Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #173

30 | Φεβρουάριος - Μάρτιος - Απρίλιος 2019 | Ιστορική αναδρομή Τ ΟΥ Ε Λ Λ ΗΝ Ι ΚΟΥ ΦΑ ΡΜΑ Κ Ε Ι ΟΥ Κατάσταση πολιορκίας ΔΕΚΑΕΤΊΑ 2009-2019 Τη δεκαετία του 2010 η Ελλάδα μπαίνει για τα καλά στον κυκλώ- να της οικονομικής ύφεσης και των μνημονίων. Οι κυβερνήσεις προχωρούν άμεσα σε πληθώρα ρυθμιστικών παρεμβάσεων που στοχεύουν στην ορθολογική συνταγογράφηση των φαρμάκων και τη συγκράτηση της φαρμακευτικής δαπάνης. Το πρόσημο των συνδικαλιστικών διεκδικήσεων αλλάζει βίαια, με αποτέλεσμα ο κλάδος να χάσει σημαντικό κομμάτι των δικαιωμάτων του και τε- λικά της κερδοφορίας που αυτά επέφεραν. Οι δανειστές βάζουν απευθείας στο στόχαστρο τη φαρμακευτι- κή δαπάνη, που οδηγείται σε μείωση που αγγίζει το 70% μέσα από ένα μακρύ κατάλογο μέτρων: Άμεσα μειώνονται οι τιμές των φαρμάκων. Εφαρμόζεται μηχανισμός αυτόματης επιστροφής (rebate, clawback για φαρμακοποιούς και φαρμακευτικές εται- ρείες). Προωθείται η χρήση γενοσήμων. Μειώνονται οι τιμές των εκτός πατέντας φαρμάκων. Αυξάνεται η συμμετοχή του ασφαλι- σμένου στην τιμή του φαρμάκου. Συνδέεται το ποσοστό συμμετο- χής των ασφαλισμένων με την τιμή του φαρμάκου. Εφαρμόζεται σύστημα τιμολόγησης βάσει των τριών χαμηλότερων τιμών που υπάρχουν στην Ε.Ε. Συντάσσονται θεραπευτικά πρωτόκολλα συ- νταγογράφησης. Δημιουργούνται λίστες συνταγογράφησης φαρ- μάκων για σοβαρές παθήσεις, αλλά και για μη συνταγογραφούμε- να και υπερσυνταγογραφούμενα φάρμακα. «Η πιο κρίσιμη αλλαγή που επήλθε την τελευταία δεκαετία ήταν εκείνη που αφορούσε τον αρχικό διαχωρισμό των φαρμάκων σε φάρμακα υψηλού κόστους και λοιπά και η τελική απώλεια της δι- ακίνησής τους από τα φαρμακεία, ανοίγοντας την πόρτα της DtP (Direct to Pharmacy) διακίνησής τους, που αποτελούσε μόνιμο και διακαή πόθο των εταιρειών. Μέσα από αυτόν το διαχωρισμό ψαλιδίστηκε μεγάλο μέρος της προοπτικής των φαρμακείων, λαμ- βάνοντας υπόψη ότι η κατηγορία των φαρμάκων υψηλού κόστους ροκανίζει σταθερά και δυναμικά τη φαρμακευτική δαπάνη, ενώ μέχρι το 2025 αναμένεται να αποτελεί τα 2/3 της», επισημαίνει με έμφαση ο Πάνος Ζαρογουλίδης . Μαζί με τη βίαιη πτώση της δαπάνης κατακρημνίζεται και το εισό- δημα του φαρμακοποιού. Μειώνεται δραματικά ο τζίρος του φαρ- μακείου και ακόμα πιο δραματική είναι η μείωση των περιθωρίων κέρδους (θεσμική στα συνταγογραφούμενα φάρμακα και εξαιτίας του ανταγωνισμού στα παραφάρμακα). Καταργούνται η αποκλει- στικότητα της διάθεσης και οι κανόνες τιμολόγησης σε ολόκληρες κατηγορίες προϊόντων. Συνεχείς είναι και οι απορρυθμίσεις στο (προστατευτικό μέχρι τότε) μοντέλο ιδιοκτησίας, ίδρυσης και λειτουργίας των φαρμακείων, με αλλαγές στα πληθυσμιακά κριτήρια, όπως η αύξηση της ανα- λογίας του αριθμού φαρμακείων ανά κάτοικο, ο μηδενισμός των ελάχιστων τηρούμενων αποστάσεων και η κατάλυση του ωραρίου λειτουργίας. Πολλά φαρμακεία οδηγούνται στο κλείσιμο, ενώ άλλα φυτοζω- ούν μέχρι και σήμερα, επειδή τα κράτησαν ζωντανά οι συνεταιρι- σμοί ή εξαγοράστηκαν από ιδιώτες. Τα φαρμακεία που επέζησαν, βρέθηκαν να δραστηριοποιούνται σε ένα πλήρως ανταγωνιστικό περιβάλλον, ακόμα και σε κατηγορίες προϊόντων που ήταν αμιγώς κομμάτι της ύλης τους, με αποτέλεσμα τη μεγάλη μείωση των εσό- δων τους, παράλληλα με την αύξηση του χρόνου και της έντασης της εργασίας. «Το σοκ της μετάβασης από την ευμάρεια στην κρίση ήταν σίγου- ρα δυνατό, αλλά -ακόμα χειρότερα- οι φαρμακοποιοί προσπάθη- σαν να αναπληρώσουν το χαμένο εισόδημα, στοχεύοντας στις τε- λευταίες νησίδες καταναλωτισμού, σε μια κοινωνία που βυθιζόταν στην ύφεση. Οι εκπτωτικές κλίμακες των εταιρειών, αντί για μέσο επίτευξης κερδοφορίας και ανταμοιβής αυτών που μπορούσαν να τις πιάσουν, έγιναν μέσο επιθετικών πολιτικών στην αγορά, με αυ- τούσιες εκπτώσεις να περνούν στην τελική τιμή, εμπόρευμα ολό- κληρων σεζόν ή έτους να προαγοράζεται και μπροστά στον κίν- Τα χρόνια των Μνημονίων οι φαρμακοποιοί στάθηκαν αγωνιστικά δίπλα στους ασφαλισμένους και το χειμαζόμενο λαό, στις πλατείες των «αγανακτισμένων».