Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #139

Μια πολύ σημαντική έννοια στη Φαρμακευτική Φροντίδα είναι η φαρμα- κοθεραπευτική εμπειρία του κάθε ασθενή. Αυτή ορίζεται ως το σύνολο όλων των συμβάντων που έχει βιώσει έως τότε ο ασθενής όσον αφορά τη λήψη φαρμάκων. Είναι η προσωπική του εμπειρία με τα φάρμακα. Αυτή η βιωματική εμπειρία καθορίζει την προδιάθεση, την αντίληψη και τις προ- τιμήσεις του για τη φαρμακοθεραπεία. Πιο συγκεκριμένα, τα ερωτήματα που ανακύπτουν είναι:  Ποια είναι η γενική άποψή του για τη λήψη φαρμάκων;  Σε ποιο βαθμό καταλαβαίνει τα φάρμακά του;  Τι αναμένει/επιθυμεί από τη φαρμακοθεραπεία του;  Τι τον προβληματίζει στη φαρμακοθεραπεία του;  Υπάρχουν παράγοντες (πολιτισμικοί, ηθικοί, θρησκευτικοί) που τον επη- ρεάζουν στις αποφάσεις του; Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά θα καθορίσουν εν πολλοίς όλη τη δι- αδικασία παροχής φαρμακευτικής φροντίδας. Ο φαρμακοποιός, ανταπο- κρινόμενος στις ιδιαιτερότητες, στις ευαισθησίες και στις ανησυχίες του ασθενή, μπορεί, προσαρμόζοντας τους στόχους της κάθε πάθησης ξεχω- ριστά αλλά και το χρονοδιάγραμμα επίτευξής τους, να επιτύχει σημαντι- κά αποτελέσματα —αποτελέσματα που η απλή χρήση οδηγιών/guidelines κάθε πάθησης δεν μπορεί να καταφέρει. Ας δούμε όμως ένα παράδειγμα: ασθενής με υψηλή πίεση έρχεται στο φαρ- μακείο με συνταγή του γιατρού του για πολλαπλές παθήσεις, αλλά αρνείται να πάρει το φάρμακο της πίεσης. Συζητώντας ο φαρμακοποιός αντιλαμβά- νεται ότι ο ασθενής έχει παρουσιάσει μια παρενέργεια από προηγούμενο σκεύασμα και είναι αρνητικός στη χρήση αντιυπερτασικού. Αντ’ αυτού θε- ωρεί πως με λίγο παραπάνω περπάτημα (και πολύ παραπάνω... σκόρδο!) θα ελέγξει την πίεσή του, που «στο κάτω-κάτω είναι και της ηλικίας». Εδώ ο φαρμακοποιός δεν πρέπει απλώς να πιέσει για τη λήψη του φαρμά- κου, γιατί και ο ασθενής δεν θα το πάρει τελικά, αλλά και δεν πρόκειται κα- νείς να το μάθει ή να κάνει κάτι γι’ αυτό. Η επικέντρωση πρέπει πάντα να είναι στον ασθενή και όχι στο φάρμακο. Προτείνεται αρχικά να μη ληφθεί το φάρμακο για μία εβδομάδα κι ο ασθενής να προσπαθήσει με αλλαγές τρόπου ζωής: ελαχιστοποίηση αλατιού, περισσότερο περπάτημα και άλλες μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις. Όμως θα καταγράφονται οι μετρήσεις και θα μπει μια προϋπόθεση: αν οι μέσοι όροι είναι πάνω από 140/90, οπότε θα εξηγήσουμε ότι έχουμε πλέον φθορά στα αγγεία (με έμφαση σε στεφα- νιαία νόσο και εγκεφαλικό συμβάν), τότε θα αρχίσει η λήψη του φαρμάκου σταδιακά, π.χ. μέρα παρά μέρα, προσέχοντας για πιθανές παρενέργειες και συνεχίζοντας τις μετρήσεις. Παράλληλα, συνεχίζουμε τον ποιοτικό τρόπο ζωής και κανονίζουμε μια επανεκτίμηση σε διάστημα 2 εβδομάδων, ώστε να εξασφαλίσουμε ότι όλα πάνε καλά. Έτσι ο φαρμακοποιός, μη εστιάζοντας στο «γράμμα του νόμου» και δίνο- ντας χρόνο και χώρο στον ασθενή να συμμετάσχει ενεργά στις αποφάσεις για τη θεραπεία του, καταφέρνει να επιτύχει την ικανοποίηση και αποδοχή του, και τελικά την «πολύτιμη» συμμόρφωσή του…  Η φαρμακοθεραπευτική εμπειρία Ο φαρμακοποιός μπορεί, προσαρμό- ζοντας τους στό- χους της κάθε πά- θησης ξεχωριστά αλλά και το χρονο- διάγραμμα επίτευ- ξής τους, να επιτύ- χει αποτελέσματα που η απλή χρήση οδηγιών/guidelines δεν μπορεί να καταφέρει. Ο Κώστας Περαντζάκης είναι φαρμακοποιός M.Sc. Κλινικής Φαρμακευτικής, μέλος του Φ.Σ. Αττικής, cost.pera@gmail.com áðüøåéò 32 Μέρος πρώτο κώστας περαντζάκης 1 Pharmaceutical Care Practice: The Patient-centered Approach to Medication Management Services, 3rd edition, McGraw-Hill, 2012