Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #206

Πηγές: 1. Boraschi, D, Italiani, P. (2014). Immunosenescence and vaccine failure in the elderly: strategies for improving response. Immunol Lett, 162(1 Pt B):346-53. https://doi.org/10.1016/j.imlet.2014.06.006 2. de Gomensoro, E, Del Giudice, G, Doherty, TM. (2018). Challenges in adult vaccination. Ann Med, 50(3):181-192. https://doi.org/10.1080/07853890.2017.1 417632 3. Doan, HQ, Ramírez-Fort, MK, Rady, PL. (2014). Viral oncogenesis. Curr Probl Dermatol, 45:33-46. https://doi.org/10.1159/000355961 4. Etti, M, Calvert, A, Galiza, E, Lim, S, Khalil, A, Le Doare, K, Heath, PT. (2022). Maternal vaccination: a review of current evidence and recommendations. Am J Obstet Gynecol, 226(4):459-474. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2021.10.041 5. Hellenic National Public Health Organization https://www.eody.gov.gr/el/ nosimata/metadotika/nosimata-kai-themata-ygeias/emboliasmoi.html?me=m3 6. Hellenic National Public Health Organization https://www.eody.gov.gr/el/ taksidiotiki-iatriki/epaggelamties-ygeias/emvolia?format=html 7. Hellenic Society for Infectious Diseases. https://www.loimoxeis.gr/%ce%b1 %ce%bd%ce%bf%cf%83%ce%bf%cf%80%ce%bf%ce%af%ce%b7%cf% 83%ce%b7-%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ac-%cf%84%ce%b7%ce%bd- %ce%ba%cf%8d%ce%b7%cf%83%ce%b7/ 8. Kao, JH. (2015). Hepatitis B vaccination and prevention of hepatocellular carcinoma. Best Pract Res Clin Gastroenterol, 29(6):907-17. https://doi. org/10.1016/j.bpg.2015.09.011 9. Li, X, Mukandavire, C, Cucunubá, ZM, Londono, SE, Abbas†, K, Clapham, HE, Jit, M, et al. (2021). Estimating the health impact of vaccination against ten pathogens in 98 low-income and middle-income countries from 2000 to 2030: a modelling study. Lancet, 397(10272):398-408. https://doi.org/10.1016/s0140- 6736(20)32657-x 10. Ljungman, P. (2012). Vaccination of immunocompromised patients. Clin Microbiol Infect, 18 Suppl 5:93-9. https://doi.org/10.1111/j.1469-0691.2012.03971.x 11. Mehta, B, Chawla, S, Kumar, V, Jindal, H, Bhatt, B. (2014). Adult immunization: the need to address. Hum Vaccin Immunother, 10(2):306-9. https://doi.org/10.4161/ hv.26797 12. Miazga, W, Tatara, T, Gujski, M, Pinkas, J, Ostrowski, J, Religioni, U. (2025). Global Guidelines and Trends in HPV Vaccination for Cervical Cancer Prevention. Med Sci Monit, 31:e947173. https://doi.org/10.12659/msm.947173 13. Ministry of Health (Greece). https://www.moh.gov.gr/articles/health/dieythynsh- dhmosias-ygieinhs/emboliasmoi/ethniko-programma-emboliasmwn-epe- enhlikwn/13219-ethniko-programma-emboliasmwn-enhlikwn-2025- xronodiagramma-kai-systaseis 14. Parums, DV. (2024). A Review of the Resurgence of Measles, a Vaccine- Preventable Disease, as Current Concerns Contrast with Past Hopes for Measles Elimination. Med Sci Monit, 30:e944436. https://doi.org/10.12659/msm.944436 15. Pavli, A, Maltezou, HC. (2022). Travel vaccines throughout history. Travel Med Infect Dis, 46:102278. https://doi.org/10.1016/j.tmaid.2022.102278 16. Properzi, S, Carestia, R, Birettoni, V, Calesso, V, Marinelli, B, Scapicchi, E, Brillo, E, et al. (2024). Vaccination of pregnant women: an overview of European policies and strategies to promote it. Front Public Health, 12:1455318. https://doi. org/10.3389/fpubh.2024.1455318 17. Rosini, R, Nicchi, S, Pizza, M, Rappuoli, R. (2020). Vaccines Against Antimicrobial Resistance. Front Immunol, 11:1048. https://doi.org/10.3389/fimmu.2020.01048 18. The Council of the European Union Council Recommendation on Strenthened Cooperation against Vaccine-Preventable Diseases. https://eur-lex.europa.eu/ legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018H1228(01)&from=ES Ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς Τις τελευταίες δεκαετίες, ο αριθμός των ανοσοκατεσταλμένων ασθενών έχει αυξηθεί ραγδαία. Αυτοί οι ασθενείς είναι ευάλωτοι σε διάφορες λοιμώξεις για τις οποίες υπάρχουν εμβόλια (10) . Τα αδρανοποιημένα εμβόλια μπορούν γενικά να χρησιμοποιηθούν χωρίς κίνδυνο, αλλά οι ασθενείς που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για λοιμώδη νοσηρότητα και θνησιμότητα ως αποτέλεσμα της σοβαρής ανοσοκατασταλμένης κατάστασής τους είναι επίσης αυτοί που είναι λιγότερο πιθανό να ανταποκριθούν στον εμβολια- σμό (10) . Ωστόσο, γενικά συνιστάται ο εμβολιασμός κατά του πνευ- μονιόκοκκου, του SARS-CoV2, του αιμόφιλου και της γρίπης. Τα ζωντανά εμβόλια πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή, επειδή υπάρχει κίνδυνος για ασθένειες που σχετίζονται με το εμβόλιο (10) . Αντενδείκνυται η χορήγηση των εμβολίων ερυθράς-ιλαράς-παρω- τίτιδας (MMR) και ανεμοβλογιάς σε αυτήν την πληθυσμιακή ομάδα, ενώ συνιστάται ο εμβολιασμός των ατόμων του στενού περιβάλ- λοντος των ανοσοκατεσταλμένων ασθενών (13) . Πρόσφυγες/μετανάστες Βάσει των πρόσφατων σχετικών κατευθυντήριων οδηγιών του ECDC σχετικά με την κάλυψη των υγειονομικών αναγκών αυτής της ομάδας του πληθυσμού, προτείνεται οι πρόσφυγες και οι μετα- νάστες να εμβολιάζονται το συντομότερο δυνατό, δίνοντας προτε- ραιότητα στα εμβόλια MMR, Tdap και Covid-19. Παράλληλα, εάν η επιδημιολογική παρακολούθηση δείξει εμφάνιση ή αύξηση περιστατικών, προτείνεται να πραγματοποιείται επιπλέον εμβολιασμός έναντι του μηνιγγιτιδόκοκκου, της γρίπης και της ανε- μευλογιάς. Σε μεταγενέστερο στάδιο, και εφόσον η διαμονή στη χώρα παρατείνεται, οι εμβολιασμοί συμπληρώνονται σύμφωνα με τις προβλέψεις του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών (13) . Ταξιδιώτες Οι εμβολιασμοί είναι καθοριστικοί στην ταξιδιωτική ιατρική και προς το παρόν, ο Π.Ο.Υ. εγκρίνει διεθνώς αναγνωρισμένα πιστοποιητικά με αποδείξεις εμβολιασμού κατά του κίτρινου πυρετού για την είσοδο σε ορισμένες χώρες, κατά του μηνιγγιτιδόκοκκου για τους προσκυ- νητές του Χατζ και κατά της πολιομυελίτιδας σε ορισμένες περιπτώ- σεις (15) . Τα εμβόλια για τις ηπατίτιδες Α και Β συνιστώνται σε όσους ταξιδεύουν προς χώρες μέτριας ή υψηλής ενδημικότητας για αυτές τις νόσους. Επίσης, για τους ταξιδιώτες σε αναπτυσσόμενες χώρες με χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο και ανεπαρκείς συνθήκες υγιεινής ή σε περιοχές με επιδημίες, ενδείκνυται να εμβολιάζονται με τα εμβόλια έναντι της χολέρας και του τυφοειδούς πυρετού (6) . Εμβολιαστικά προγράμματα & Αύξηση ανοσοποίησης Οι συστάσεις των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης για τον εμβολι- ασμό συνδέονται με την αυξημένη συμμετοχή των ασθενών στον εμ- βολιασμό. Τα επιτυχημένα προγράμματα εμβολιασμού συνδυάζουν (11) : Εκπαίδευση των πιθανών ληπτών εμβολίων και δημοσιότητα για την προώθηση του εμβολιασμού. Αυξημένη πρόσβαση σε υπηρεσίες εμβολιασμού σε ιατρικά και συμπληρωματικά περιβάλλοντα, όπως χώρους εργασίας. Χρήση πρακτικών που έχουν αποδειχθεί ότι βελτιώνουν την εμ- βολιαστική κάλυψη, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων υπεν- θύμισης-ανάκλησης και αξιολόγησης των ποσοστών εμβολια- σμού. Εκτός από την αύξηση της τακτικής χορήγησης εμβολιασμού σε ενή- λικες, η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου και βιώσιμου προγράμμα- τος ανοσοποίησης ενηλίκων βελτιώνει την ετοιμότητα της δημόσιας υγείας και την ικανότητα αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης (11) . ● Διαχείριση παθήσεων στο φαρμακείο 50 | Οκτώβριος - Νοέμβριος 2025 |