Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #187

ρακικού άλγους, συγκοπικών επεισοδίων και επίμονων αρρυθμιών, για τις οποίες δεν υφίσταται οριστική διάγνωση από ειδικό γιατρό. Δυνητικά επικίνδυνες καρδιολογικές καταστάσεις όπως η οξεία δύσπνοια, η στηθάγχη προσφάτου ενάρξεως και η υπερτασική κρίση με συμπτώματα από τα «όργανα στόχους», καλό θα είναι να παραπέμπονται άμεσα σε ειδικό. Η Καρδιολογική Συμβουλευτική καλό θα είναι να περιορίζεται σε χρόνιες γνωστές καταστάσεις με υπάρχουσα πλήρη διάγνωση. Φυσικά, οι πρώτες βοήθειες από τους φαρμακοποιούς σε επείγο- ντα περιστατικά που συνέβησαν εντός του φαρμακείου τους έχουν αποδειχθεί σωτήριες για πολλούς συνανθρώπους μας. Οι βασικές αρχές της Καρδιολογικής Συμβουλευτικής εκ μέρους του φαρμακοποιού όμως, παραμένουν ακλόνητες: 1. Οικειότητα 2. Αποφυγή εριστικών κρίσεων 3. Συζήτηση 4. Ενθάρρυνση του ασθενούς 5. Καθοδήγηση τρόπου ζωής 6. Παραπομπή στον κατάλληλο ειδικό 7. Παρακολούθηση της εξέλιξης 8. Ανασκόπηση της φαρμακευτικής αγωγής 9. Αποφυγή ανάληψης υπέρμετρης ευθύνης 10. Μακρά (άνω των 3 μηνών) σχέση φαρμακοποιού - ασθενούς . Η ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ COVID-19 ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Η COVID-19 αποτελεί μια δραματική και θανατηφόρα πάθηση, με έκταση εν πολλοίς άγνωστη στο μέσο πολίτη. Η ανθρωπότητα ζει τέτοιες καταστάσεις πολύ σπάνια και έτσι δεν υπάρχει αντίστοιχη εμπειρία στο προσδόκιμο ζωής κάθε ανθρώπου. Τα περιοριστικά μέτρα, οι μάσκες, οι αποστάσεις και οι μαζικοί εμβολιασμοί είναι επίσης πρωτόγνωρα φαινόμενα. Είναι λοιπόν αναμενόμενο ο απλός άνθρωπος να αισθάνεται απει- λούμενος, αδύναμος και απροστάτευτος, φοβισμένος έναντι του αγνώστου. Η έγκυρη επιστημονική πληροφόρηση, αυτονόητη για τους επαγγελματίες υγείας, θα αργήσει να επηρεάσει πολλούς συμπολίτες μας. Η Καρδιολογική Συμβουλευτική στο φαρμακείο λοιπόν, λόγω όλων των ανωτέρω αναφερόμενων φαινομένων, αποκτάει ιδιαίτερη αξία, αφού στην πανδημία, εκτός από το λοι- μώδες φαινόμενο, έχουμε να αντιμετωπίσουμε και μια πανδημία φόβου, παραπληροφόρησης, ψευδών ειδήσεων και πανικού. Επίσης, η πανδημία αποτελεί ευκαιρία για κάθε λογής charlatans που εκμεταλλεύονται την ανασφάλεια των πολιτών για οικονομι- κό, πολιτικό ή κοινωνικό όφελος. Πέραν τούτων, είναι σαφές ότι η COVID-19 έχει σοβαρές καρδιαγγειακές συνέπειες, όπως περι- καρδίτιδες, μυοκαρδίτιδες, θρομβώσεις αγγείων και απορρύθμιση ήδη υπαρχουσών καρδιολογικών παθήσεων. Τα εμβόλια αποδείχθηκαν ασφαλή και αρκετά αποτελεσματικά στην πρόληψη σοβαρής νόσου και θανάτου, ενώ δεν υπάρχει κα- μία αμφιβολία ότι οι καρδιολογικοί ασθενείς κινδυνεύουν πολλα- πλάσια σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό από επιπλοκές της COVID-19. Οι μάσκες όταν φοριούνται σωστά είναι εξαιρετικά αποτελεσματικές και ασφαλείς, ενώ η ασφάλειά τους έχει δοκι- μαστεί και σε καρδιολογικούς ασθενείς, ακόμα και επί δοκιμασί- ας κοπώσεως. Τα διάφορα συμπληρώματα διατροφής δεν έχουν αποδείξει κάποια ιδιαίτερη χρησιμότητα στην αντιμετώπιση της COVID-19. Έτσι, ο φαρμακοποιός αναδεικνύεται σε κρίσιμο κρί- κο της ενημέρωσης και της συμβουλευτικής για τον καρδιολογικό ασθενή, λόγω της οικειότητας, της προσωπικής επικοινωνίας και της συχνής αλληλεπίδρασης. Πολλοί ασθενείς μας έχουν πειστεί για την αξία του εμβολιασμού και της τήρησης των προληπτικών μέτρων από τους φαρμακοποιούς τους. Η επισήμανση της βαριάς εξέλιξης της COVID-19 στους καρδιολογικούς ασθενείς και η υπενθύμιση της καρδιακής συμμετοχής ακόμα και σε προηγουμένως υγιή άτομα δύναται να βοηθήσουν την επιχειρηματο- λογία μας. Η διευκρίνιση των συμπτωμάτων, η θερμο- μέτρηση και η τεχνική βοήθεια στη χρήση της μάσκας και των αντισηπτικών, η προσεκτική ανασκόπηση της φαρμακευτικής αγωγής για την COVID-19 σε σχέση με την καρδιολογική αγωγή έχουν ανεκτίμητη αξία. Και φυσικά, η σωστή εξήγηση και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των διαγνωστικών tests από τον φαρμακοποιό βοηθάει τον καρδιολογικό ασθενή να λάβει σωστές αποφάσεις για την υγεία του. Τέλος, ας σημειωθεί ότι οφείλουμε να αναπροσαρμόσουμε την Καρδιολογική μας Συμβουλευτική, έχοντας κατά νου ότι τα καρ- διαγγειακά νοσήματα παραμένουν κεντρική αιτία θανάτου παγκο- σμίως, οπότε απαιτείται να συνεχίζουμε να ασκούμε τη συμβου- λευτική μας και για τα συνήθη καρδιαγγειακά νοσήματα, πέραν των καρδιακών εκδηλώσεων της COVID-19. ● ∆υνητικά επικίνδυνες καρδιολογικές καταστάσεις όπως η οξεία δύσπνοια, η στηθάγχη και η υπερτασική κρίση με συμπτώματα από τα «όργανα στόχους», καλό θα είναι να παραπέμπονται άμεσα σε ειδικό 44 | Δεκέμβριος 2021 - Ιανουάριος 2022 | Special Report