Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #138

ï ãéáôñüò... âïçèüò 50 Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού διακρίνονται σε λοι- μώξεις του ανώτερου και σε λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού · νοητό όριο θεωρείται ο λάρυγγας. Λοιμώξεις ανώτερου αναπνευστικού Οι λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού ευθύνο- νται για το 50% περίπου των οξέων νοσημάτων. Δια- κρίνονται σε ιογενείς και μικροβιακές, με τις ιογενείς να αποτελούν το 70-80% των περιπτώσεων. Οι λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού είναι:  κοινό κρυολόγημα/ιογενής κυνάγχη,  γρίπη,  οξεία φαρυγγίτιδα,  οξεία λαρυγγίτιδα,  οξεία αμυγδαλίτι- δα,  ωτίτιδα,  παραρρινοκολπίτιδες. Από τις παραπάνω λοιμώξεις, η ωτίτιδα και οι παραρρι- νοκολπίτιδες είναι μικροβιακής αιτιολογίας. Οι υπόλοι- πες είναι ιογενούς αιτιολογίας. Σχετικά με τον τρόπο μετάδοσης, αυτή γίνεται αερο- γενώς, δηλαδή με σταγονίδια τα οποία αποβάλλονται με τον βήχα, το φτάρνισμα, την ομιλία, το έντονο γέ- λιο. Έτσι, οι κλειστοί χώροι, καθώς και όσοι δεν αερί- ζονται επαρκώς, αλλά και ο συνωστισμός, ευνοούν τη μετάδοση αυτών των νοσημάτων. Οι εποχικές εξάρσεις αφορούν συνήθως το τέλος του φθινοπώρου και τις αρχές του χειμώνα. Είναι η επο- χή που ευνοείται ο συνωστισμός σε κλειστούς και όχι επαρκώς αεριζόμενους χώρους. Οι συνθήκες αυτές ευνοούν την μετάδοση των ιών ή μικροβίων που απο- τελούν τα αίτια των λοιμώξεων αυτών. Συμπτωματολογία Τα κυριότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:  ρινική καταρροή ή/και συμφόρηση (μπούκωμα μύ- της),  πόνο στο λαιμό,  βραχνάδα στη φωνή,  φτάρ- νισμα,  δακρύρροια,  μυαλγίες/αρθραλγίες/εύκολη κόπωση/αδυναμία,  πυρετό (κυρίως στην περίπτωση γρίπης),  ρίγος (κυρίως στην περίπτωση γρίπης). Επιπλοκές είναι δυνατό να παρουσιαστούν κυρίως στην περίπτωση ηλικιωμένων ατόμων με συνυπάρχο- ντα νοσήματα, κυρίως του αναπνευστικού ή του καρδι- αγγειακού, άτομα ανοσοκατασταλμένα, με σακχαρώδη διαβήτη, νεφροπαθείς κ.ά. Θεραπευτική αντιμετώπιση – Πρόληψη Οι ιογενείς λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού δεν απαιτούν καμία ειδική θεραπεία. Η αντιμετώπιση στοχεύει στην ανακούφιση από τα συμπτώματα. Συ- γκεκριμένα, συστήνεται ανάπαυση, λήψη άφθονων υγρών, κατανάλωση άφθονων φρούτων και χυμών, διακοπή του καπνίσματος, αποφυγή του αλκοόλ, χορή- γηση αντιπυρετικών (όταν η θερμοκρασία του ασθε- νούς υπερβαίνει τους 38 ο C). Στην πλειονότητα των περιπτώσεων η χορήγηση αντιβιοτικών είναι λάθος και οδηγεί μακροπρόθεσμα στην αντοχή των μικροβίων έναντι των αντιβιοτικών, στις ελάχιστες δε περιπτώσεις που απαιτείται χορή- γηση αντιβιοτικών, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος επι- πλοκών. Αυτό όμως είναι κάτι που θα κριθεί από τον θεράποντα ιατρό. Ο αντιγριπικός εμβολιασμός δεν πρέπει να γίνεται σε όλο τον πληθυσμό. Υπάρχουν συγκεκριμένες εν- δείξεις και για συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού:  άτομα 65 ετών ή μεγαλύτερης ηλικίας,  διαμένοντες σε γηροκομεία και άλλα ιδρύματα που περιθάλπουν άτομα με χρόνια νοσήματα,  ενήλικες και παιδιά που είναι υπό ιατρική παρακο- λούθηση για χρόνια μεταβολικά νοσήματα, νεφρική δυσλειτουργία, αιμοσφαιρινοπάθειες ή ανοσοκατα- στολή,  παιδιά και έφηβοι (6 μηνών έως 18 ετών) που λαμβά- νουν ασπιρίνη για μακρό χρονικό διάστημα, καθώς υπάρχει κίνδυνος εμφάνισης συνδρόμου Reye αν έρθουν σε επαφή με τον ιό της γρίπης),  γυναίκες που βρίσκονται στο 2ο ή 3ο τρίμηνο της εγκυμοσύνης σε περίοδο επιδημίας γρίπης,  άτομα που μπορεί να μεταδώσουν τη γρίπη σε ασθε- νείς υψηλού κινδύνου (γιατροί, νοσηλευτές, εργαζό- μενοι σε γηροκομεία-ιδρύματα, μέλη οικογενειών με τέτοιους ασθενείς). Λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού Οι συχνότερες λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστι- κού συστήματος είναι οι πνευμονίες και οι βρογχίτιδες, που στη πλειοψηφία τους είναι μικροβιακής αιτιολογίας. 51 ï ãéáôñüò... âïçèüò Αν και έχουμε περάσει τα μισά του χειμώνα, ο καιρός μας κρατά ακόμη τον περισσότερο χρόνο περιορισμένους σε κλειστούς χώρους, με αποτέλεσμα οι αερογενώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις να συνεχίζουν να… θερίζουν! Ο πνευμονολόγος-φυματιολόγος Βασίλης Τσούτσος μας εξοικειώνει με τα συμπτώματα και τον τρόπο αντιμετώπισης των κυριότερων λοιμώξεων του αναπνευστικού, προτείνοντάς μας την κατάλληλη συμβουλευτική για αποτελεσματική πρόληψη και θωράκιση της άμυνας του οργανισμού. Βασίλης Τσούτσος | Ειδικός Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος, MSc Δημόσιας Υγείας Λοιμώξεις του αναπνευστικού: Η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία