Φαρμακευτικός Κόσμος, Τεύχος #136

Ποια είναι τα προβλήματα που εμφανίζονται στην ορθή χρήση των φαρ- μάκων από τους ασθενείς, σύμφωνα και με τις αρχές της φαρμακευτικής φροντίδας;  Λάθος ένδειξη: το φάρμακο δεν ενδείκνυται για την πάθηση ή η πάθηση δεν καλύπτεται από κάποιο φάρμακο.  Λάθος φάρμακο: το σκεύασμα δεν είναι αποτελεσματικό ή προκαλεί ανε- πιθύμητη ενέργεια ή αλληλεπιδρά με άλλα σκευάσματα.  Λάθος δόση: η δόση είναι πολύ ψηλή ή πολύ χαμηλή, η διάρκεια θεραπεί- ας ή το μεσοδιάστημα των δόσεων πολύ μεγάλο ή πολύ μικρό. Αυτά είναι επιγραμματικά τα κύρια —φαρμακολογικά, θα λέγαμε— προβλή- ματα/εμπόδια για την ορθή φαρμακοθεραπεία. Υπάρχει όμως και μια σειρά άλλων εξίσου σημαντικών προβλημάτων, για τα οποία ο όρος συμμόρ- φωση, που συνήθως επιλέγεται, είναι μάλλον ελλιπής˙ θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε τον όρο εφικτότητα ή δυνατότητα εφαρμογής της φαρμακοθεραπείας. Πιο συγκεκριμένα:  Λάθος κατανόησης από τον ασθενή ή τον κηδεμόνα ως προς τον τρόπο λήψης του σχήματος.  Έλλειψη διάθεσης λήψης των φαρμάκων (μειωμένη εμπιστοσύνη στα φάρμακα, στο σύστημα υγείας κλπ.).  Μειωμένη ικανότητα λήψης από τον ασθενή (μνήμη, κινητικότητα).  Δυσκολία λόγω φαρμακοτεχνικής μορφής (π.χ. μέγεθος χαπιών). Υπάρχουν ωστόσο και «εξωγενείς» παράγοντες που εμποδίζουν την ορθή φαρμακοθεραπεία:  Έλλειψη σκευάσματος στην αγορά, είτε μόνιμη (απόσυρση) είτε προσω- ρινή (π.χ. εξαγωγές, αλλαγές τιμών).  Κόστος φαρμάκου απαγορευτικό για τον ασθενή (φάρμακα εκτός λίστας, αυξημένη συμμετοχή συνταγών, εκτέλεση συνταγών μετρητοίς λόγω μη πληρωμών από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.)  Δυσκολία εκτέλεσης συνταγής (περικοπές συνταγογράφησης, έλλειψη συνταγογράφων γιατρών, αδυναμία πρόσβασης σε φαρμακείο —π.χ. οφει- λόμενη σε κινητοποιήσεις λόγω ασταθών κρατικών πληρωμών κλπ.).  Τέλος, η οικονομική αυτονομία των φαρμακείων είναι απαραίτητη προϋ- πόθεση για την επαρκή και ολοκληρωμένη φαρμακοθεραπεία: πολύ απλά, αν κλείσει το φαρμακείο σου, πώς θα ασκήσεις φαρμακευτική φροντίδα; Δεν θα πρέπει να ξενίζει η συνύπαρξη επιστημονικών και πρακτικών ή θεσμικών προβλημάτων. Το αποτέλεσμα που μας ενδιαφέρει είναι το ίδιο: η επίλυση προβλημάτων στην φαρμακοθεραπεία και η βελτίωση της υγεί- ας των ασθενών. Η διακοπή ή η αλλοίωση της ορθής φαρμακοθεραπείας είναι ένα αναδυόμενο πρόβλημα, με προεκτάσεις που είναι για την ώρα δύσκολα μετρήσιμες. Κοινή διαπίστωση σε όλους τους επιστημονικούς φορείς υγείας (γιατρούς, φαρμακοποιούς, νοσηλευτές) είναι η πτώση στην ποιότητα των παροχών υγείας, με επιπτώσεις —δυστυχώς— και στο προσδόκιμο ζωής των συνανθρώπων μας. Οι φαρμακοποιοί θα πρέπει να προσπαθούμε για τη λύση και των επιστημονικών αλλά και των θεσμι- κών προβλημάτων. Είναι χρέος μας…  Εμπόδια στην άσκηση φαρμακευτικής φροντίδας κώστας περαντζάκης Η διακοπή ή η αλλοίωση της ορθής φαρμακοθεραπείας είναι ένα αναδυόμενο πρόβλημα, με προεκτάσεις που είναι για την ώρα δύσκολα μετρήσιμες. Ο Κώστας Περαντζάκης είναι φαρμακοποιός M.Sc. Κλινικής Φαρμακευτικής, μέλος του Φ.Σ. Αττικής, cost.pera@gmail.com áðüøåéò 30