Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #141

λευτέρης μαρίνος áðüøåéò 24 Ο Λευτέρης Μαρίνος είναι M.Sc. φαρμακοποιός, μέλος του Φ.Σ. Αττικής, elmarinos@gmail.com Η απελευθέρωση των ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ., η δημόσια υγεία και η ευθύνη του φαρμακοποιού Η πρόσβαση στα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα μέσα από άλλα κανά- λια διανομής, που δεν συνιστούν χώρους υγείας και δεν προϋποθέτουν επίβλεψη από ειδικό επιστήμονα, αποτελεί μια εν δυνάμει απειλή για τη δημόσια υγεία. Αυτό το γεγονός γίνεται πιο πρακτικά φανερό μέσα από μια έρευνα 1 που πραγματοποιήθηκε στις Η.Π.Α, προκειμένου να εκτιμηθεί ο κίνδυνος της ακούσιας υπερδοσολογίας παρακεταμόλης που συνοδεύει τη χρήση ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ. Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι το 28% των ερωτη- θέντων θα προχωρούσε σε λήψη μεγαλύτερη από τη μέγιστη επιτρεπόμενη ημερήσια δόση (άνω των 4gr) με τη χρήση ενός και μόνο σκευάσματος. To 5% θα διέπραττε ακόμα σοβαρότερο και επικίνδυνο σφάλμα προχωρώντας σε λήψη άνω των 6gr. Επιπλέον, το 45,6% των ενηλίκων θα λάμβανε συνο- λικά υπερβολικές δόσεις μέσω της ταυτόχρονης λήψης δύο διαφορετικών σκευασμάτων που περιέχουν παρακεταμόλη (π.χ. δύο διαφορετικών σκευ- ασμάτων με την ένδειξη cold and flu). Όπως δείχνει η παραπάνω δημοσί- ευση, η ελλιπής κατανόηση των δραστικών συστατικών και των οδηγιών χρήσης αυτών των σκευασμάτων είναι ικανή να οδηγήσει σε ακούσια λήψη υπερβολικών δόσεων και δυνητικά να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες ή βλάβες, συχνότερα δε στις ομάδες του πληθυσμού με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο. Το συμπέρασμα της συγκεκριμένης μελέτης συνάδει με τη γενική εκτίμηση ότι η αύξηση της φαρμακοεπαγώμενης νοσηρότητας που φέρνει η άρση των περιορισμών στη διάθεση των συγκεκριμένων φαρμάκων, είναι λογικό ότι θα οδηγήσει σε επιδείνωση της συνολικής δημόσιας υγείας. Είναι δική μας υποχρέωση να στοιχειοθετήσουμε, να αναδείξουμε και να προειδοποι- ήσουμε για τις απειλές για τη δημόσια υγεία που συνεπάγεται μια τέτοια πρακτική. Μια δική μας ολιγωρία σε αυτή μας την αποστολή θα μπορούσε να σημαίνει ακούσια συμμετοχή στην επιδείνωση της δημόσιας υγείας και πιθα- νόν να μας καθιστούσε υπόλογους στο κοινωνικό σύνολο, το οποίο προσδο- κά από τους επιστήμονες φαρμακοποιούς να μεριμνούν για την εκπλήρωση της αποστολής του φαρμάκου ως θεραπευτικού μέσου και όχι ως παράγοντα περιττών προβλημάτων εξαιτίας της κακής ή άστοχης χρήσης του. Δεν είναι δική μας ευθύνη η δημιουργία, η τροποποίηση ή η κατάργηση των κανονιστικών ρυθμίσεων που διέπουν τη φαρμακευτική αγορά. Είναι όμως δικό μας καθήκον να συμβάλουμε καταθέτοντας μέχρι εξάντλησης τις δυ- νάμεις και τις δεξιότητές μας στην επίτευξη και υπεράσπιση του στόχου της βελτίωσης της δημόσιας υγείας. Και αυτό επιτελούμε με την επίμονη υπόδειξη των σοβαρών προβλημάτων που επιφέρει η αλλαγή στρατηγικής στη λειτουργία της φαρμακευτικής αγοράς μέσω της απορρύθμισης των ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ., τόσο στο πολιτικό προσωπικό όσο και —ακόμη περισσότερο— στην κοινή γνώμη.  1. Risk of unintentional overdose with non-prescription acetaminophen products. J Gen Intern Med. 2012 Dec; 27(12): 1587-93 Μια ολιγωρία μας στο να προειδο- ποιήσουμε για τις απειλές που συνεπάγεται η άρση των περιορισμών στη διάθεση των ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ. θα σήμαινε ακούσια συμμετοχή στην επιδείνωση της δημόσιας υγείας.