Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #158

ΥΓΙΩΣ ΣΚΕΠΤΟΜΕΝΟΙ / ΟΦΘΑΛΜΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ 58 ιστορικό ατοπίας (τάση για συστηματικές αλλεργικές εκδηλώσεις). Αποτελεί μια χρόνια φλεγμονή του επι- πεφυκότα και προσβάλλει και τους δύο οφθαλμούς. Συνήθως εμφανίζεται σε αγόρια μετά το 3ο έτος της ηλικίας τους και διαρκεί μέχρι την εφηβεία. Χαρακτηριστικό της πάθησης είναι ότι εμφανίζεται σε θερμά κλίματα, οπότε ο όρος «εαρινή» είναι σχετικά άστοχος, αφού σε πολλές περιοχές κυριαρχούν υψηλές θερμοκρασίες, κυρίως το καλοκαίρι, αλλά και όλο το έτος. Αποτελεί βαριά μορφή πάθησης και μπορεί να επηρεάσει την όραση. Διακρίνεται στις εξής μορφές: Βλεφαρική, κατά την οποία δεν προσβάλλεται ο κερατοειδής και χαρακτηρίζεται από την κλι- νική εικόνα γιγαντιαίων θηλών. Βολβική, όπου προσβάλλεται ο κερατοειδής και είναι σοβα- ρότερη πάθηση. Χαρακτηρίζεται από θόλωση στο άνω όριο του κερατοειδούς. Συμπτώματα της πάθησης είναι φαγούρα, φωτοφοβία, βλεννώδεις εκκρίσεις, πτώση βλεφάρων και θολή όραση. ● Ατοπική κερατοεπιπεφυκί- τιδα, η οποία είναι η πιο βα- ριά μορφή αλλεργίας των οφθαλμών, καθώς μπορεί να προκαλέσει ουλές στον επιπε- φυκότα και μόνιμα σημάδια στον κερατοειδή, που μπο- ρούν να οδηγήσουν σε βαριά θόλωση της όρασης. Εμφανίζεται σε νεαρούς ενήλικες μετά την εφηβεία και μπορεί να διαρκέσει μέχρι τη μέση ηλικία. Συχνότερα προσβάλλονται οι άντρες, οι οποίοι συνήθως πάσχουν από συστηματικές αλλεργικές εκδηλώσεις. Πρόκειται για αντίδραση υπερευαισθησίας του οργανισμού σε αλλεργιογόνα του περιβάλλοντος, όπως είναι κυρίως η μούχλα, το νέφος, η οικιακή σκόνη και το τρίχωμα ή σάλιο κατοικίδιων ζώων. Αρχικά, τα συμπτώματα θυμίζουν την απλή αλλεργική επιπεφυκίτιδα με φαγούρα, ερυθρότητα, δακρύρροια, αίσθηση καψίματος και οίδημα επιπεφυκότα, προοδευτικά όμως, παρατηρείται υπερευαισθησία στο φως, θολή όρα- ση, παχύρευστες βλεννώδεις εκκρίσεις και δερματίτιδα στα βλέφαρα. Διάγνωση Η διάγνωση των αλλεργιών που αφορούν τους οφθαλμούς, πρέπει πάντοτε να γίνεται από έμπειρο οφθαλμίατρο, ο οποίος και θα αναλύσει το ιστορικό του ασθενή, ως προς την επαφή του με αλλεργιογόνα, την ύπαρξη ή όχι συστηματικών αλλεργιών και θα διερευνήσει την κλινική τους εικόνα με βιομικροσκόπηση στη σχισμοειδή λυχνία. Αντιμετώπιση Η αντιμετώπιση της αλλεργίας του οφθαλμού γίνεται με: ● Αποφυγή του αιτίου που προκαλεί την αλλεργία, π.χ. η γύρη την άνοιξη. ● Κολλύρια κορτιζόνης, που προσφέρουν γρήγορη ανακούφιση αλλά δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ και η χορήγησή τους πρέπει να μειώνεται σταδιακά. ● Αντιισταμινικά κολλύρια. ● Κολλύρια-σταθεροποιητές των μαστοκυττάρων που ελευθερώνουν τις ουσίες της φλεγμονής. Τα κολλύρια αυτά πρέπει να ξεκινούν πριν την εμφάνιση των συμπτωμάτων της αλλεργίας, στην περίπτωση που είναι γνωστός ο χρόνος εκδήλωσής της. ● Στις πιο βαριές μορφές αλλεργικής επιπεφυκίτιδας, δηλαδή την εαρινή και ατοπική κερατοεπιπεφυκίτιδα, η θεραπεία είναι παρόμοια. Σε ορισμένες περιπτώσεις, για πιο ισχυρή αντιμετώπιση, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ανοσοκατασταλτικά, όπως κολλύριο κυκλοσπορίνης ή αλοιφή tacrolimus. ● Συνεργασία του οφθαλμίατρου με αλλεργιολόγους, σε περίπτωση συστηματικών αλλεργικών παθήσεων. Από τα παραπάνω, φαίνεται καθαρά ότι η αλλεργία του οφθαλμού αποτελεί μια πάθηση που μπορεί να έχει από ήπιες έως σοβαρότατες εκδηλώσεις. / Ο Σπύρος Νίκας είναι Χειρουργός Οφθαλμίατρος, spnikas@medifeye-institute.gr Σε φαρμακοποιούς που έχουν να αντιμετωπίσουν ασθε- νείς με υποψία αλλεργίας στους οφθαλμούς συστήνεται: ● Να υποδείξουν την άμεση παραπομπή του ασθενή σε οφθαλμίατρο. ● Όταν χορηγούν σε ασθενή κολλύρια που δεν απαιτούν ιατρική συνταγή, (π.χ. τεχνητά δάκρυα, αντιισταμινικά κ.α.) αυτά να μην περιέχουν συντηρητικά. ● Να καθοδηγούν τους ασθενείς ως προς τον ορθό τρόπο χορήγησης, τη δοσολογία, τις παρενέργειες και αλληλεπιδράσεις του σκευάσματος που τους χο- ρηγείται και η επίλυση κάθε πιθανής απορίας τους.