την περίοδο είχε υψηλό κοινωνικό ρόλο, με την έννοια ότι ήταν στέκι συγκέντρωσης των διανοούμενων της περιοχής, καθώς και μέρος ανταλλαγής απόψεων για διάφορα θέματα. Όσον αφορά τις υπηρεσίες, ο φαρμακοποιός, εκτός από την πώληση φαρμάκων και παραφαρμακευτικών προϊόντων, είχε ως επιπρόσθετες δραστηριότητες την πώληση ιατρικών εργαλεί- ων και οπτικών ειδών (γυαλιών ηλίου και μυωπίας), τη διενέρ- γεια εξετάσεων σωματικών υγρών μέσα στο φαρμακείο. Μερικά φαρμακεία είχαν και ακτινολογικό μηχάνημα για ακτινογραφίες θώρακος, ενώ γίνονταν και ταριχεύσεις νεκρών. Να σημειωθεί ότι όταν δολοφονήθηκε ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας, ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο φαρμακοποιός του Ναυπλίου Βονιφά- τιος Βοναφίν ανέλαβε την ταρίχευση του Κυβερνήτη. Υπάρχουν εκθέματα του ΕΦΜ, όπως φωτογραφίες, διαφημιστικά φυλλά- δια και άλλα τα οποία αποτυπώνουν τα προαναφερθέντα με μορφή εικόνων. Αριστερά: Κατάλογος φαρμακείου Δαμβέργη. Δεξιά : Άποψη του κάτω ορόφου του Μουσείου. | Οκτώβριος - Νοέμβριος 2025 | 57